Ειρήνη δεν είναι μόνο η σιωπή των όπλων. Είναι το Φως που κατεβαίνει απ’ τον ουρανό, είναι το χέρι που σφίγγει το χέρι του αδελφού,🤝🤝 είναι το πουλί🕊️ που κελαηδάει στον κήπο της καρδιάς.🕊️

Νικηφόρος Βρεττάκος
Η Ειρήνη, ο Ιησούς και το πουλί.

Kαθόταν ο Ιησούς κοντά στο ποτάμι,
στη ρίζα ενός δέντρου
και περίμενε τη μητέρα του. Δίπλα στ’ αυτί του,
πάνω σ’ ένα κλαδί, που η πνοή του φωτός
περισσότερο
παρά το αγεράκι το σάλευε ανάλαφρα,
κελάηδαγε, αμέριμνο, ένα πουλί.
Απ’ το ράμφος του έσταζαν διάφανες τρίλλιες
στο ποτάμι που κύλαγε. Χαμογελούσε
ο Ιησούς.
Περιμένανε τη μητέρα του να τους φέρει
δυο δάχτυλα
μαύρο ψωμί. Η ζωή είναι όμορφη.

Η Ειρήνη δεν είναι μόνο σιωπή των όπλων.
Είναι το φως που κατεβαίνει απ’ τον ουρανό,
είναι το χέρι που σφίγγει το χέρι του αδελφού,🤝🤝
είναι το πουλί🕊️ που κελαηδάει στον κήπο της καρδιάς.🕊️

Γιάννης Ρίτσος – "Ειρήνη"
(Αφιερωμένο στον Κώστα Βάρναλη)

(Από τη συλλογή Αγρύπνια)

"Ειρήνη"

Τ᾿ ὄνειρο τοῦ παιδιοῦ εἶναι ἡ εἰρήνη
Τ᾿ ὄνειρο τῆς μάνας εἶναι ἡ εἰρήνη
Τὰ λόγια τῆς ἀγάπης κάτω ἀπ᾿ τὰ δέντρα
εἶναι ἡ εἰρήνη.
Ὁ πατέρας ποὺ γυρνάει τ᾿ ἀπόβραδο μ᾿ ἕνα φαρδὺ χαμόγελο στὰ μάτια μ᾿ ἕνα ζεμπίλι στὰ χέρια του γεμάτο φροῦτα καὶ οἱ σταγόνες τοῦ ἱδρώτα στὸ μέτωπό του εἶναι ὅπως οἱ σταγόνες τοῦ σταμνιοῦ ποὺ παγώνει τὸ νερὸ στὸ παράθυρο, εἶναι ἡ εἰρήνη.
Ὅταν οἱ οὐλὲς ἀπ᾿ τὶς λαβωματιὲς κλείνουν στὸ πρόσωπο τοῦ κόσμου καὶ μὲς στοὺς λάκκους ποὔσκαψαν οἱ ὀβίδες φυτεύουμε δέντρα καὶ στὶς καρδιὲς ποὔκαψε ἡ πυρκαγιὰ δένει τὰ πρῶτα της μπουμπούκια ἡ ἐλπίδακι οἱ νεκροὶ μποροῦν νὰ γείρουν στὸν πλευρό τους καὶ νὰ κοιμηθοῦν δίχως παράπονο ξέροντας πὼς δὲν πῆγε τὸ αἷμα τους τοῦ κάκου, εἶναι ἡ εἰρήνη.
Εἰρήνη εἶναι ἡ μυρουδιὰ τοῦ φαγητοῦ τὸ βράδυ,τότε ποὺ τὸ σταμάτημα τοῦ αὐτοκινήτου στὸ δρόμο δὲν εἶναι φόβος,τότε ποὺ τὸ χτύπημα στὴν πόρτα σημαίνει φίλος, καὶ τὸ ἄνοιγμα τοῦ παραθύρου κάθε ὥρα σημαίνει οὐρανός, γιορτάζοντας τὰ μάτια μας μὲ τὶς μακρινὲς καμπάνες τῶν χρωμάτων του, εἶναι εἰρήνη.

