Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026

Η 'Ελένη Γλύκατζη - Αρβελέρ μία από τις σημαντικότερες 'Ελληνίδες ιστορικούς και διεθνώς αναγνωρισμένη βυζαντινολόγος ακαδημαϊκός, υπήρξε μια γυναίκα απλή και λαμπερή ταυτοχρόνως, μια γυναίκα πρέσβειρα του ελληνορθόδοξου πολιτισμού, που μέσα σ' ένα αιώνα ζωής έλαβε σπουδαίες διακρίσεις, περγαμηνές, βραβεύσεις και αξιώματα!

Η εξόδιος ακολουθία της θα γίνει την Παρασκευή (20/2) στις 13:00 το μεσημέρι στην Μητρόπολη Αθηνών, δημοσία δαπάνη, εδώ, στη γενέτειρά της, την 'Αθήνα, που λάτρεψε για τον πολιτισμό της και για τα φώτα που έδωσε στην Ευρώπη και σε ολόκληρο τον κόσμο! 


Η 'Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ μία από τις σημαντικότερες Ελληνίδες ιστορικούς και διεθνώς αναγνωρισμένη βυζαντινολόγος
και ακαδημαϊκός έφυγε από τη ζωή σε ηλικία
99 ετών τη Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026, εδώ στην Αθήνα, λίγους μήνες δηλ. πριν κλείσει έναν αιώνα ζωής, η τελευταία μεγάλη 'Ελληνίδα που λάτρεψε από φύση και θέση την Ελλάδα και τον ελληνορθόδοξο πολιτισμό τον οποίον υπερασπιζόταν, όσο ίσως κανένας !



Η 'Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ (γαλλικά: Hélène Ahrweiler‎‎, γεννήθηκε στην 'Αθήνα, στις 29 Αυγούστου 1926 - από γονείς, μικρασιατικής καταγωγής, γεγονός που όπως είχε αναφέρει η ίδια είχε καθορίσει την ύπαρξή της και τη μετέπειτα πορεία της στη ζωή, τα θέλω της, και τα πιστεύω της.


Υπήρξε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του τμήματος Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης το 1967 και η πρώτη γυναίκα πρύτανης του Πανεπιστημίου της Σορβόννης στην 700 χρόνων ιστορία του, το 1976.
Ακόμη, ήταν Πρέσβειρα Καλής Θέλησης της UNICEF.


















Διαβάστε επίσης:

Άρειος Πάγος για Ελένη Γλύκατζη–Αρβελέρ:

Στο πρόσωπό της τιμούμε όλες αυτές τις σπουδαίες Ελληνίδες, που δεν είναι πια μαζί μας.
Ο εκπρόσωπος Τύπου του Αρείου Πάγου, αντιπρόεδρος Παναγιώτης Λυμπερόπουλος, σε ανακοίνωσή του αναφέρει ότι: «ο Άρειος Πάγος αποχαιρετά την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ με σεβασμό και με την αγωνία της πλήρωσης του καινού που αφήνει».
Ακόμη, στην ανακοίνωση αναφέρεται ότι «η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, ίσως η πιο εμβληματική σύγχρονη διεθνής προσωπικότητα στο χώρο του πνεύματος, αποχαιρετά την Ελλάδα του Βυζαντίου, αφήνοντας το τεράστιο πνευματικό της έργο, την επίδρασή της στα ευρωπαϊκά γράμματα και τη με νόημα αμφισβήτηση, ως παρακαταθήκη σε όλους εκείνους, που επιμένουν να διαλογίζονται στο μέλλον, αναζητώντας ρίζες στο παρελθόν».
Η ανακοίνωση του Αρείου Πάγου:
«Στη μεταπολιτευτική Ελλάδα, γυναίκες σπουδαίες με οντότητα και κύρος στο χώρο των επιστημών και του δημόσιου βίου προσέφεραν στον Έλληνα και ευρωπαίο πολίτη τον πλούτο των γνώσεων, του ήθους και της ανεπιτήδευτης απλότητας, που με πολύ κόπο απέκτησαν και γενναιόδωρα μοίραζαν.
Στο πρόσωπο της Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, ο Άρειος Πάγος τιμά όλες αυτές τις
σπουδαίες Ελληνίδες, που δεν είναι πια μαζί μας. Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, ίσως η πιο εμβληματική σύγχρονη διεθνής προσωπικότητα στον χώρο του πνεύματος, αποχαιρετά την Ελλάδα του Βυζαντίου, αφήνοντας το τεράστιο πνευματικό της έργο, την επίδρασή της στα ευρωπαϊκά γράμματα και τη με νόημα αμφισβήτηση, ως παρακαταθήκη σε όλους εκείνους, που επιμένουν να διαλογίζονται για το μέλλον, αναζητώντας ρίζες στο παρελθόν.
Αποχαιρετά και την Ελλάδα του δεύτερου τέταρτου του 21ου αιώνα με τη φράση της «όπου υπάρχει το θέλω υπάρχει και το μπορώ».

