Άρης Βελουχιώτης: «Εγώ, παιδί του Ελληνικού Λαού…» – του Νίκου Μπογιόπουλου

ΝΙΚΟΣ ΜΠΟΓΙΟΠΟΥΛΟΣ
mpog@imerodromos.gr
facebook.com/mpogiopoulos

«Πριν κάμποσο καιρό, πάνου στη Λιάκουρα, στο αετοχώρι το Δαδί, ρώτησα ένα παιδί ως οχτώ χρονώ:
– Τον ξέρεις τον Άρη;
– Ναι, μου λέει. Τον ξέρω.
– Τον είδες ποτέ σου;
– Όχι. Μα τόνε ξέρω.
– Πώς είναι;
– Τρεις βολές πιο αψηλός απ’ τον πατέρα μου. 

Κι έχει ένα μεγάλο-μεγάλο κόκκινο άλογο. 

Και πίσω τον ακολουθάει πάντοτες ένας τρανός αητός με μια σημαία.
Μιαν άλλη φορά, στα Τρίκαλα, ρώτησα ένα “αετόπουλο” που πέρναγε τις γραμμές του οχτρού μεταφέροντας μαντάτα στους αντάρτες μέσα στο κούφωμα ενός καλαμιού.
– Γιωργή, τον ξέρεις τον Άρη;
– Τόνε ξέρω.
– Τον είδες ποτέ σου;
– Τον είδα με τα μάτια μου.
– Πώς είναι;
– Έχει μακριά γένεια κι ένα αληθινό άστρο στο μαύρο σκούφο του. Κι άμα μιλάει -κι ας χιονίζει ακόμα- γίνεται μονομιάς πολλή ζέστα. Κι όταν ακούνε το όνομά του οι Γερμανοί κρύβουνται σα λαγοί μέσα στα δάσα.
Ένα μεγάλο κόκκινο άλογο, ένας αητός με μια σημαία, ένα άστρο αληθινό, πολλή ζέστα -αυτός είναι ο Άρης των παιδιών και των μεγάλων.
Και γω που δυο φορές όλο-όλο τον αντάμωσα, έτσι σαν τα παιδιά και γω, έτσι τον βλέπω και τον τραγουδάω τον ΑΡΗ»
(Γιάννης Ρίτσος, Το υστερόγραφο της δόξας – Άρης Βελουχιώτης)

15 Ιούνη 1945. Σαν σήμερα, πριν από 72 χρόνια, ο πρωτοκαπετάνιος του ΕΛΑΣ, ο Άρης Βελουχιώτης, θα φύγει από τη ζωή.
Ο Άρης, κυκλωμένος από τους διώκτες του, 
έξω από τη Μεσούντα, θα ανοίξει ο ίδιος 
την πόρτα της αιωνιότητας. 

Θα περάσει στην αθανασία της συλλογικής μνήμης και συνείδησης, δίνοντας το τέλος με το ατομικό του περίστροφο. Μαζί του στο θάνατο τον συντρόφεψε 
ο πιστός του αντάρτης, ο Τζαβέλας.
Ακολούθησε ο κανιβαλισμός. 

Η θηριωδία του μεταβαρκιζιανού καθεστώτος. 

Οι δύο νεκροί σύντροφοι θα αποκεφαλιστούν και τα κεφάλια τους θα κρεμαστούν από τις 18 έως τις 20 Ιούνη, σ’ ένα φανοστάτη στα Τρίκαλα.

Τι ήταν ο Άρης; 

Εκείνο το «αμείλικτο τέρας» που περιγράφουν οι θιασώτες του πιο πρωτόγονου και συνάμα βλακώδους αντικομμουνισμού;

Ήταν από στρατιωτική άποψη ένας «κατσαπλιάς», 
όπως διατείνονταν οι «ήρωες» του δοσιλογισμού; 

Κάποιος με «θολή» πολιτική σκέψη, όπως λένε εκείνοι που όσα δεν φτάνουν τα κάνουν κρεμαστάρια; 

Ας δώσουμε το λόγο στους – σοβαρούς – πολιτικούς αντιπάλους του Άρη:
Ο Παναγιώτης Κανελλόπουλος αναφέρει: 

«Ο Άρης ήταν ένας αγνός ιδεολόγος»

(Φίλιππος Φιλλίπου, «Βήμα», 3/2/2002), 

«ήταν ένας ευφυής άνθρωπος»

(εφημερίδα «Πρώτη», 24/9/1986)
«… ο Άρης απέδειξε ότι είχε ψυχοσύνθεση ηγέτου, χάρη σ’ αυτόν, το γόητρο του ΕΛΑΣ ανήλθε κατακορύφως», 
γράφει ο Ευάγγελος Αβέρωφ – Τοσίτσας 
στο βιβλίο του «Φωτιά και τσεκούρι». 

Ο ίδιος μιλώντας για την «θεαματική εξέλιξη» 
του ΕΑΜ/ΕΛΑΣ τονίζει ότι «ο Άρης ήταν ο κύριος παράγων της». 

Ο Αβέρωφ – και όχι κάποιος πολιτικός φίλος του Άρη – τον περιγράφει ως«ηγέτη», «γενναίο», 
«καλό οργανωτή», ως άνθρωπο που 
«δεν του έλειπε ούτε η ευφυΐα ούτε κάποια παιδεία». 

Και προσθέτει ο Αβέρωφ: 
«Ένας Ιταλός στρατηγός, που δεν είχε κανένα λόγο να τον συμπαθή, ο Ινφάντε, είπε το 1945 στον γράφοντα τις σελίδες αυτές:

 «Από όλους τους αρχηγούς του ΕΑΜ / ΕΛΑΣ που γνώρισα, και γνώρισα πολλούς, μόνον ο Άρης μου έκαμε εντύπωση.

 Ήταν δυνατός, στοχαστικός, είχε λεπτότητα»»
Πολύ πριν από την αποχώρηση των Γερμανών από την Ελλάδα τα 4/5 της χώρας είχαν ήδη απελευθερωθεί από τον ΕΛΑΣ. 

Ήδη από την Άνοιξη του ’44, το Γερμανικό επιτελείο του οποίου ηγείτο ο Χέλμουτ Φέλμυ αναγκάστηκε να κηρύξει την Πελοπόννησο ως εμπόλεμη ζώνη και τούτο λόγω της καθόδου του Άρη στην Πελοπόννησο. 

Ο ίδιος ο Φέλμυ σημείωνε ότι χρειαζόταν τουλάχιστον 3 μεραρχίες επιπλέον, μόνο για την Πελοπόννησο, λόγω της 
ανάπτυξης στις τάξεις του ΕΛΑΣ 
που είχε εμφυσήσει το οργανωτικό πνεύμα 
του Άρη και η προσωπική του παρουσία στην περιοχή 

(«Από τη Βιέννη στα Καλάβρυτα. 

Τα αιματηρά ίχνη της 117ης Μεραρχίας Καταδρομών στη Σερβία και την Ελλάδα», Βιβλιοπωλείον της Εστίας). 

Τέτοια αποτελέσματα μάλλον δεν θα μπορούσαν να επιτυγχάνονται από «κατσαπλιάδες»…
Καταγεγραμμένες είναι οι απόψεις του Κρις Μοντάγκιου Γούντχαουζ, του Άγγλου Συνταγματάρχη, 
επικεφαλής της βρετανικής αποστολής στην Ελλάδα, 
για τον Άρη ως στρατιωτική μεγαλοφυΐα. 

«Χωρίς Ζέρβα δεν γινόταν, χωρίς Αρη δεν πετύχαινε», 

έλεγε ο Γούντχαουζ για την επιχείρηση της ανατίναξης του Γοργοποτάμου. 

Ο Κρις Γουντχάουζ, σε επιστολή του 
προς την ηγεσία του ΕΑΜ, 
αμέσως μετά την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου, ανάμεσα στα άλλα γράφει: 

«…θέλω να ευχαριστήσω εκ μέρους της Αγγλίας και την οργάνωσίν σας και τον ικανώτατον στρατιωτικόν αρχηγόν σας»

(Στρατηγού Ν. Ζέρβα: 

«Απομνημονεύματα», εκδόσεις «Μέτρον»).
Όσο για την πολιτική διορατικότητα και οξυδέρκεια του Άρη, 
πέρα από τις διαπιστώσεις του για τις συμφωνίες του Λιβάνου, 
της Καζέρτας και φυσικά της Βάρκιζας 
ότι «παρέδιδαν το απελευθερωτικό κίνημα δεμένο χειροπόδαρα στους Άγγλους» 
(«Άρης, ο αρχηγός των ατάκτων», Δ.Χαριτόπουλου, εκδόσεις «Τόπος» – RealNews) 
αρκεί η υπόμνηση των λόγων του στη σύσκεψη των καπετάνιων του ΕΛΑΣ τον Νοέμβρη του ’44: 

«Αν ζήσει κανένας σας – τους έλεγε – να θυμάται τα λόγια αυτά. 

Οι Εγγλέζοι θα σας σφάξουν όλους σαν αρνιά, 
εγώ στα χέρια τους δε θα πέσω, 
γιατί τα βουνά με ξέρουν. 

Με την πέτρα προσκέφαλο, την ψείρα συντροφιά, 
την κάπα σκέπασμα δε θα με ιδούνε ζωντανό στα χέρια τους. 

Αυτό θέλω να το θυμάστε αν κανένας σας ζήσει». 

Επομένως, όπως έχει γράψει και ο συνάδελφος Δημήτρης Κωνσταντακόπουλος:

«Μπορεί να προσάψει κανείς ό,τι θέλει στον Βελουχιώτη, όχι όμως απουσία στρατηγικού, “γεωπολιτικού” ενστίκτου και βαθιάς ιστορικής γνώσης».
Ο Άρης Βελουχιώτης δεν γεννήθηκε μέσα σε μια στιγμή, όπως η Αθηνά μέσα από το κεφάλι του Δία. 

Δεν προέκυψε αστραπιαία. 

Για να φτάσει να διαμορφωθεί από τον Θανάση Κλάρα 
(αυτό ήταν το πραγματικό του όνομα) 
στον χιλιοτραγουδισμένο πρωτοκαπετάνιο του ΕΛΑΣ, 
διένυσε μια πολυκύμαντη πορεία βασανιστικής ωρίμανσης . 