Εἰρήνη εἶναι ἕνα ποτήρι ζεστὸ γάλα κι ἕνα βιβλίο μπροστὰ στὸ παιδὶ ποὺ ξυπνάει,τότε ποὺ τὰ στάχυα γέρνουν τό ῾να στ᾿ ἄλλο λέγοντας:
τὸ φῶς, τὸ φῶς καὶ ξεχειλάει ἡ στεφάνη τοῦ ὁρίζοντα φῶς, εἶναι ἡ εἰρήνη.
Τότε ποὺ οἱ φυλακὲς ἐπισκευάζονται νὰ γίνουν βιβλιοθῆκες, τότε ποὺ ἕνα τραγούδι ἀνεβαίνει ἀπὸ κατώφλι σὲ κατώφλι τὴ νύχτα,τότε ποὺ τ᾿ ἀνοιξιάτικο φεγγάρι βγαίνει ἀπ᾿ τὸ σύγνεφο ὅπως βγαίνει ἀπ᾿ τὸ κουρεῖο τῆς συνοικίας φρεσκοξυρισμένος ὁ ἐργάτης τὸ Σαββατόβραδο, εἶναι ἡ εἰρήνη.
Τότε ποὺ ἡ μέρα ποὺ πέρασε, δὲν εἶναι μιὰ μέρα ποὺ χάθηκε, μὰ εἶναι ἡ ρίζα ποὺ ἀνεβάζει τὰ φύλλα τῆς χαρᾶς μέσα στὸ βράδυκι εἶναι μιὰ κερδισμένη μέρα κι ἕνας δίκαιος ὕπνος, ποὺ νιώθεις πάλι ὁ ἥλιος νὰ δένει βιαστικὰ τὰ κορδόνια του νὰ κυνηγήσει τὴ λύπη ἀπ᾿ τὶς γωνιὲς τοῦ χρόνου, εἶναι ἡ εἰρήνη.

Εἰρήνη εἶναι οἱ θημωνιὲς τῶν ἀχτίνων στοὺς κάμπους τοῦ καλοκαιριοῦ εἶναι τ᾿ ἀλφαβητάρι τῆς καλοσύνης στὰ γόνατα τῆς αὐγῆς.

Ὅταν λές: ἀδελφές μου, - ὅταν λέμε: αὔριο θὰ χτίσουμε.ὅταν χτίζουμε καὶ τραγουδᾶμε,
εἶναι ἡ εἰρήνη.

Ἡ εἰρήνη εἶναι τὰ σφιγμένα χέρια τῶν ἀνθρώπων εἶναι τὸ ζεστὸ ψωμὶ στὸ τραπέζι τοῦ κόσμου εἶναι τὸ χαμόγελο τῆς μάνας

Τίποτ᾿ ἄλλο δὲν εἶναι ἡ εἰρήνη.
Καὶ τ᾿ ἀλέτρια ποὺ χαράζουν βαθιὲς αὐλακιὲς σ᾿ ὅλη τὴ γῆ, ἕνα ὄνομα μονάχα γράφουν:Εἰρήνη.Τίποτ᾿ ἄλλο. Εἰρήνη.

Πάνω στὶς ράγες τῶν στίχων μου τὸ τραῖνο ποὺ προχωρεῖ στὸ μέλλον φορτωμένο στάρι καὶ τριαντάφυλλα, εἶναι ἡ εἰρήνη.

Ἀδέρφια, μὲς στὴν εἰρήνη διάπλατα ἀνασαίνει ὅλος ὁ κόσμος μὲ ὅλα τὰ ὄνειρά μας
Δῶστε τὰ χέρια ἀδέρφια μου, αὐτό ῾ναι ἡ εἰρήνη.

"Το μικρό κορίτσι"

Ποίηση ✍️Ναζίμ Χικμέτ

σε μτφ:📝 Γιάννη Ρίτσου
Μουσική🎹Ταχσίν Ιντσιρτσί
Ερμηνεία🎤Σουμεϊρά Τσακίρ
Προλογίζει 📖η Μαρία Δημητριάδη

Εγώ χτύπησα την πόρτα σας
δεν μπορείτε να με δείτε
δε φαίνονται τα νεκρά παιδιά

Πάνε δέκα χρόνια που πέθανα στη Χιροσίμα
Είμαι ένα κοριτσάκι επτά χρονών
δε μεγαλώνουν τα νεκρά παιδιά

Εγώ χτύπησα την πόρτα σας
Βάλτε παρακαλώ την υπογραφή σας
για να μη σκοτώνονται πια τα παιδιά
και να τρώνε ζαχαρωτά και καραμέλες

Εγώ είμαι, εγώ είμαι που χτυπάω την πόρτα σας
Εδώ ή αλλού, χτυπάω όλες τις πόρτες
Ω, μην τρομάζετε καθόλου πούμαι αθώρητη
Κανένας μια μικρή νεκρή δε μπορεί νά ιδει.