Ο Άρειος Πάγος αποχαιρετά την Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ, με σεβασμό και με την αγωνία της πλήρωσης του κενού που αφήνει. Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά της».

Διαβάστε επίσης:






Διαβάστε επίσης την τελευταία της συνέντευξη.
Αναδημοσιεύουμε από την 
Ιστοσελίδα:
TΟ ΠΟΝΤΙΚΙ WEB
17.02.202606:22

Η τελευταία συνέντευξη της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ: Από το «προσφυγάκι», στο Βυζάντιο, στη Σορβόννη και στον τάφο του Μ. Αλεξάνδρου


Σχεδόν έναν αιώνα ζωής συμπλήρωσε, παρά λίγους μήνες, η Ελένη – Γλύκατζη – Αρβελέρ, που έφυγε από τη ζωή λίγο πριν κλείσει τα 100 της χρόνια, σκορπώντας θλίψη στον πνευματικό κόσμο της χώρας.

H σπουδαία Ελληνίδα Ιστορικός και Βυζαντινολόγος, παραχώρησε την τελευταία της συνέντευξη στον Άρη Πορτοσάλτε και στην κάμερα του Prime Time, που προβλήθηκε στον ΣΚΑΪ στις 6 Ιανουαρίου 2025.

Σε αυτή είχε αφηγηθεί με τον γλαφυρό και συγκλονιστικό της λόγο τον «αιώνα της Ελλάδας» και είχε περιγράψει τις προκλήσεις της εποχής που έρχεται.
Παράλληλα, μίλησε για τα γεγονότα που σημάδεψαν τα παιδικά της χρόνια, για τη «θητεία» της στην ΕΠΟΝ και στην Αντίσταση, για την επιστημονική της αναγνώριση στη Γαλλία ως «Πρύτανης των Πρυτάνεων», για τον Μάη του ’68, την ελληνική χούντα και τις σχέσεις της με τις κορυφαίες προσωπικότητες της Ελλάδας και του κόσμου.
Μίλησε για τον Φρανσουά Μιτεράν και τον Ανδρέα Παπανδρέου, τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τον Μάνο Χατζηδάκι και τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Ιάννη Ξενάκη και τη Μελίνα Μερκούρη.

«Προσφυγάκι»
Ήταν Αύγουστος του 1926 όταν η οικογένεια Γλύκατζη, υποδέχθηκε το έκτο παιδί της.
Ξεριζωμένοι από την Προύσα οι γονείς της, γεύτηκαν το πικρό ποτήρι της προσφυγιάς, αλλά είχαν ήδη στήσει το σπιτικό τους στον Βύρωνα.
“Όντας κι εγώ ένα προσφυγάκι ή τουρκόσπορος όπως λέγανε, έχω και το κρατώ ακόμη ένα κλειδί τεράστιο σκουριασμένο, από την αυλή του σπιτιού των πατεράδων μου, γιατί ελπίζουμε ότι θα γυρίσουν κάποτε στον τόπο τους” την ακούμε να λέει.

Στα χρόνια της Κατοχής, η Ελένη Γλύκατζη, μαθήτρια ακόμα, εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ, υπό την καθοδήγηση του αείμνηστου δημοσιογράφου Χρήστου Πασσαλάρη.
Δεν έκρυψε ποτέ ούτε τα προοδευτικά της φρονήματα, ούτε το άσβεστο πάθος της για την ελευθέρια.

“Εκείνο που έψαχνα ήταν να μπω στην αντίσταση” διηγείται.