Ο Άρης ήταν δημιούργημα και «γέννημα» της ανάτασης του ίδιου του ελληνικού λαού. 

Ο μεγάλος ποιητής Κώστας Βάρναλης στο βιβλίο του Πάνου Λαγδά «Άρης Βελουχιώτης ο πρώτος του αγώνα», έγραψε: «Θρυλικός ο Άρης Βελουχιώτης. 

Ο πρώτος που άρχισε την Αντίσταση του λαού στα βουνά κι ο τελευταίος που την έκλεισε με τον τραγικό του θάνατο. 

Η πρώτη ψυχή του Αγώνα, κι η τελευταία πνοή. 

Λίγοι το καταλάβανε όπως ο Άρης, πως οι εχθροί της Ελλάδας (ξένοι και ντόπιοι) θα μετατρέπανε τη νίκη του έθνους σε νίκη των εχθρών του. 

Τιμή και δόξα στο ασύγκριτο παλληκάρι. 

Τιμή και δόξα και στο λαό που τόνε γέννησε».
Ο Άρης δεν υπήρξε, δεν διαμορφώθηκε «τυχαία». 

Η διαδρομή από τον Θανάση Κλάρα 
μέχρι τον κομμουνιστή Άρη Βελουχιώτη, 
είναι μια διαδρομή ταυτισμένη με το μήνυμα που εκπέμπεται από τα ίδια τα νάματα της ποίησης του κομμουνισμού. 
Πολλοί παριστάνουν τους «αρμόδιους» 
να μιλήσουν γι’ αυτή τη διαδρομή.

 Όμως, αρμοδιότερος ήταν ο ίδιος ο Άρης. 

Και μίλησε: 

«…Αν στη ζωή μου υπάρχει ένα σημείο που με συγκίνηση και με υπερηφάνεια αφάνταστη από καιρού σε καιρό γυρίζω και βλέπω, είναι ακριβώς η εποχή που μπήκα στο Κομμουνιστικό Κόμμα»,γράφει σε επιστολή στον «Ριζοσπάστη», στις 9/9/1931.

«Έκτοτε – συνεχίζει – δεν έχω στο ενεργητικό μου παρά φυλακίσεις για πάλη επαναστατική. 

Μιλάν τα γεγονότα, μιλάει αυτή η αλήθεια. 

Ούτε ΜΙΑ ΚΗΛΙΔΑ. 

Είναι αυτό σε βάρος μου; 

Είναι αυτό στοιχείο ενάντια στο Κομμουνιστικό Κόμμα;».

Περίπου προφητικά στην ίδια επιστολή καταλήγει: 

«Στο κόμμα αυτό έδωσα όλη μου τη ζωή και θα συνεχίσω να δίνω όσες δυνάμεις μου απομείναν στον αγώνα του, 
για το ψωμί των εργαζομένων, 
κατά των φόρων και των πολέμων, για την επανάσταση».
Με αυτά τα εφόδια έφερε σε πέρας ο Άρης την αποστολή που του ανατέθηκε, όταν ανέλαβε να υλοποιήσει την απόφαση της ΚΕ του ΚΚΕ για την συγκρότηση αντάρτικου απελευθερωτικού στρατού. Με αυτό το πνεύμα γράφτηκε από το χέρι του Άρη ο όρκος του ΕΛΑΣ, ο όρκος της πρώτης αντάρτικης ομάδας στη Ρούμελη που δόθηκε το 1942 στη Γραμμένη Οξιά.
«Εγώ παιδί του Ελληνικού Λαού, ορκίζομαι να αγωνιστώ πιστά από τις τάξεις του ΕΛΑΣ, χύνοντας και την τελευταία ρανίδα του αίματός μου, σαν γνήσιος πατριώτης για το διώξιμο του εχθρού από τον τόπο μας, για τις ελευθερίες του Λαού μας, κι ακόμα να είμαι πιστός και άγρυπνος φρουρός προστασίας στην περιουσία και το βιος του αγρότη.
Δέχομαι προκαταβολικά την ποινή του θανάτου αν ατιμάσω την ιδιότητά μου ως πολεμιστής του Έθνους και του Λαού και υπόσχομαι να δοξάσω και να τιμήσω το όπλο που κρατώ και να μην το παραδώσω αν δεν ξεσκλαβωθεί η Πατρίδα μου και δε γίνει ο Λαός νοικοκύρης στον τόπο του».

Αθάνατο πολιτικό κειμήλιο, διαχρονικής αξίας – και δραματικής επικαιρότητας στη σημερινή Ελλάδα των 
ξένων δανειστών και των εγχώριων «σωτήρων» – 
αποτελεί η ιστορική ομιλία του Άρη που την εκφωνεί στις 29 Οκτώβρη του 1944 στην απελευθερωμένη Λαμία 
εκ μέρους του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ. 

Ο Άρης παρουσιάζει την πολιτική του ΕΑΜ και, 
ανάμεσα στα άλλα, λέει:
«Θα δώσουμε στο λαό τα οικονομικά μέσα για να μπορεί να μη σκορπάει την οικογένειά του στα τέσσερα σημεία του ορίζοντα.
Μας κατηγορούν ότι θέμε να καταργήσουμε τα σύνορα και να διαλύσουμε το κράτος. 

Μα το κράτος εμείς το φτιάχνουμε σήμερα, γιατί δεν υπήρξε, μια που αυτοί οι ίδιοι το είχανε διαλύσει.
Ποιος είναι λοιπόν πατριώτης; 

Αυτοί ή εμείς; 

Το κεφάλαιο δεν έχει πατρίδα και τρέχει να βρει κέρδη σ’ όποια χώρα υπάρχουνε τέτοια. 

Γι’ αυτό δε νοιάζεται κι ούτε συγκινείται με την ύπαρξη των συνόρων και του κράτους.
Ενώ εμείς το μόνο που διαθέτουμε είναι οι καλύβες μας και τα πεζούλια μας. Αυτά, αντίθετα από το κεφάλαιο που τρέχει όπου βρει κέρδη, δεν μπορούν να κινηθούν και παραμένουν μέσα στη χώρα που κατοικούμε.
Ποιος, λοιπόν, μπορεί να ενδιαφερθεί καλύτερα για την πατρίδα του; 

Αυτοί που ξεπορτίζουν τα κεφάλαιά τους από τη χώρα μας ή εμείς που παραμένουμε με τα πεζούλια μας εδώ;
Όταν έξαφνα στα 1929-’31 το κράτος ζήτησε, λόγω της οικονομικής κρίσης που μάστιζε τότε τη χώρα μας, να κατεβάσουν οι ξένοι ομολογιούχοι το ποσοστό που πληρώναμε σε τοκοχρεολύσια, οι Άγγλοι δέχτηκαν να το μειώσουν σε 35%, αλλά οι Έλληνες ομολογιούχοι αρνήθηκαν.
Να, λοιπόν, ποιος είναι ο πατριωτισμός τους! 

Αυτός φτάνει μέχρι το σημείο που δεν θίγονται τα οικονομικά τους συμφέροντα.
Αυτοί, λοιπόν, οι ίδιοι που μας κατηγορούν ότι επιδιώκουμε την κατάργηση των συνόρων και τη διάλυση του κράτους, αυτοί τα ξεπουλάνε αυτά στην πρώτη ευκαιρία(…). 

Με αυτά τα μέσα προσπαθούν να εξαπατήσουν το λαό για να συνεχίσουν το ξεζούμισμα και την εκμετάλλευσή του».

Ο Άρης λατρεύτηκε από τους συναγωνιστές του. 

Να τι περιγράφει ένας από τους αντάρτες του, ο Καραδημήτρης, στον Σπύρο Μελετζή: 

«Τί να σου πω, Σπύρο, τόσο σκληραγωγημένο άνθρωπο δε θα ξανακάνει ο κόσμος. 

Στις πορείες εμείς παιδιά τώρα και κουραζόμαστε και κείνος άντεχε πιο πολύ απ’ όλους μας, στην πείνα τα ίδια, στη δίψα και στην κακοπέραση. 

Πολλές φορές έμεινε εκείνος νηστικός για να δώσει σε μας. 

Κι ένα τσιγάρο ακόμα νά ‘χε θα τό ‘δινε σε μας.

Ήταν τόσο σκληρός με τον εαυτό του που πολλές φορές μας τρόμαζε. 

Ούτε ασκητής, ούτε φακίρης δε θα μπορούσε ν’ αντέξει στη γεμάτη στερήσεις ζωή που έκανε ο Άρης και μάλιστα τότε στις αρχές που ξεκινήσαμε. 

Μαρτυρήσαμε όλοι μας, κι αν δεν ήταν ο Άρης να μας εμψυχώνει κάθε μέρα, θα τά ‘χαμε παρατήσει. 

Τόσο δύσκολες μέρες περάσαμε τότε στις αρχές».
Από την σημερινή Ελλάδα δεν λείπουν οι απόγονοι του δοσιλογισμού. 

Οι πολιτικοί και ιδεολογικοί συνεχιστές των ταγματασφαλιτών. 

Οι φασίστες γκεμπελίσκοι που ματαιοπονούν στην προσπάθεια τους να σπιλώσουν τον Άρη και να παραχαράξουν την Ιστορία. Όπως συνηθίζεται στην περίπτωση των φασιστών, ο «Καιάδας» της γελοιότητάς τους είναι τόσο βαθύς 
όσο η προστυχιά τους. 

Και όσο πιο πρόστυχοι γίνονται τόσο περισσότερο θυμίζουν τον «ήρωα» ενός επίσης «προφητικού» 
κειμένου που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα 
«Αναγέννηση» στις 21 Ιούνη 1945. 

Ο Θεσσαλός δημοσιογράφος Φαίδων Μακρής, έγραφε:
«Σύμφωνα με τους μαθηματικούς νόμους του εκκρεμούς, το καθημαγμένο κεφάλι του Αρη Βελουχιώτη, ταλαντευόταν προχθές κρεμασμένο σ’ ένα φανοστάτη της πλατείας των Τρικάλων. Αιωρείτο αργά.

Δεξιά – αριστερά, δεξιά – αριστερά και κάθε ταλάντευση σημείωνε και μια τραγική στιγμή των καιρών που διανύουμε. 