Εδώ και δέκα χρόνια εδώ καθόμουνα
Στη Χιροσίμα ο θάνατος με βρήκε
Κ’ είμαι παιδί, τα εφτά δεν τα καλόκλεισα,
Μα τα νεκρά παιδιά δε μεγαλώνουν.

Πήραν πρώτα φωτιά οι μακριές πλεξούδες μου
Μου καήκανε τα χέρια και τα μάτια
Ολη- όλη μια φουχτίτσα στάχτη απόμεινα
Την πήρε ο άνεμος κι αυτή σ’ ένα ουρανό συννεφιασμένο.

Ω, μη θαρρείτε πως ζητάω για μένα τίποτα,
Κανείς εμένα δε μπορεί να με γλυκάνει
Τι το παιδί που σαν εφημερίδα κάηκε
Δε μπορεί πια τις καραμέλες σας να φάει.

Εγώ είμαι που χτυπάω την πόρτα σας, ακούστε με,
Φιλέψτε με μονάχα την υπογραφή σας
Ετσι που τα παιδάκια πια να μη σκοτώνονται
Και να μπορούν να τρώνε καραμέλες.

Το ποίημα του Ναζίμ Χικμέτ με τίτλο, "Το μικρό κορίτσι"

(Τουρκ. Kız Çocuğu )

που αναφέρεται στην Ειρήνη, είναι ένα από τα πιο γνωστά του έργα και έχει μεταφραστεί στα Ελληνικά από τον Γιάννη Ρίτσο.

Εξυμνεί την Ειρήνη ως την απόλυτη αξία της ανθρωπότητας, συνδέοντάς την, με την Αγάπη και την 

Ελευθερία αλλά, και με την 

ανθρώπινη αλληλεγγύη,

και το ενδιαφέρον, που κρίνονται ως απαραίτητα, για να παραμείνουμε

ΑΝΘΡΩΠΟΙ!

Στο παρακάτω Βίντεο το ακούμε με την φωνή -Απαγγελία της Μαρίας Δημητριάδη.

Το παραπάνω ποίημα του Ναζίμ Χικμέτ, Kız Çocuğu 

"Το μικρό κορίτσι", είναι μια έκκληση για την ειρήνη μέσα από ένα 7χρονο κοριτσάκι, δέκα χρόνια μετά το θάνατό του στη Χιροσίμα😱 Πρόκειται για ένα από τα πιο

σημαντικά αντιπολεμικά τραγούδια στην Ιστορία, που ο Τούρκος ποιητής βάζει στο στόμα ενός αθώου 7χρονου κοριτσιού που δίχως να φταίει έχασε τη ζωούλα του στη Χιροσίμα, την πόλη της Ιαπωνίας, που δέχθηκε σχεδόν την ολοσχερή καταστροφή στο τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μετά την ρίψη της Α' Ατομικής

πυρηνικής βόμβας ουρανίου από το Enola Gay, στις 6 Αυγούστου 1945😰

που Ω! Τι ειρωνεία... ονομάζονταν "Λιτλ Μπόι"("Αγοράκι")...

Το συγκεκριμένο τραγούδι έχει ερμηνευθεί από κορυφαίους ερμηνευτές και συγκροτήματα, όπως η Τουρκάλα Σουμεϊρά Τσακίρ που ακούσαμε παραπάνω, όπως επίσης: από την Τζόαν Μπαέζ, τους The Byrds, τον Πολ Ρόμπσον, τους This Mortal Coil, και τους The Fall. Στον αγγλόφωνο κόσμο είναι γνωστό με τους τίτλους «I Come and Stand At Every Door, I Come and Stand At Your Door« και «Hiroshima Girl».

Παρακάτω το ακούμε σε μια συγκλονιστική ερμηνεία της Τζόαν Μπαέζ όπου την προσαρμογή των στίχων έκανε ο Μπομπ Σίγκερ, ενώ η μουσική βασίζεται σε λαϊκό σκοπό της Σκωτίας.

Ο Πάμπλο Πικάσο και το  "Το Περιστέρι της Ειρήνης".

Ο Πάμπλο Πικάσο είναι ο δημιουργός του "Περιστεριού της Ειρήνης" , ζωγραφίζοντάς το και δίνοντάς του τη σημασία που έχει σήμερα.

Η γνωστή σε όλους μας εικόνα του περιστεριού από την Παλαιά Διαθήκη έγινε ευρέως γνωστή χάρη στον Πικάσο, που την καθιέρωσε.