«Με πιάσανε οι Γερμανοί»

Ερωτηθείσα αν κινδύνεψε να την πιάσουν οι Γερμανοί, η κα Γλύκατζη Αρβελέρ απάντησε πως την πιάσανε. “Κι αυτό που είναι περίεργο είναι πως με αφήσανε στην αρχή του Βύρωνα. Ήταν λίγο σαν λόφος….”

Την ώρα που οι Γερμανοί ναζί έφευγαν από την Ελλάδα, ταπεινωμένοι από τους Συμμάχους, μια νέα πληγή άνοιγε. Η εμφύλια σύγκρουση. Άρχισε στις 3 Δεκεμβρίου του 1944 με την αιματηρή κατάληξη της ογκώδους διαδήλωσης που οργάνωσε το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος στην Πλατεία Συντάγματος, ακολούθησε η συμφωνία της Βάρκιζας στις 12 Φεβρουαρίου του 1945 και η αδελφοσφαγή έως το καλοκαίρι του 1949…
Μετά τα Δεκεμβριανά του 1944, η Ελένη Γλύκατζη ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρησή του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
«Αυτά που έζησα στα Δεκεμβριανά δεν μπορούσαν ποτέ να με κρατήσουν στο πολιτικό στρατόπεδο που ήμουν, γιατί είδα νέα παιδιά να περπατούν στον δρόμο και να τραγουδάνε ‘η νεολαία θέλει αίμα.» είπε η κυρία Αρβελέρ.

Τη χρονιά της συμφωνίας στη Βάρκιζα, δεν απαιτούνταν πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων.
Έτσι, η Ελένη Γλύκατζη άρχισε τις σπουδές της στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Η ιστορία και η αρχαιολογία μονοπωλούσαν πάντα το επιστημονικό της ενδιαφέρον. Η προσφυγική καταγωγή και τα οικογενειακά της βιώματα έπαιξαν καθοριστικό ρόλο σε αυτό.

Κατά τη διάρκεια των φοιτητικών της χρόνων η Ελένη -επειδή γνώριζε άριστα τη γαλλική γλώσσα- κατόπιν συστάσεων από το πανεπιστήμιο, βρέθηκε στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης.
Μάλιστα η βασίλισσα κατακρίθηκε τότε για την επιλογή να πάρει στη δούλεψη της ένα κορίτσι που δεν ασπάζονταν τη Βασιλεία.

Τι είναι το Βυζάντιο για την Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ

Πρώτη των πρώτων στη Γαλλία

Η κα Αρβελέρ εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για μεταπτυχιακές σπουδές το 1953 και δεκατέσσερα χρόνια μετά, το 1967, επελέγη ως καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο της Σορβόννης.
Το 1970 εξελέγη αντιπρύτανις και το 1976 Πρύτανις του ιστορικού πανεπιστημίου που μετρά επτά αιώνες ζωής.
Έτσι γίνεται τότε, η πρώτη γυναίκα που κατείχε αυτό το αξίωμα σε όλο τον κόσμο.

Ζώντας στη Γαλλία, η Ελένη Γλύκατζη, ως επιστήμων και Πρύτανις, κέρδισε τον σεβασμό των Γάλλων αλλά ως γυναίκα κατέκτησε την καρδιά του Ζακ Αρβελέρ. Αξιωματικός του γαλλικού πολεμικού ναυτικού εκείνος, γόνος μεγαλοαστικής παριζιάνικης οικογένειας, έγινε το στήριγμά της στη ζωή και την επιστήμη.
Μαζί του απέκτησε μια κόρη, τη Μαρί-Ελεν που ζει μόνιμα στο Παρίσι.
«Γιατί δεν μιλάτε για τη χούντα στην Ελλάδα;»

Τα γεγονότα του Γαλλικού Μάη του ’68, η κατάληψη του Πανεπιστημίου Ναντέρ και αργότερα της Σορβόνης, οι μεγάλες φοιτητικές και εργατικές διαδηλώσεις, οι γενικές απεργίες και οι καταλήψεις μεγάλων εργοστασίων, συγκλόνισαν τη Γαλλία και έγιναν σημείο αναφοράς για τους κοινωνικούς αγώνες σε όλον τον κόσμο.