Σιωπηλά τα πλήθη βλέπαν με κατάπληξη το μακάβριο θέαμα.
Ενα «γιατί;» μεγάλο σαν το έργο του Αρη, γεννιόταν μες στις ψυχές όλων χωρίς να φτάνει και στα χείλια. 

Η ανταρσία του ενάντια στο κράτος τιμωρήθηκε με το θάνατο, η ανταρσία ενάντια στο κόμμα του τιμωρήθηκε ακόμα πιο σκληρά για έναν κομμουνιστή, με τη διαγραφή του.
Ομως, η αισχρή, βάρβαρη και ανίερη διαπόμπευση της κεφαλής του ήρωα είναι μια ιστορική αδικία και μια εθνική ντροπή…
«Χαράς ευαγγέλια» γαύγισε για το θάνατο του ήρωα η εμπαθής ασημότης της Νομαρχίας Τρικάλων, 
χωρίς να σκεφτεί ότι όταν αυτός θα εγκαταλείψει με 
«τας κεκανονισμένας τιμάς» τη ζωή, 
ύστερα από λίγο δε θα τον θυμούνται ούτε οι στενότεροι συγγενείς του, ενώ τον Άρη Βελουχιώτη δε θα τον ξεχάσουν ούτε οι φίλοι του ούτε οι εχθροί του. 

Γιατί αυτός και το έργο του έχουν πια καταγραφεί στην ιστορία του έθνους».
Αυτός ήταν ο Άρης. 

Ανέγγιχτος από κάθε επιχείρηση γκεμπελικού τύπου λασπολόγησης του ονόματός του. 

Και έτσι θα παραμείνει: 

Ολικά και αμετάκλητα αποκαταστημένοςστη συνείδηση του λαού. Γιατί, πολύ απλά, είναι βαθιά εγκαταστημένος στο νου και στην καρδιά του λαού, ως σύμβολο των αγώνων για τη λευτεριά και τη δημοκρατία του λαού.
Πηγή: enikos.gr

του Αλέξανδρου Καρνέγη

ΚΡΗΤΗ - ΗΡΑΚΛΕΙΟ : Τίμησαν τους Κρητικούς που αιχμαλωτίστηκαν στη Στοά «Μακάσι» το «Μνημείο Εθνομαρτύρων και Αφανών Ηρώων»,που είναι ένας χώρος μνήμης για τους πολιτικούς κρατούμενους της Κρήτης που φυλακίστηκαν στον χώρο αυτό τον Ιούνιο του 1943.

Τελετή-εκδήλωση μνήμης για τους πατριώτες Κρητικούς που αιχμαλωτίστηκαν στη Στοά «Μακάσι» στις 15 Ιουνίου 1943 από τους γερμανούς κατακτητές, πραγματοποιήθηκε σήμερα στο μνημείο που υπάρχει στο συγκεκριμένο σημείο κάτω από τον Προμαχώνα Μαρτινέγκο.
Τελέστηκε επιμνημόσυνη δέηση και κατατέθηκαν στεφάνια από τους: εκπρόσωπο της Βουλής των Ελλήνων Βασίλη Κεγκέρογλου, την Αντιπεριφερειάρχη Κρήτης Βιργινία Μανασάκη, την Αντιδήμαρχο Ηρακλείου Αριστέα Πλεύρη, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων-Σωμάτων Ασφαλείας, πολιτικών κομμάτων, Ενώσεων Αποστράτων, Αντιστασιακών Οργανώσεων, ενώ παραβρέθηκαν συγγενείς των εκτελεσθέντων.

Η Αντιπεριφερειάρχης Κρήτης Βιργινία Μανασάκη σε δήλωση της αμέσως με την τελετή μνήμης στο χώρο της Ενετικής Πύλης «Μακάσι» ανέφερε: «Μια ιστορική ημέρα τιμής, μνήμης και δόξας για όσους θυσίασαν τη ζωή τους για την Πατρίδα, για σπουδαία ιδανικά όπως είναι η ελευθερία , η ανεξαρτησία, σημαντικές αξίες που σήμερα παρά ποτέ είναι επίκαιρα. Ο ελάχιστος φόρος τιμής στην ιστορική στοά Μακάσι, για να θυμόμαστε παντοτινά τη θυσία αυτών των ανθρώπων».
Ιστορικό
Ομιλία στο ιστορικό της στοάς Μακάσι, στο πλαίσιο της τελετής έκανε ο διευθυντής του 12ου δημοτικού σχολείου Ηρακλείου Γιάννης Γαλανάκης, ο οποίος ανέφερε:
«Η στοά Μακάσι, αποτελεί τμήμα της ενετικής οχύρωσης της πόλης του Ηρακλείου και βρίσκεται κάτω από τον Προμαχώνα Μαρτινένγκο. Είναι μια από τις πολλές στρατιωτικές στοές του ενετικού οχυρωματικού περιβόλου. Πρόκειται για μία πύλη αποκλειστικά στρατιωτικού χαρακτήρα, που οδηγούσε μέσω ενός επιμήκους θολοσκεπούς διαδρόμου μήκους, 110 μ στον ανοικτό χώρο της ανατολικής χαμηλής πλατείας του προμαχώνα Μαρτινέγκο.
Μέχρι τον Νοέμβριο του 1943 χρησιμοποιήθηκε ως καταφύγιο για τους πολίτες της πόλης του Ηρακλείου.

Στην ιστορική πορεία των λαών συμβαίνουν γεγονότα και πράξεις, που συναρπάζουν με το μεγαλείο τους, αλλάζουν τη ροή της ιστορίας, σφραγίζουν τους αιώνες, φωτίζουν και καθοδηγούν το μέλλον. Ένα τέτοιο γεγονός, σύμβολο και ορόσημο, υπήρξε η Μάχη της Κρήτης. Μετά την κατάρρευση, ένας μεγάλος αριθμός από τους Έλληνες αξιωματικούς και στρατιώτες προτίμησαν να μη παραδοθούν. Βρήκαν καταφύγιο στα απρόσιτα Κρητικά βουνά και μαζί με ντόπιους οπλισμένους Κρήτες συγκρότησαν τους πρώτους πυρήνες αντίστασης εναντίον του κατακτητή. Η Κρητική αντίσταση ήταν η πρώτη γενναία άρνηση υποταγής και το πρώτο ελπιδοφόρο μήνυμα στις άλλες κατακτημένες περιοχές της Ευρώπης.
Οι Κρήτες, μετά τη Μάχη της Κρήτης δε δαμάζονται και συνεχίζουν την ηρωική τους αντίσταση για 4 ακόμα χρόνια από τις απόκρημνες και υπερήφανες βουνοκορφές του Ψηλορείτη, της Δίκτης και των Λευκών Ορέων. Δημιουργούνται πλήθος από αντιστασιακές οργανώσεις σε ολόκληρη την Κρήτη, όπως του Μανώλη Μπαντουβά στον Αγ. Σύλλα, του Πετρακογιώργη στις Καμάρες, η ομάδα του Αδάμη Κρασανάκη στη Δίκτη, η Οργάνωση Ανωγείων, η οργάνωση του Ραφτόπουλου στη Βιάννο, η Οργάνωση του Γρηγοράκη στον Κρουσώνα, η Οργάνωση του Κατσιά στα Σφακιά, η οργάνωση του Μάντακα στα Λευκά όρη, του Γιώργη Κατσιρντάκη στα Χουστουλιανά, κ.α.
Στο δρόμο όμως για την ελευθερία, σημαίνοντα ρόλο και νόημα αποκτάει η στοά Μακάσι, όπου χρησιμοποιείται από τους Γερμανούς κατακτητές για να φυλακίζουν αμάχους και ομήρους που συνελάμβαναν κατά διαστήματα ως αντίποινα.
Στη διάρκεια της Γερμανικής Κατοχής γίνονται συνεχώς συλλήψεις αντιστασιακών και συνεργατών τους. Οι συλληφθέντες φυλακίζονται σε διάφορα σημεία και φυλακές του νησιού. Οι Γερμανοί εφάρμοζαν το αξίωμα της συλλογικής ευθύνης, σύμφωνα με το οποίο γίνονταν συλλήψεις όχι μόνο υπόπτων αλλά και αθώων πολιτών, προκειμένου να διασφαλιστεί επαρκής αριθμός ατόμων που θα τιμωρούνταν για ότι έκριναν άξιο τιμωρίας.