Σύμβολο της Ειρήνης από την Παλαιά Διαθήκη, το περιστέρι φέρνει το μήνυμα της ύπαρξης στεριάς στον Νώε.

Σε αυτό το έργο του φαίνεται ολοκάθαρα ότι συνδέει την παιδικότητα με την ελπίδα.

Ο Πικάσο ήταν ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος στο Θέμα της Ειρήνης, αφού έζησε για να δει και τους δύο Παγκοσμίους πολέμους με τον Ισπανικό εμφύλιο που μάλιστα τον ενέπνευσε για τη δημιουργία του έργου του Γκουέρνικα, αλλά και τον πόλεμο της Κορέας.

Mπορεί η Γκουέρνικα να είναι το πιο γνωστό του έργο, εξολοκλήρου αφιερωμένο στον τρόμο του πολέμου και κατά συνέπεια στην ανάδειξη της ειρήνης , αλλά δεν είναι το μόνο. Υπάρχουν και τα πάμπολλα περιστέρια της Ειρήνης  που ζωγράφιζε, και άλλα πολλά.

Ο Πικάσο δίνοντας ζωή ξανά στο Περιστέρι της Παλαιάς Διαθήκης ως ένα νέο μήνυμα Ελπίδας  στον μοντέρνο πια δικό του κόσμο μέσα από μια λιθογραφία που εμφανίζεται για πρώτη φορά δημόσια στην αφίσα για το Παγκόσμιο Συνέδριο Ειρήνης, που θα λάμβανε χώρα στο Παρίσι το 1949, ο Πάμπλο Πικάσο γίνεται έκτοτε  ο δημιουργός του Περιστεριού της Ειρήνης.

Όμως γρήγορα το περιστέρι αυτό θα αλλάξει μορφή για να μην θυμίζει εκείνο της Ρωσίας. 

Έτσι δημιουγείται "Το Περιστέρι της Ειρήνης" του 1961 που διαφέρει σημαντικά από το πρώτο Περιστέρι του 1949, το οποίο κάτασπρο είχε τοποθετηθεί σε σκούρο – μαύρο/ μπλε φόντο, τέσσερα χρόνια μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, το 1949.

Το μπλε “Περιστέρι που πετάει” του 1961

Το μπλε “Περιστέρι που πετάει” του 1961 σε ανοικτό φόντο, με το κλαδί ελιάς στο ράμφος του, περιγράφει με αισιόδοξο τρόπο και με σαφήνεια το την ιστορία για τον κατακλυσμό και της Κιβωτού του Νώε.

Από την αρχή της καριέρας του  Πικάσο μέχρι και πολλά χρόνια αργότερα το 

περιστέρι σύμβολο της ΕΙΡΗΝΗΣ και της Ελπίδας, υπάρχει στα έργα του από την αρχή 

Ήδη από το 1901, στα 20 του χρόνια – μεταβατικό στάδιο της καλλιτεχνικής και προσωπικής ζωής του – χρησιμοποιεί το περιστέρι στο δημιούργημά του.

Το Παιδί με το Περιστέρι.

Το Παιδί με το Περιστέρι είναι η ελπίδα, στην
οποία ο Πικάσο προσπαθεί εκ των υστέρων να δώσει ζωή.
Η ελπίδα είναι στα χέρια ενός μικρού κοριτσιού.

Ο Πικάσο δίνοντας ζωή ξανά στο Περιστέρι της Παλαιάς Διαθήκης ως ένα νέο μήνυμα Ελπίδας  στον μοντέρνο πια δικό του προσωπικό κόσμο.

Σε αυτό το έργο του φαίνεται ολοκάθαρα ότι συνδέει την παιδικότητα με την ελπίδα.

 Ένα έργο που γεννήθηκε την εποχή που η αυτοκτονία του καλύτερού του φίλου, ο χαμός του μέσα σε μια πολύ δύσκολη για εκείνον εποχή, του θυμίζει το χαμό της μικρής αδερφής του, για τον οποίο νιώθει ένοχος, αφού είχε υποσχεθεί πως αν γινόταν καλά η αδερφή του, εκείνος θα σταματούσε να ζωγραφίζει. Δύο θάνατοι που συγκλονίζουν τη ζωή του.

Και για την αυτοκτονία του Κασαχέμας κατηγορεί τον εαυτό του, που είχε γοητεύσει την κοπέλα με την οποία ήταν ερωτευμένος ο ίδιος ο Κασαχέμας.

Το Παιδί με το Περιστέρι είναι η ελπίδα, στην οποία ο Πικάσο προσπαθεί εκ των υστέρων να δώσει ζωή. Η ελπίδα είναι στα χέρια ενός μικρού κοριτσιού, που θα μπορούσε να είναι και η αδερφή του.