Μετά από μια τηλεοπτική συνέντευξη των ηγετών της εξέγερσης, του Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ, του Αλαίν Ζεσμάρ και του Ζακ Σοβαζώ εμφανίζεται στην τηλεόραση ο τότε πρωθυπουργός της Γαλλίας, Ζορζ Πομπιντού, ο οποίος χαρακτηρίζει τους εξεγερμένους «Ομάδες λυσσασμένων που θέλουν να γενικεύσουν την αναταραχή, με σκοπό να καταστρέψουν το έθνος και αυτές ακόμα τις βάσεις της φιλελεύθερης κοινωνίας μας».

Στις μεγαλειώδεις διαδηλώσεις της 13ης Μαΐου το κυρίαρχο σύνθημα των διαδηλωτών είναι: «Είμαστε όλοι λυσσασμένοι».

Η Ελένη Γλύκατζη έζησε τα γεγονότα στη Σορβόννη και βρήκε ευκαιρία να θυμίσει στους εξεγερμένους φοιτητές, τη δικτατορία των Συνταγματαρχών στην Ελλάδα την ίδια εκείνη περίοδο.

«Ο Καραμανλής ήταν φίλος μου»

Μιλώντας για τον Κωνσταντίνο Καραμανλή η κα Γλύκατζη είπε ότι για εκείνη ήταν φίλος. “Ξέρεις πώς τον λέγαμε όσοι ήταν μαζί του, κομμουνιστές υποτίθεται οι περισσότεροι. Λέγανε ότι ο Καραμανλής είναι κομμουνιστής και το κρύβει. Ψέματα. Όλοι ήμασταν δεξιοί και το κρύβαμε. Τίποτε άλλο δεν μπορώ να πω”

Μεταξύ των φίλων της στην Ελλάδα και τη Γαλλία, υπήρξαν μεγάλες προσωπικότητες της πολιτικής, καλλιτεχνικής και οικονομικής ζωής.

Πάμπολλες οι περγαμηνές, τα αξιώματα και οι βραβεύσεις της Ελένης Γλύκατζη – Αρβελέρ σε όλον τον κόσμο. Ως Βυζαντινολόγος αναδείχθηκε σε μια από τις εξέχουσες πανεπιστημιακές προσωπικότητες στην Ευρώπη.
Πολυγραφότατη και ακούραστη, έδωσε εκατοντάδες διαλέξεις στα σημαντικότερα πανεπιστήμια του πλανήτη, για τη δόξα και την ιστορική συμβολή του Βυζαντίου.
Πού είναι θαμμένος ο Μέγας Αλέξανδρος;

Στο βιβλίο της “Ο Μέγας Αλέξανδρος των Βυζαντινών“, η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ, τάραξε τα λιμνάζοντα ύδατα της επιστημονικής ιστορίας σχετικά με τον τόπο που ετάφη ο Μακεδόνας στρατηλάτης.
Υποστήριξε ότι το κρυμμένο για αιώνες μυστικό μπορεί να κρύβεται στη Βεργίνα.

«Οι Τούρκοι να αρκεστούν σε αυτά που έχουν»

Κληθείσα να σχολιάσει πως προβλέπει να εξελίσσονται οι Τούρκοι στο μέλλον όσον αφορά τη γεωγραφική μας συνύπαρξη η κα Γλύκατζη είπε:
Οι Τούρκοι καλά θα κάνουν να αρκεστούν σε αυτά που έχουν, γιατί αν δεν αρκεστούν θα τα χάσουν.
Είναι ακόμη αριστερή η Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ;

Απαντώντας στην ερώτηση του Άρη Πορτοσάλτε αν είναι ακόμη αριστερή, η κα Γλύκατζη είπε:
“Δεν νομίζω ότι το δεξιός και το αριστερός είναι πράγματα υπαρκτά. Σήμερα, είμαι αριστερή, αν θέλετε, επειδή ακριβώς όλα πρέπει να περάσουν από εκεί, αλλά είμαι δεξιά γιατί νομίζω ότι από εκεί όλα θα φτιάξουν.”

«Είμαι Παναθηναϊκός»

Δείτε στο παρακάτω βίντεο την 
σπουδαία Ελληνίδα Ιστορικό και Βυζαντινολόγο 'Ελένη Γλύκατζη Αρβελέρ πως, αφηγείται όπως πάντοτε με τον γλαφυρό και συγκλονιστικό της λόγο τον «αιώνα της Ελλάδας» και περιγράφει τις προκλήσεις της εποχής που έρχεται…