Τα ξημερώματα προς την 15η Ιουνίου 1943, ένα πολύ μεγάλο κύμα συλλήψεων πραγματοποιήθηκε σε όλη την Κρήτη, το οποίο οι μελετητές της Κρητικής Αντίστασης το ονομάζουν ως το «Μεγάλο Μπλόκο της Κρήτης». Οι ναζί συλλαμβάνουν περίπου 300 πολίτες, συνεργάτες των αντιστασιακών απ’ όλους τους νομούς της Κρήτης και τους φυλακίζουν στη Στοά «Μακάσι». Στη Στοά οδηγήθηκαν και πολλοί από αυτούς που είχαν συλληφθεί νωρίτερα, πριν από το Μεγάλο Μπλόκο και είχαν φυλακιστεί σε διάφορες άλλες φυλακές της Κρήτης. Μεταξύ των ομήρων ήταν και μία ομάδα Λασιθιωτών, οι οποίοι είχαν συλληφθεί πριν από το Μεγάλο Μπλόκο και κρατούνταν στη Μονή Κρουσταλλένιας στο Λασίθι.
Ο συνολικός χρόνος παραμονής των ομήρων στη στοά ήταν περίπου 12-15 ημέρες. Κατόπιν μεταφέρθηκαν στο λιμάνι για να επιβιβαστούν στο πλοίο “MADONNA” για τον Πειραιά, όπου κλείστηκαν στα αμπάρια, ενώ όλο το υπόλοιπο πλοίο ήταν φορτωμένο με τραυματίες Γερμανούς στρατιώτες από το μέτωπο της Αφρικής. Το πλοίο έφτασε στον Πειραιά μετά από δύο μέρες, όπου οι κρατούμενοι οδηγήθηκαν στις φυλακές Βούρλων της Δραπετσώνας. Μετά από παραμονή 15-18 ημερών μεταφέρθηκαν πάλι με πλοίο στην Θεσσαλονίκη. Το ταξίδι συνεχίστηκε με τρένο όπου στοιβάχτηκαν ασφυκτικά και μέσω Βουλγαρίας έφτασαν στη Γιουγκοσλαβία. Το τρένο σταμάτησε στην πόλη Ζέμουν (Semlin), σε χώρο που είχε μετατραπεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Μετά από παραμονή 110 ημερών ξεκίνησαν για τον τελικό τους προορισμό στο στρατόπεδο Μαουτχάουζεν, όπου έφτασαν στις αρχές Νοέμβρη του 1943. Ο πραγματικός αριθμός των κρατούμενων που έφτασαν στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Μαουντχάουζεν παραμένει άγνωστος και εξακολουθεί να αποτελεί, μαζί με την αναζήτηση για τα πλήρη στοιχείων όλων των συμπατριωτών μας που μεταφέρθηκαν εκεί, αντικείμενο έρευνας. Σύμφωνα με τον μελετητή Ελευθέριο Φοινίτση, γνωρίζουμε τα ονόματα 112 Ηρακλειωτών, 38 Λασιθιωτών, 35 Ρεθυμνιωτών και 34 Χανιωτών.
Ένα χρόνο αργότερα από το Μεγάλο Μπλόκο, τον Ιούνιο του 1944, οι Γερμανοί συγκέντρωσαν και πάλι στη στοά Μακάσι το σύνολο των Εβραίων της Κρήτης, 269 άτομα και 150 πατριώτες από ολόκληρη την Κρήτη. Στις 8 Ιουνίου 1944 τους επιβίβασαν στο πλοίο Τάναϊς, ελληνικών συμφερόντων, αλλά επιταγμένο από τους Γερμανούς. Προορισμός του πλοίου ήταν το λιμάνι του Πειραιά. Από τον Πειραιά οι Γερμανοί θα μετέφεραν τους ομήρους σε στρατόπεδα εργασίας στη Γερμανία..
Το πλοίο βυθίστηκε στις 9 Ιουνίου ανοιχτά της Σαντορίνης και όλοι οι όμηροι πνίγηκαν. Μεταξύ των κρατούμενων που μεταφέρονταν με το πλοίο ήταν επίσης 112 αιχμάλωτοι Ιταλοί. Ως προς τις συνθήκες βύθισης του πλοίου Τάναϊς υπάρχουν αντικρουόμενες απόψεις. Άλλοι ιστορικοί και μελετητές ισχυρίζονται ότι το πλοίο βούλιαξε από συμμαχική ενέργεια και συγκεκριμένα από το βρετανικό υποβρύχιο “VIVID” και άλλοι ότι το πλοίο βούλιαξαν οι ίδιοι οι Γερμανοί άγνωστο πως.
Πέραν των ομήρων που μεταφέρθηκαν στα στρατόπεδα εργασίας της Γερμανίας και μέχρι την απελευθέρωση, πολλοί Κρήτες φυλακίστηκαν στη Στοά Μακάσι και οδηγήθηκαν στο εκτελεστικό απόσπασμα.
Η Στοά Μακάσι ονομάστηκε «Μνημείο Εθνομαρτύρων και Αφανών Ηρώων», ένας χώρος μνήμης για τους πολιτικούς κρατούμενους της Κρήτης που φυλακίστηκαν στον χώρο αυτό. Το μνημείο όμως αυτό δεν περιορίζεται μόνο στη μνήμη αυτών, αλλά και σε όλους τους συμπατριώτες μας που αγωνίστηκαν, φυλακίστηκαν, εκτελέστηκαν ή πέθαναν στον αγώνα για την ελευθερία.
Στη σημερινή τελετή της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Ηρακλείου θα πρέπει να θυμόμαστε ότι οι Κρητικοί το Μάη του 41 και η εθνική αντίσταση που ακολούθησε στ' όνομα της Ελλάδας, της ελευθερίας και της δικαιοσύνης, πλήρωσαν το Χρέος, κάτι που εμείς οι νεότεροι οφείλουμε να αναγνωρίζουμε και να το τιμούμε.
Στις σημερινές δύσκολες ώρες που περνάει η Ελλάδα, αλλά και η ανθρωπότητα με την οικονομική εξαθλίωση, την καταπάτηση των ανθρώπινων αξιών, την περιφρόνηση στο δίκαιο και στα δικαιώματα των λαών, που μας οδηγούν σταθερά σε μια εποχή με κυρίαρχο το νόμο του ισχυρότερου, ιδανικά, όπως η Ελευθερία, το Δίκαιο, η Ανθρώπινη Αξιοπρέπεια και η Ειρήνη, θα πρέπει να μας εμπνέουν.
Στη σημερινή εποχή του υλικού ευδαιμονισμού, της ιδιοτέλειας και της αδιαφορίας, τέτοιες στάσεις ζωής παραμένουν ορόσημα, φωτεινοί φάροι, πνευματικοί ταγοί, καθοδηγητές της ζωής μας, μιας ζωής που θέλουμε κι απαιτούμε, να έχει νόημα, ιδανικά, αξίες, μιας ζωής ουσιαστικής όχι κίβδηλης, μιας δημιουργικής ζωής γεμάτη δράση, προοπτική προόδου, μιας ζωής που να διακρίνεται για τον ηρωισμό και την αξιοπρέπεια, έννοιες που καταρρακώθηκαν τα τελευταία χρόνια. Ας έχουμε λοιπόν παράδειγμα ζωντανό στη συνείδησή μας και οδηγό στη πορεία μας την ηρωική αντίσταση των συμπατριωτών μας, τους αφανείς ήρωες και εθνομάρτυρες και ας γίνουμε μιμητές του έργου τους κι άξιοι συνεχιστές τους, ειδικά στους χαλεπούς καιρούς που διανύουμε τώρα στο κατώφλι του 21ου αιώνα»ΠΗΓΗ : 

To Σαμποτάζ του Αεροδρομίου στη Κρήτη απο τους «SAS» και o ρόλος του Έλληνα Μαχητή! Όταν ο κόσμος ολόκληρος παραμιλούσε για το κατόρθωμα των έξι μαχητών στην Κρήτη

Το σαμποτάζ του αεροδρομίου Ηρακλείου- Ένα από τα πρώτα σοβαρά αντιστασιακά γεγονότα στην Ευρώπη του Πολέμου και ο ρόλος του Κωστή Πετράκη
Του Κώστα Μπογδανίδη
Ήταν αρχές Καλοκαιριού και τις ημέρες εκείνες που ο Τζέλικο, ο Μπερζέ, ο Μόου, ο Πιερ Λεοστίκ, ο Σιμπάρ, αλλά και ο δικός μας Κ.Πετράκης έκαναν το θρυλικό σαμποτάζ του αεροδρομίου Ηρακλείου το 1942 που έκανε όλο τον ελεύθερο κόσμο να παραμιλά. Μια μοναδική πράξη αντίστασης που εκτός από συμβολικό χαρακτήρα είχε και σοβαρές συνέπειες για τους Γερμανούς και τον ντόπιο πληθυσμό…

Ο Τζορτζ Τζέλικο ήταν ένας από τους πρώτους Βρετανούς που έφθασαν στην Ελλάδα. Στη φωτογραφία, πρώτος αριστερά, με τον Αρχιεπίσκοπο Δαμασκηνό, τον αντισυνταγματάρχη Φρανκ Μακάσκι των Ειδικών Επιχειρήσεων και τον απεσταλμένο των «New York Times» Σαν Σέντζγουικ

Ομολογώ ότι ελάχιστα πράγματα ήξερα για τον Κωστή Πετράκη ώσπου μου είπε πρώτη φορά γι’ αυτόν ένας καλός φίλος, 
ο Αντώνης Σανουδάκης. 
Και λίγο μετά, εκεί στο τέλος της δεκαετίας του ’80, κυκλοφόρησε το βιβλίο του “Ιππότες του Ονείρου” που για μένα και πολλούς άλλους, θέλω να πιστεύω, ήταν ένα παράθυρο που άνοιξε και μπήκε φως. 
Φως ελευθερίας, φως δημοκρατίας και αγωνιστικότητας.

Ο Κ. Πετράκης ήταν για μένα από τότε ένα παράδειγμα ήθους, αξιοπρέπειας κι ένα ανοιχτό μυαλό. Σε όλη του τη ζωή πάλευε, αγωνιζόταν για όσα πίστευε. Το έκανε στη δικτατορία Μεταξά και το πλήρωσε ακριβά. Το έπραξε στη γερμανική κατοχή και παραλίγο να σκοτωθεί. Καίτοι αριστερός δεν έμεινε στις παρωπίδες και τις εμμονές που επέβαλε το κόμμα…”Έφαγα πιο πολύ ξύλο από τους συντρόφους μου παρά από τους άλλους” είχε πει στον Α. Σανουδάκη…

Το ποιος ήταν ο Κ. Πετράκης και τη συμμετοχή του στο σαμποτάζ του αεροδρομίου Ηρακλείου- ένα από τα πρώτα αντιστασιακά σοβαρά γεγονότα στην κατεχόμενη Ευρώπη- δεν θα πούμε εμείς. Έχουν μιλήσει αρμοδιότεροι όπως ο Α. Σανουδάκης, ο Γ. Καλογεράκης αργότερα… 

Να θυμίσω μόνο μια ιστορία που δείχνει ανάγλυφα το πως αντιμετωπίζει η Ελλάδα τα παιδιά της, τεκνα σαν τον Κωστή Πετράκη. 

Τη δεκαετία του ΄70 το BBC αποφάσισε να δημιουργήσει μια τηλεοπτική σειρά που θα αφορούσε μεγάλα γεγονότα του Β’Παγκοσμίου Πόλεμου…

Δεν μπορούσε φυσικά να απουσιάζει και το σαμποτάζ του αεροδρομίου Ηρακλείου στο οποίο βεβαια πρωταγωνιστικό ρολο είχαν ο Λόρδος Τζέλικο και ο Γάλλος Μπερζέ.