Σαράντα οχτώ χρόνια μετά, το περιστέρι ξαναγεννιέται στην τέχνη του Πικάσο από τους θανάτους τόσων αθώων ανθρώπων. 

Το τέλος του πολέμου, ο ερχομός του περιστεριού, που στην αφίσα πετάει και φαίνονται και τα δύο φτερά του ολοκάθαρα, σηματοδοτούν το τέλος των φρικτών και άδικων θανάτων του πολέμου. 

Αν και ποτέ δεν ήταν φανατικός οποιασδήποτε θρησκείας, εμπνέεται από το Χριστιανισμό, επειδή ξέρει ότι είναι κάτι που οι άνθρωποι που έχουν υποφέρει από τα δεινά του πολέμου χρειάζονται και καταλαβαίνουν. Απλό, συμβολικό, ελπιδοφόρο.

Όμως, ο Πικάσο χρησιμοποίει ξανά την εκκλησία για να συνδυάσει το Χριστιανισμό με την Ειρήνη. Ο Ναός της Ειρήνης στο Βαλωρίς της Νίκαιας αποτελείται από δύο τοιχογραφίες του καλλιτέχνη. 

Έργα που έκανε το 1952: ο Πόλεμος από τη μία πλευρά, που αποτελείται από μαύρες σκιές και περιγράμματα από φιγούρες με όπλα κάθε λογής και ένα άρμα, χρώματα που μπλέκονται μεταξύ τους σε πλήρη αταξία. Στη μία άκρη, όμως, υπάρχει μία φωτεινή φιγούρα σε μπλε φόντο ενός γυμνού άντρα με ένα κοντάρι και μια ασπίδα στα χέρια. Πάνω τους διακρίνονται μια ζυγαριά κι ένα περιστέρι, στο μπροστινό μέρος της ασπίδας, πάνω από ένα πρόσωπο τέρατος που φαίνεται θολά σε γκρι χρώμα. Στην απέναντι πλευρά η τοιχογραφία της Ειρήνης, με λαμπερές φιγούρες ανθρώπων διάφορων ηλικιών, που παίζουν και ζουν γαλήνια στη φύση. Ανάμεσά τους κι ένας Πήγασος.

Οι δύο αυτές πλευρές ενώνονται από έναν τοίχο με τέσσερις φιγούρες, μια μαύρη, μια κίτρινη, μια κόκκινη και μια λευκή, να κρατάνε έναν κίτρινο κύκλο με ένα περιστέρι στο εσωτερικό του.

Η απλότητα στα έργα του τα αφήνει να μιλήσουν κατευθείαν στην ψυχή των ανθρώπων και να τους κάνει να σκεφτούν και να αναγνωρίσουν την ευκολία με την οποία μπορούν να φτάσουν τον κόσμο στην ευτυχία και την ειρήνη. Ενώ η τέχνη του φαίνεται αρχικά ιδιαίτερα περίπλοκη, τα θέματα των έργων του είναι συνήθως πολύ απλά, όπως η ειρήνη, η αγάπη, η ζωή και ο θάνατος, η καθημερινότητα και η φύση των ανθρώπων.

Αλέκος Φασιανός: "Πουλιά",
Εθνική Πινακοθήκη - Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου / National Gallery 

Τραγούδι της ειρήνης"
Μουσική- Στίχοι: Γιάννης Μαρκόπουλος

  

Τραγούδι του Γιάννη Μαρκόπουλου που γράφτηκε για την τελετή έναρξης του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Στίβου που διοργανώθηκε στην Αθήνα τον Σεπτέμβριο του 1982. Συμπεριλήφθηκε στον δίσκο "Παράθυρο στη Μεσόγειο" (1983).

Ειρήνη, θέλουμε ειρήνη!

Ειρήνη, τ’ όνομά σου να γραφτεί
στους αιώνες των αιώνων, ειρήνη.
Τ’ όνομά σου να γραφτεί στα κανόνια
που σκουριάζουν, ειρήνη.

Ειρήνη, θέλουμε ειρήνη!

Ειρήνη, τα παιδιά σε αγαπούν
οι μεγάλοι σε λατρεύουν, ειρήνη.
Σαν θεός αληθινός πάντα
στέλνεις την αγάπη ειρήνη,
του πολέμου το θεριό
το χτυπάς και το σκοτώνεις, ειρήνη.

Ειρήνη, θέλουμε ειρήνη!