Το ότι ο ένας έγινε λόρδος και ο άλλος στρατηγός δεν ήταν τυχαίο. Θεωρήθηκε η συμμετοχή τους στο σαμποτάζ του 1942 καθοριστική για την μετέπειτα επαγγελματική και κοινωνική τους εξέλιξη…Το αγγλικό κανάλι λοιπόν απευθύνθηκε σε αυτούς τους δύο για τη “ζωντανή μαρτυρία” και εκείνοι για πρώτη φορά ανέφεραν το όνομα “Κωστής Πετράκης” “Μαζί μας ήταν κι ένας Έλληνας, ένα σωστό παλικάρι, πρέπει να τον βρειτε”, είπαν στον παραγωγό…
Οι Εγγλέζοι αποφάσισαν να ψάξουν τον Πετράκη. Όπως ήταν λογικό απευθύνθηκαν στο ελληνικό κράτος. Στο υπουργείο εξωτερικών. Δεν υπήρχε τέτοιος! Ναι, αυτή ήταν περίπου η απάντηση. Δεν ήξεραν πού ήταν αυτός…ο εξόριστος. Χρειάστηκε γερό ψάξιμο για να τον εντοπίσουν. Σχεδόν τυχαία… Στη Νότια Κρήτη, στο Λέντα…Κι εκεί με μεγάλη πίεση δέχτηκε να τους μιλήσει. Έλεγε και ξανάλεγε ότι δεν έκανε κάτι σπουδαίο. Γι’αυτό και αργότερα δεν ήθελε να αποκατασταθεί επαγγελματικά, ήταν γυμναστής και τον έδιωξε ο Μεταξάς. Δεν ήθελε να πάρει σύνταξη αντιστασιακού…
Τι είχε συμβεί
Με την ευκαιρία να θυμίσουμε και τι συνέβη λοιπόν στο Αεροδρόμιο Ηρακλείου τη νύχτα 13ης προς 14η Ιουνίου 1942.
Το 1942 το αεροδρόμιο Ηρακλείου είχε εξελιχθεί σ’ ένα απο τα πιο κομβικά αεροδρόμια της εποχής, λόγω των μεταφορών στη Μέση Ανατολή. Αλλά και πολύ οργανωμένο εξαιτίας της εργασίας την οποία επέβαλαν οι κατακτητές στους κατοίκους των γύρω περιοχών.
Για ευνόητους λόγους οι συμμαχικές δυνάμεις, για να ανακόψουν την προέλαση του Ρόμμελ στην Αφρική, αποφασίζουν την καταστροφή των αεροδρομίων της Κρήτης. Συγκεκριμένα, για το αεροδρόμιο Ηρακλείου επιλέχθηκαν έξι άνδρες της SAS «Special Air Service» (Ειδικής Εναέριας Υπηρεσίας), στόχος των οποίων ήταν η καταστροφή αποθηκών, που περιείχαν πολεμοφόδια και καύσιμα. Η ομάδα αποτελούνταν απο τους: Οι Σαμποτέρ της Κρήτης

• G. Berge (Μπερζέ)
• Lord George Jellice (Λόρδος Τζέλικο)
• J. Mouhot (Μουό)
• P. Leostic (Λεοστίκ)
• J. L. Sibart (Σιμπάρ)
• Κ. Πετράκης
Τα πράγματα δεν πήγαν και τόσο καλά: Το σαμποτάζ αρχικά είχε οριστεί τη νύχτα της 7ης προς 8η Ιουνίου, όμως αναβλήθηκε καθώς το ελληνικό υποβρύχιο «Τρίτων», που είχε αναλάβει τη μεταφορά των σαμποτέρ, έφτασε στις ακτές του κόλπου των Μαλίων την 11η Ιουνίου. Η ομάδα έφτασε στο αεροδρόμιο Ηρακλείου αργά τη νύχτα της 12ης Ιουνίου, ανέβαλε όμως το εγχείρημα της λόγω της απρόβλεπτης εμφάνισης ενός γερμανού σκοπού, που περιπολούσε.

Ο Γάλλος Ζωρζ Μπερζέ
Την επόμενη νύχτα, αφού οι σαμποτέρ κατάφεραν να εισχωρήσουν στον χώρο του αεροδρομίου, διαπιστώνουν πως τα αεροπλάνα βρίσκονται συγκεντρωμένα στο νοτιοανατολικό άκρο της πίστας, ενώ οι αποθήκες στην άλλη άκρη. Τοποθετούν εκρηκτικά στην αριστερή πτέρυγα κάθε αεροπλάνου. Εκρηκτικά επίσης τοποθετήθηκαν στο χώρο όπου υπήρχαν βόμβες των γερμανικών αεροπλάνων και σ’ ένα κτίριο που στεγάζονταν μηχανήματα και γεννήτριες. Η έκρηξη είχε οριστεί μετά απο δύο ώρες. Στο μεταξύ, οι σύμμαχοι ξεκινούν βομβαρδισμό του χώρου του αεροδρομίου, ως αντιπερισπασμό, για να καλυφθούν οι σαμποτέρ και να αποφευχθούν αντίποινα σε βάρος του κρητικού λαού. Η επιχείρηση είχε στεφθεί με απόλυτη επιτυχία…οι σαμποτέρ έφυγαν προς τις νότιες περιοχές της Κρήτης.

Κοντά στην περιοχή Βασιλικά Ανώγεια, οι τέσσερις από τους έξι σαμποτέρ (Μπερζέ, Μουό, Λεοστίκ, Σιμπάρ) πιάστηκαν αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς, οι οποίοι είχαν ειδοποιηθεί από ένα ντόπιο, το Μανόλη Χαριτάκη, ενώ παράλληλα ο Πετράκης και ο Λόρδος Τζέλικο είχαν φύγει για το χωριό Κρότος για να ενημερωθούν για την ακριβή ώρα και τοποθεσία της επιστροφής. Στη συμπλοκή που ακολούθησε ο Λεοστίκ πέφτει νεκρός από τα γερμανικά πυρά, μόλις στα 18 του χρόνια. Σύμφωνα με το σχέδιο ο Λόρδος Τζέλικο και ο υπολοχαγός Πετράκης, αφού μάταια περίμεναν τους συντρόφους τους, επέστρεψαν στην Αλεξάνδρεια πάνω σε μια Vedette (είδος πλοίου).

Ως αντίποινα για το σαμποτάζ του αεροδρομίου, οι Γερμανοί ιθύνοντες αποφάσισαν την επομένη (14η Ιουνίου) να εκτελέσουν 50 από τους 62 μάρτυρες, που ήταν όλοι επιφανείς Ηρακλειώτες, στην περιοχή «Ξηροποτάμου» Ηρακλείου.

ΠΗΓΕΣ-ΠΑΤΡΙΣ

-“Ιππότες του Ονείρου”, Αντώνη Σαντουδάκη

-Γεωργίου Συλαμιανάκη, «Η Μάχη της Κρήτης 1941» Έργον: στρατιωτικόν-πολιτικόν-ιστορικόν, Αθήναι 1945.

-Ελευθερίου Ν. Παπαγιαννάκη, «Κρήτη, η μεγάλη νύχτα, Ιούνιος 1941-Μάιος 1945», Εκδόσεις: Πιτσίλος, Αθήναι 1996.

-Καλογεράκης Γιώργος, «Το σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Ηρακλείου (13/14 Ιουνίου 1942)».

– Εφημερίς: Πατρίς, Τρίτη 21 Ιουνίου 2005, σελ. 16. -Στεφανάκης Ζ. Νικόλαος, Αξ/κου Αεροπ. «ΚρήτηΜάης 1941: η Μάχη στο Ηράκλειο».

-Εφημερίς: Αλλαγή, 19-22 Μαίου 1988, σελ. 4 -Παρουσίαση από τον Κωστή Μαμαλάκη, «55 χρόνια από το σαμποτάζ στο αεροδρόμιο Ηρακλείου».

Πτερύγων Ανέμων, η ιστορία του Κρατικού Αερολιμένα Ηρακλείου Νίκος Καζαντζάκης και η συμβολή του στην τουριστική και οικονομική ανάπτυξη της Κρήτης, 1928-2001″, Ηράκλειο Κρήτης 2003

ΠΗΓΗ; 

........................

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ :

13 Ιουνίου 1942: Το μεγάλο σαμποτάζ στο αεροδρόμιο του Ηρακλείου (Βίντεο)

«Φρουρός των συνόρων»: η γυναίκα που ζει ολομόναχη σε ένα χωριό της οριογραμμής με την Αλβανία . Μαθήματα θάρρους, δυναμισμού και επιμονής από την 62χρονη Σοφία Δημητρίου .

Φωτό: AΠΕ/ΜΠΕ 

 Μαθήματα θάρρους, δυναμισμού και επιμονής να κρατηθεί στον τόπο της, δίνει η 62χρονη, κτηνοτρόφος, Σοφία Δημητρίου η οποία ζει ολομόναχη στο έρημο ακριτικό χωριό Ορεινό Πωγωνίου. Το χωριό Ορεινό που χαρακτηρίζεται "φάντασμα", βρίσκεται στην οριογραμμή των συνόρων με την Αλβανία, στα 730 μέτρα υψόμετρο, το Ορεινό είναι ένα χωριό «φάντασμα». Ο επισκέπτης φτάνοντας στον οικισμό θα αντικρίσει πέτρινα παλιά σπίτια με κλειστά παράθυρα, χορταριασμένες αυλές και μία νεκρική σιγή που «σπάει» μόνο από το γαύγισμα των σκυλιών της Σοφίας Δημητρίου. 

   Η κα Σοφία ζει μόνη στο       ακριτικό χωριό Ορεινό. 

Κυκλοφορεί όλη μέρα με την καραμπίνα της.

«Δεν ζει χωρίς όπλο μία γυναίκα μόνη στα σύνορα»,

 λέει αυθόρμητα και χαμογελάει.

 Η Μ. Τζώρη, ανταποκρίτρια του Αθηναϊκού Πρακτορείου ταξίδεψε στο Ορεινό, συνάντησε την κα Σοφία και μεταδίδει: Mας περίμενε στο δρόμο κάτω από το σπίτι της. Η πρώτη συνάντησή μας με την αγέρωχη γυναίκα είναι μια τεράστια έκπληξη, καθώς την βλέπουμε να κυκλοφορεί οπλισμένη με καραμπίνα. «Δεν ζει χωρίς όπλο μία γυναίκα μόνη στα σύνορα», λέει αυθόρμητα και χαμογελάει. Η προσωπική γνωριμία με την Σοφία επιβεβαιώνει την «φήμη» που έχει σε όλα τα χωριά του Πωγωνίου, γεγονός που στάθηκε και η αφορμή για την συνάντηση μαζί της. Είναι μία γυναίκα από την οποία αντλούν δύναμη και θάρρος οι ηλικιωμένοι των γύρω χωριών, που νιώθουν ανασφάλεια στον τόπο τους, την ξεχασμένη Ελλάδα όπως λένε, δίπλα στα σύνορα με την Αλβανία. Τόπος που πολλές φορές έγινε πεδίο παράνομων δραστηριοτήτων. Ένα ανηφορικό μονοπάτι οδηγεί από το δρόμο στο σπίτι της κ. Δημητρίου. Πρόκειται, για ένα οίκημα «οχυρό», με σιδερόφραχτα παράθυρα, διπλές μαντεμένιες πόρτες και θέα μέχρι τον κάμπο του Αργυροκάστρου, στην γειτονική χώρα. 

Φωτό: AΠΕ/ΜΠΕ 

 Όταν πριν από 17 χρόνια έχασε τον άνδρα της, όπως αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η Σοφία, πήρε την απόφαση να μην εγκαταλείψει το χωριό, γιατί εκεί, είχαν την περιουσία τους, την στάνη με τα πρόβατα. Παρά το γεγονός, πως το χωριό άρχισε να ερημώνει, καθώς οι νέοι έφυγαν αναζητώντας καλύτερη τύχη και την τελευταία δεκαετία κανένας δεν μένει πλέον μόνιμα στο Ορεινό, η Σοφία αρνείται πεισματικά να το εγκαταλείψει. Δεν την πτοούν ούτε τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει με επιθέσεις δολιοφθοράς που δέχεται η στάνη της. Μέσα σε δύο μήνες τον χειμώνα που πέρασε, άγνωστοι έκαψαν ολοσχερώς τρεις φορές τις αποθήκες με την τροφή για το κοπάδι. «Είχα μία πολλή μεγάλη οικονομική ζημιά. Πιστεύω πως κάποιοι θέλουν να με διώξουν για να εκμεταλλευτούν τα βοσκοτόπια. Νομίζω, είναι Αλβανοί βοσκοί. Τα σύνορα είναι εδώ, στα 100 μέτρα, όμως εγώ δεν θα φύγω», λέει με πείσμα και μας δείχνει, την μικρή απόσταση μιας βουνοκορφής από την στάνη της. Η δουλειά για την Σοφία Δημητρίου ξεκινάει καθημερινά στις 5 τα ξημερώματα, με το άρμεγμα των αιγοπροβάτων. Πριν ανοίξει την πόρτα του σπιτιού της, όπως εξηγεί, για λόγους ασφαλείας γεμίζει το όπλο της και τηλεφωνεί στο βοσκό που μένει στο μαντρί. «Τον ενημερώνω ότι βγαίνω από το σπίτι, γιατί, εάν σε πέντε λεπτά δεν έχω φτάσει στην στάνη, ίσως κάτι κακό να μου έχει συμβεί», μας αναφέρει και συνεχίζει: «Πάντα έχω όπλο μαζί μου, αλλά και τα πέντε σκυλιά που μένουν γύρω από το σπίτι, στην αυλή. Δεν φοβάμαι. Παίρνω όμως προφυλάξεις. Εδώ, στα σύνορα, δεν γνωρίζεις ποτέ τι θα συμβεί την επόμενη στιγμή». Μάλιστα, θυμάται πως πριν από 20 χρόνια στην προσπάθειά της μαζί τον σύζυγό της, να αποτρέψουν μία διάρρηξη σε γειτονικό σπίτι, δέχτηκε σφαίρα στο πόδι και δείχνει την ουλή. Στις 7 το πρωί, η κ. Σοφία φορτώνει το γάλα στο αγροτικό της αυτοκίνητο και κατεβαίνει έξι χιλιόμετρα κάτω από το χωρίο, για να το παραδώσει σε βυτίο γνωστής γαλακτοβιομηχανίας. 

Φωτό: AΠΕ/ΜΠΕ 

 Η παρουσία της 62χρονης γυναίκας στο Ορεινό Ξηρόβαλτο λειτουργεί ενθαρρυντικά για κάποιους συνταξιούχους συγχωριανούς της ώστε να περάσουν λίγες βδομάδες το καλοκαίρι στα πατρικά τους. Η ίδια, ανυπομονεί να έρθουν στο χωριό για να διώξουν έστω και για λίγο, τη μονοτονία της μοναξιάς. Πριν την αποχαιρετήσουμε στην κεντρική πλατεία του χωριού, μας δείχνει ένα κλειστό πέτρινο κτίριο και διατυπώνει το αίτημά της. Ζητάει, να επαναλειτουργήσει το στρατιωτικό φυλάκιο που υπήρχε στο χωριό και μάλιστα λέει, πως θα φροντίζει καθημερινά εκείνη για το φαγητό των φαντάρων. 

Φωτό: AΠΕ/ΜΠΕ Πηγή: www.lifo.gr
...Άλλη μια γενναία Ελληνίδα Ελληνίδα που  "φυλάει Θερμοπύλες " θα΄λεγα εγώ ...
άλλη μια θαρραλέα " κυρά της Ρω " ...
Να ΄στε καλά να φυλάτε τ' αφύλαχτα και εγκαταλελλειμένα από την πολιτεία  σύνορά μας κυρία Σοφία Δημητρίου ! Σας οφείλουμε ένα μεγάλο ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ όλοι οι ΄Ελληνες γι ΄αυτό που κάνετε
και κυρίως σας οφείλουμε έναν μεγάλο ΣΕΒΑΣΜΟ !
"ΥΠΟΚΛΙΝΟΜΑΣΤΕ στο ΘΑΡΡΟΣ και στις ΑΝΤΟΧΕΣ σας !!!mariarosa

Άρης Βελουχιώτης: Έζησε και πέθανε ως επαναστάτης

Πέμπτη 15 Ιουνίου του 1945 και ο Βελουχιώτης φαίνεται να

καταλαβαίνει πως φτάνει το τέλος. Αυτοπυροβολείται και γράφει το ένδοξο τέλος του, με τα ίδια του τα χέρια... Κανείς δεν δικαιούται να υπερηφανευτεί ότι έπιασε ζωντανό, ότι νίκησε ή ότι σκότωσε τον αρχηγό του ΕΛΑΣ. Tα τρία χρόνια ελευθερίας στα βουνά δεν ήταν όνειρο, αλλά μια υποθήκη για το μέλλον», αναφέρει για την μέρα εκείνη ο Διονύσης Χαριτόπουλος

O λόγος για τον Θανάση Κλάρα, που άφησε την άνετη ζωή του στη Λαμία και πήρε τα βουνά, γράφοντας το όνομα του, ή μάλλον το ψευδώνυμο του «Άρης Βελουχιώτης» στην ιστορία, σαν ίσως την πιο εμβληματική φιγούρα της Αντίστασης. Σήμερα συμπληρώνονται 65 χρόνια από το θάνατο του. Ιδρυτής του ΕΛΑΣ και ηγετική μορφή του αντάρτικου σώματος του ΕΑΜ, αλλά και ένα από τα σημαντικότερα στελέχη του ΚΚΕ. Ο Βελουχιώτης έρχεται σε ρήξη με το ΚΚΕ μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας, καθώς αρνείται να παραδώσει τα όπλα και επιλέγει τον δρόμο της ένοπλης δράσης. Ο δρόμος που διαλέγει τον οδηγεί τελικά στον θάνατο.

Ο καπετάνιος του ΕΛΑΣ, την ίδια μέρα που το ΚΚΕ τον διαγράφει από τις τάξεις του, βάζει τέλος στη ζωή του στις 16 Ιουνίου του 1945, καθώς είχε περικυκλωθεί από ομάδες της Εθνοφυλακής που είχαν σταλεί για να τον συλλάβουν, στη Μεσούντα του Αχελώου. Το πτώμα του αποκεφαλίζεται και την επομένη κρεμάται στην κεντρική πλατεία των Τρικάλων. Η πορεία προς τον θάνατο Μετά τη συμφωνία της Βάρκιζας, που υπογράφτηκε στις 12 Φεβρουαρίου 1945, από την κυβέρνηση Πλαστήρα και το Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο και προέβλεπε δημιουργία των απαραίτητων συνθηκών για τη διεξαγωγή εκλογών και δημοψηφίσματος για τη μοναρχία στην Ελλάδα, διάλυση των ανταρτικών οργανώσεων, παράδοση των όπλων του ΕΛΑΣ μέσα σε δύο εβδομάδες και παραχώρηση αμνηστίας στους στρατιώτες του ΕΛΑΣ, ο Άρης καταγγέλλει τη συμφωνία ως προδοτική και αποδοχή της αγγλικής κατοχής.

Ο Βελουχιώτης καλεί τους αγωνιστές να συνεχίσουν την ένοπλη αντίσταση με αποτέλεσμα το ΚΚΕ να τον αποκηρύξει και να τον απομονώσει. Τότε αρχίζει ένα κυνήγι «κλεφτών κι αστυνόμων» με την Εθνοφυλακή υπό την εποπτεία των Άγγλων να τον καταδιώκει, και τον Άρη, βλέποντας τον κλοιό να στενέυει γύρω του να επιλέγει το δρόμο του θανάτου. «O Άρης ήξερε από την αρχή το τέλος του. Τις παλιές καλές ημέρες στο βουνό έκανε καμιά φορά παρέα με τον μόνιμο λοχαγό Κουταλίδη, που έπαιζε υπέροχα στο βιολί του κάποια κλασικά κομμάτια. Μια ημέρα ο λοχαγός τού είπε με θαυμασμό ότι μοιάζει με τον επαναστάτη Πουγκατσέφ, που έφτιαξε δικό του στρατό και κυριάρχησε σε μεγάλο τμήμα της τσαρικής Ρωσίας. O αρχηγός τον ρώτησε με νόημα: - Θυμάσαι το τέλος του; - Ναι, απάντησε ο λοχαγός. Κυκλώθηκε από τα τσαρικά στρατεύματα, πιάστηκε αιχμάλωτος και το κεφάλι του έμεινε κρεμασμένο για ημέρες σε κοινή θέα. - Eμένα όμως δε θα με πιάσουν ποτέ αιχμάλωτο. Κι αυτό έκανε», γράφει για αυτόν ο Διονύσης Χαριτόπουλος, στο βιβλίο του «Αρης, ο αρχηγός των ατάκτων».

Μαζί με τους αντάρτες του ο Βελουχιώτης μεταβαίνει στο Ανθηρό όπου ανταλλάσσει ομήρους με όπλα και πυρομαχικά, κι ενώ ο στρατός τον καταδιώκει το ΚΚΕ δεσμεύεται ότι δεν θα δημιουργήσει προβλήματα στις διαπραγματεύσεις. Την επομένη, έξω από το χωριό Ελληνικά, σε μια εκκλησία ο Βελουχιώτης μαζεύει τους συντρόφους του και τους ενημερώνει για την επικείμενη συνάντηση του με τον ζαχαριάδη, τον ηγέτη του ΚΚΕ, προκειμένου να λύσουν τα ζητήματα που έχουν προκύψει μεταξύ τους. Αποχαιρετά τους συντρόφους του και κατευθύνεται προς το Λιάσκοβο, όπου φήμες θέλουν υποστηρικτές του να τον περιμένουν για να συνταχθούν μαζί του. Αντί για συντρόφους συναντά διώκτες... Μετά από σκληρή μάχη, κι αφού έχουν καταφέρει να πάρουν 17 ομήρους, οι αντάρτες υποχωρούν προς το Mαυροβούνι. Τετάρτη 14 Ιουνίου του 1945 και ο Βελουχιώτης με τους αντάρτες του κατευθύνεται στο Κοθώνι, από όπου και αποφασίζει να επιχειρήσει τη μεγάλη έξοδο παρά το ότι γνωρίζει ότι βρίσκεται περικυκλωμένος. Κλειδώνει τους όμηρους στο σχολείο του χωριού, και μέσω του Χοιρόλακκου επιχειρεί να περάσει τον Αχελώο. Οι μάχες είναι σφοδρές, αλλά ο Άρης είναι αποφασισμένος να περάσει το ποτάμι. Έτσι δίνει εντολή στους 20 άνδρες του που τον ακολουθούν να κρυφτούν στο φαράγγι του Φάγγου. Την επομένη κι αφού πέσει το σκοτάδι ξεκινούν για τη Μεσούντα. Πέμπτη 15 Ιουνίου του 1945 και ο Βελουχιώτης φαίνεται να καταλαβαίνει πως φτάνει το τέλος. Παρά τις παραινέσεις να περάσουν πάλι το ποτάμι προς τη Ρούμελη φαίνεται να αδιαφορεί. Είναι μάταιο γιατί είναι πλέον κυκλωμένοι. Δίνει εντολή στους άνδρες του να φύγουν προς το ποτάμι, μα εκείνος παραμένει εκεί.

Σαν επαναστάτης έζησε και σαν επαναστάτης θέλει να πεθάνει.

Αυτοπυροβολείται και γράφει το ένδοξο τέλος του, με τα ίδια του τα χέρια... Η σορός του αποκεφαλίζεται και την επόμενη μέρα το κεφάλι του κρεμάται στην κεντρική πλατεία των Τρικάλων. «Γύρω από τα κρεμασμένα κεφάλια οι παρακρατικοί βάραγαν νταούλια και κέρναγαν από νταμιζάνες κρασί. Aς μην επιχαίρουν οι εχθροί του. Κανείς δεν δικαιούται να υπερηφανευτεί ότι έπιασε ζωντανό, ότι νίκησε ή ότι σκότωσε τον αρχηγό του ΕΛΑΣ. O Άρης αποχώρησε μόνος του. H αυτοκτονία είναι μια πράξη οριστική και τελεσίδικη, που ουδείς δικαιούται να κρίνει, να εξάρει ή να καταδικάσει. Είναι απολύτως προσωπική και μυστηριώδης. Και επειδή ποτέ δεν στερείται νοήματος, ήταν το ύστατο διάβημα του αυτόχειρα προς τους Έλληνες.Tα τρία χρόνια ελευθερίας στα βουνά δεν ήταν όνειρο, αλλά μια υποθήκη για το μέλλον», αναφέρει για την μέρα εκείνη ο Διονύσης Χαριτόπουλος.Φωτογραφία: www.fotoart.gr

πηγή: 

30 MAIOY 1941 - Πρώτη πράξη Αντίστασης Από 2 νέους τότε - τον Μανώλη Γλέζο και τον Λάκη Σάντα -

Στα τέλη Μαΐου του 1941 είχε συμπληρωθεί ένας μήνας από την παράδοση της Αθήνας στους Γερμανούς, που ολοκλήρωναν τις επιχειρήσεις τους στην Ελλάδα με την κατάληψη της Κρήτης. 
Ο Μανώλης Γλέζος (9/9/1922) και ο Λάκης Σάντας (22/2/1922) ήταν δύο νεαροί φοιτητές, που δάκρυζαν, όπως και χιλιάδες Αθηναίοι, βλέποντας τη γερμανική σβάστικα να κυματίζει στην Ακρόπολη. 
Το χιτλερικό σύμβολο προκαλούσε την ελληνική υπερηφάνεια. Έπρεπε, λοιπόν, να κατέβει…
Το παράτολμο σχέδιο γεννήθηκε στο μυαλό τους ένα ανοιξιάτικο σούρουπο στο Ζάππειο, καθώς αντίκριζαν την Ακρόπολη και στρώθηκαν στη δουλειά για να το υλοποιήσουν. Πήγαν στην Εθνική Βιβλιοθήκη και διάβασαν ό,τι σχετικό με τον Ιερό Βράχο. 
Στη Μεγάλη Εγκυκλοπαίδεια ανακάλυψαν όλες τις σπηλιές και τις τρύπες της Ακρόπολης. Γρήγορα, αντιλήφθηκαν ότι η μόνη διαδρομή που έπρεπε να ακολουθήσουν για να μην γίνουν αντιληπτοί από τους γερμανούς φρουρούς ήταν μέσω του Πανδρόσειου Άντρου.
Το πρωί της 30ης Μαΐου 1941, ο Γλέζος και ο Σάντας πληροφορήθηκαν από το ραδιόφωνο ότι η Κρήτη είχε πέσει. Οι Γερμανοί με προκηρύξεις κόμπαζαν για το κατόρθωμά τους. Οι δύο νέοι αποφάσισαν να δράσουν το ίδιο βράδυ. Όπλα δεν είχαν, παρά μόνο ένα φαναράκι κι ένα μαχαίρι. Η ώρα είχε φθάσει 9:30 το βράδυ. Η μικρή φρουρά της Ακρόπολης ήταν μαζεμένη στην είσοδο των Προπυλαίων και διασκέδαζε με νεαρές Ελληνίδες, που πουλούσαν τον ερωτά τους, πίνοντας μπύρες και μεθοκοπώντας.
Με άγνοια κινδύνου, πήδηξαν τα σύρματα, σύρθηκαν ως τη σπηλιά του Πανδρόσειου Άντρου και άρχισαν να σκαρφαλώνουν από τις σκαλωσιές, που είχαν φτιάξει οι αρχαιολόγοι για τις ανασκαφές. Φθάνοντας σε απόσταση ολίγων μέτρων από τον ιστό της σημαίας δεν αντιλήφθηκαν κανένα φρουρό και με γρήγορες κινήσεις κατέβασαν από τον ιστό το μισητό σύμβολο του ναζισμού. Ήταν μία τεράστια σημαία, διαστάσεων 4x2 μ. Είχαν φθάσει πια μεσάνυχτα. Οι δύο «κομάντος» δίπλωσαν και πήραν μαζί τους τη σημαία και ακολουθώντας το ίδιο δρομολόγιο απομακρύνθηκαν από την Ακρόπολη, χωρίς και πάλι να γίνουν αντιληπτοί από τους Γερμανούς, που συνέχιζαν τη διασκέδασή τους.
Με έκπληξη η γερμανική φρουρά αντιλήφθηκε νωρίς το πρωί ότι η σβάστικα έλειπε από τον ιστό. Οι γερμανικές αρχές πανικοβλημένες διέταξαν ανακρίσεις. Μόλις στις 11 το πρωί ανάρτησαν μια νέα σημαία στον κενό ιστό.
Γλέζος και Σάντας καταδικάσθηκαν ερήμην σε θάνατο, οι άνδρες της φρουράς εκτελέστηκαν, οι έλληνες διοικητές των αστυνομικών τμημάτων της περιοχής απαλλάχθηκαν από τα καθήκοντά τους, ενώ για τους φύλακες της Ακρόπολης δεν προέκυψε κάποιο ενοχοποιητικό στοιχείο.
Η υποστολή της σβάστικας από την Ακρόπολη αποτέλεσε ουσιαστικά την πρώτη αντιστασιακή πράξη στην κατεχόμενη Αθήνα, μία ενέργεια με συμβολικό χαρακτήρα, αλλά τεράστια απήχηση στο ηθικό των δοκιμαζόμενων Ελλήνων. Το Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς ιδρύθηκαν οι δύο μεγάλες αντιστασιακές οργανώσεις ΕΑΜ και ΕΔΕΣ.
Κατά τη διάρκεια της Κατοχής, ο Μανώλης Γλέζος συνελήφθη τρεις φορές από τους Γερμανούς, φυλακίστηκε και κατόρθωσε να δραπετεύσει, ενώ ο Λάκης Σάντας ξέφυγε από τους διώκτες του και κατετάγη στον ΕΛΑΣ.
Διαβάστε περισσότερα: http://www.sansimera.gr/articles/146#ixzz2UjqtB8sW

Γρηγόρης Λαμπράκης: Μακάριοι οι Ειρηνοποιοί!

Γρηγόρης Λαμπράκης: Μακάριοι οι Ειρηνοποιοί! Γράφει η Σοφία Βούλτεψη .

«Προσοχή, προσοχή! 
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης, ο βουλευτής του λαού, 
ο υφηγητής Πανεπιστημίου, ο βαλκανιονίκης πρωταθλητής, 
ο πεζοπόρος του Ολντερμάστον, ο Μαραθωνοδρόμος της Ειρήνης, 
ο Γρηγόρης Λαμπράκης, είναι νεκρός! 
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης είναι νεκρός! 
Ο Γρηγόρης Λαμπράκης είναι νεκρός!»
Χαράματα της 27ης Μαΐου 1963, πριν από ακριβώς πενήντα χρόνια, 
η Θεσσαλονίκη ξύπνησε με τα μεγάφωνα να μεταδίδουν το φοβερό μήνυμα.

Το αίμα του γεννημένου στις 3 Απριλίου του 1912 στην Κερασίτσα της Αρκαδίας Λαμπράκη, είχε βάψει την άσφαλτο στη διασταύρωση των οδών Ερμού και Βενιζέλου της Θεσσαλονίκης, πέντε μέρες νωρίτερα, στις 22 Μαΐου 1963, στις 21.50΄.

Έναν μήνα νωρίτερα, Κυριακή, 21 Απριλίου (τι σύμπτωση, στ’ αλήθεια!), 
ο Γρηγόρης Λαμπράκης  πραγματοποιούσε μόνος του την Πρώτη Μαραθώνια Πορεία Ειρήνης.

Η αντίστροφη μέτρηση είχε αρχίσει…

Το δολοφονικό σχέδιο θα έμπαινε σε εφαρμογή έναν μήνα αργότερα, 
όταν έγινε γνωστό πως ο Λαμπράκης θα ήταν ο βασικός ομιλητής σε εκδήλωση που διοργάνωνε η «Ελληνική Επιτροπή δια την Διεθνή Ύφεσιν και την Ειρήνην» στη Θεσσαλονίκη.

Ένα καλά προετοιμασμένο σχέδιο, που τα περιλάμβανε όλα:

Ο Λαμπράκης έπρεπε να περπατήσει στον δρόμο, 
ώστε να καταστεί δυνατή η εναντίον του επίθεση.

Για τον σκοπό αυτό, ο παρακρατικός μηχανισμός χρησιμοποίησε όλα τα μέσα προκειμένου ο ιδιοκτήτης της αίθουσας «Πικαντίλι» να ακυρώσει την κράτηση.

Η συγκέντρωση μεταφέρθηκε στην αίθουσα του Δημοκρατικού Συνδικαλιστικού Κινήματος, στη διασταύρωση των οδών Ερμού και Βενιζέλου.

Στην ίδια πλευρά της οδού Ερμού, αμέσως μετά την μικρή οδό Σπανδωνή, 
από όπου εφόρμησε το τρίκυκλο του Γκοτζαμάνη, 
βρισκόταν το ξενοδοχείο «Κοσμοπολίτ», 
όπου είχε καταλύσει ο Λαμπράκης.

Επομένως, ήταν βέβαιο ότι ο βουλευτής θα περπατούσε 
μετά την εκδήλωση με κατεύθυνση το ξενοδοχείο του.

Βέβαιο; Όχι και τόσο. 
Ουδείς μπορούσε να εγγυηθεί ότι ο Λαμπράκης και οι φίλοι του 
δεν θα επιβιβάζονταν σε κάποιο αυτοκίνητο, 
προκειμένου να δειπνήσουν σε κάποιο εστιατόριο.

Αλλά και αυτό το ενδεχόμενο είχε ληφθεί υπόψη από τους παρακρατικούς.

Κατά την είσοδό του στα γραφεία του ΔΣΚ, 
δύο σωματώδεις παρακρατικοί πλησίασαν τον Λαμπράκη 
και του κατάφεραν δύο γερά και σταθερά χτυπήματα στο κεφάλι.

Χτυπήματα που του προκάλεσαν οίδημα και διάσειση. 
Έτσι, ήταν βέβαιο ότι μετά την εκδήλωση, 
ο Λαμπράκης δεν θα ήταν σε θέση να συνεχίσει τη βραδιά, 
αλλά θα επιθυμούσε να επιστρέψει αμέσως στο ξενοδοχείο 
για να ξεκουραστεί και να συνέλθει από τα βαριά χτυπήματα. 

Η δολοφονία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο μιας παράνομης «αντισυγκεντρώσεως αντιφρονούντων», 
που παρέμειναν ασχημονούντες καθ’ όλη την 
διάρκεια της ομιλίας του Γρηγόρη Λαμπράκη.

Το «τροχαίον ατύχημα» και το «μηχανοκίνητο τάγμα»
Στις 9.50΄ συνέβη το «τροχαίον ατύχημα». 

Και εδώ, όλα ήταν καλά σχεδιασμένα. 
Κατά την έξοδο του Λαμπράκη από το κτίριο, μια ομάδα 
«αντιφρονούντων» από το απέναντι πεζοδρόμιο 
κινήθηκε απειλητικά εναντίον του.

-Να τους! Έρχονται πάλι!, ακούγεται η φωνή του Λαμπράκη.

Αλλά δεν έρχονταν. 
Αυτό που ερχόταν ήταν το τρίκυκλο. 
Απλώς η ομάδα χρησιμοποιήθηκε για να αποσπάσει 
την προσοχή του Λαμπράκη και να μην προσέξει το δολοφονικό τρίκυκλο.

Το τρίκυκλο, με οδηγό τον Γκοτζαμάνη και τον Εμμανουηλίδη στην καρότσα, εκτοξεύθηκε από την οδό Σπανδωνή, χτύπησε τον Λαμπράκη, 
πέρασε από πάνω του και ανέπτυξε ταχύτητα με δύο ανθρώπους
να παλεύουν πάνω στην καρότσα του – ο Εμμανουηλίδης και ο Χατζηαποστόλου, ο επιλεγόμενος και «Τίγρης», 
που πρόλαβε να πηδήξει στην καρότσα και πάλεψε 
για να συλλάβει τους δολοφόνους.

Για τις «ανάγκες» του μεγάλου αυτού πολιτικού εγκλήματος, 
είχε επιστρατευθεί αυτό που οι δημοσιογράφοι 
οι οποίοι ερεύνησαν την υπόθεση (Βούλτεψης, Μπέρτσος, Ρωμαίος) 
ονόμασαν «μηχανοκίνητο τάγμα»:

Το τρίκυκλο του Γκοτζαμάνη, δύο μοτοσακό, που βρίσκονταν, 
λίγο πριν από το έγκλημα, πάνω στην καρότσα του τρικύκλου του Γκοτζαμάνη, 
η μοτοσικλέτα ενός «εθνικόφρονος ελασίτου», 
ένα τζιπ, ένα μικρό φορτηγό, ένα φολκσβάγκεν, 
μαύρες κούρσες με «αλλοδαπές» πινακίδες, ακόμη και ποδήλατα.

Όλα αυτά κινήθηκαν στην περιοχή την ώρα του εγκλήματος, 
προξενώντας κομφούζιο και διευκολύνοντας την διαφυγή των δολοφόνων.

Όλα όσα ακολούθησαν, αποτελούν τον ιστό ενός αστυνομικοπολιτικού θρίλερ που αποτελεί ένα ακόμη αιματηρό κεφάλαιο στη σύγχρονη ελληνική τραγωδία. 

Η δημοσιογραφική έρευνα – διότι εκείνη την εποχή στη Θεσσαλονίκη η ελληνική δημοσιογραφία τίμησε το όνομα και την αποστολή της – κατέδειξε ότι το τρίκυκλο ήταν της χούντας.

Η δολοφονία του Λαμπράκη απέβλεπε στην πτώση της κυβέρνησης του Κωνσταντίνου Καραμανλή 
(ιστορικό πλέον το ερώτημά του «ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;») 
και τελικά στην πτώση του κοινοβουλευτισμού και στην επιβολή της δικτατορίας. 

Και αυτό συνέβη επειδή είχε αναπτυχθεί μια αυτόνομη (ή αυτονομημένη) παραμιλιταριστική δραστηριότητα, που είχε τις ρίζες της στον φασισμό και τον ναζισμό, με πρωταγωνιστές τους συνεργάτες των Γερμανών.

Στο βιβλίο του «Υπόθεση Λαμπράκη» (που σύντομα θα διανεμηθεί), 
ο Γιάννης Βούλτεψης αναφέρει πως η δολοφονία Λαμπράκη 
θα μπορούσε να είχε γίνει ο τελευταίος σταθμός 
μιας ανώμαλης πορείας που εμποδίστηκε χωρίς να φθάσει στην καταστροφή. 

Αλλά, αναφέρει ο ερευνητής της υπόθεσης, αυτό προϋπέθετε το ότι οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας θα αποκτούσαν εγκαίρως συναίσθηση του έρποντος κινδύνου και θα έπαυαν να μάχονται με τα μάτια κλειστά μεταξύ τους, αδιαφορώντας γι’ αυτό που αδυσώπητα ερχόταν.

Και αυτό που ερχόταν ήταν η χούντα, μέρος της προετοιμασίας της οποίας 
ήταν και το έγκλημα στη Θεσσαλονίκη.

Απόδειξη ότι μόλις επιβλήθηκε η δικτατορία, ο ανακριτής της υπόθεσης Χρήστος Σαρτζετάκης και οι δημοσιογράφοι που έφεραν στο φως συγκλονιστικά στοιχεία (εντοπίζοντας οι ίδιοι τους μάρτυρες και τους παρακρατικούς και οδηγώντας τους στον ανακριτή), διώχθηκαν, φυλακίστηκαν και εκπατρίστηκαν.

Αντίθετα, όλοι οι άλλοι πρωταγωνιστές του δράματος βρέθηκαν σε καίριες θέσεις, έγιναν υπουργοί, προήχθησαν τιμητικώς (και… αναδρομικώς), 
βρέθηκαν όλοι σε υψηλότατα αξιώματα.

Το παρακράτος (όπως και το τρίκυκλο) ήταν δικό τους…

Και κάτι ακόμη: Εκείνο το μαγιάτικο βράδυ του 1963, ο άνθρωπος που προχώρησε προς το σταυροδρόμι όπου ενέδρευε ο θάνατος, είχε ολοκληρώσει την ομιλία του με τη φράση:

Μακάριοι οι Ειρηνοποιοί… ΠΗΓΗ: