Μήπως ήρθε τώρα ο καιρός ο κατάλληλος και τ΄άστρα συμφωνούν για να βγάλουμε το τσιρότο από το στόμα;
Μήπως " ήγγικεν η ώρα; " για να λυθεί η σιωπή των αμνών και ν' άκούσουμε επιτέλους τη φωνή τους; για τη φωνή των αμνών μιλάω κι όχι για τα γνωστά και συνήθη βελάσματα ε!
Αυτός είναι ο σκοπός και ο στόχος αυτού του blog.
'Ολοι εμείς τα πρόβατα να αποκτήσουμε φωνή!
Η ΕΝΩΣΗ της ΚΡΗΤΗΣ με τη μητέρα Ελλάδα επισφραγίζεται επίσημα!
#Σαν_Σήμερα #Η_Ένωση_της_Κρήτης_με_τ
#Σαν_Σήμερα 110χρόνια πριν...
1η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 1913. #ΚΡΗΤΗ #CRETE
Στο #Φρούριο_Φιρκά των #Χανίων σε επίσημη τελετή υψώνεται η ΓΑΛΑΝΟΛΕΥΚΗ 🇬🇷
από τον #Βασιλέα_Κωνσταντίνο_Α΄ & τον Π/Θ #Ελευθέριο_Βενιζέλο ο συγκεντρωμένος λαός της Κρήτης παραληρεί από ενθουσιασμό.
Η #ΕΝΩΣΗ_της_ΚΡΗΤΗΣ με τη μητέρα Ελλάδα επισφραγίζεται επίσημα.
#Σαν_Σήμερα
#Η_Ένωση_της_Κρήτης_με_την_Ελλάδα
Την 1η Δεκεμβρίου του 1913 η Κρήτη ενσωματώθηκε &επίσημα στο ελληνικό κράτος. Αιώνες αιμάτων & δακρύων έβρισκαν επιτέλους την ιστορική τους δικαίωση. «Η πόλις ηγρύπνησε στολιζομένη. Εορτάζει δε ο ουρανός, αποκατασταθείσης από της νυκτός της γαλήνης και ανατείλαντος εαρινού ηλίου. Οι δρόμοι παρουσιάζουν όψιν λειμώνων ευωδιαζόντων από τας μυρσίνας. Παντού είναι ανηρτημέναι Βυζαντιναί σημαίαι μεταξύ των κυανολεύκων. Συνωστίζονται παντού χωρικοί υψηλόκορμοι ζώσαι εικόνες του Θεοτοκοπούλου. Τα Κρητικόπουλα εις σμήνη κυκλοφορούν με τις φουφουλίτσες των. Από του Νικηφόρου Φωκά του εκδιώξαντος εκ Κρήτης τους Άραβας πρώτην φοράν Έλλην βασιλεύς αποβιβάζεται εις την νήσον» γράφει σε ανταπόκρισή της από τα Χανιά η αθηναϊκή εφημερίδα «Εστία».
Οι εκδηλώσεις κορυφώθηκαν στις 11:50 το πρωί, όταν οι γηραιοί αγωνιστές
#Αναγνώστης_Μάντακας, 94 ετών, & ο #Χατζημιχάλης_Γιάνναρης, 88 ετών, ύψωσαν την ελληνική σημαία στο #φρούριο_Φιρκά, ενώ την ίδια ώρα ερρίπτοντο 101 κανονιοβολισμοί από τα ναυλοχούντα ελληνικά πολεμικά πλοία.
Αιώνες αιμάτων &δακρύων
στη μαρτυρική #Κρήτη έβρισκαν επιτέλους την ιστορική τους δικαίωση.
Η επίσημη ανακήρυξη της ένωσης έγινε στα ηλιόλουστα #Χανιά την Κυριακή 1η Δεκεμβρίου 1913, παρουσία του
#Βασιλιά_Κωνσταντίνου & του πρωθυπουργού
# Ελευθέριου_Βενιζέλου, μέσα σε ιδιαίτερα πανηγυρικό κλίμα.
Η Κρήτη είχε περιέλθει ολοκληρωτικά στην #Οθωμανική_Αυτοκρατορία στις 4 Οκτωβρίου
του 1669, όταν ο μέγας Βεζύρης #Κιοπρουλής εισήλθε πανηγυρικά στον #Χάνδακα (σημερινό Ηράκλειο), θέτοντας τέλος στην Ενετοκρατία στο νησί, που κράτησε 465 χρόνια (1204-1669). Παρά τη φυγή πολλών κατοίκων & την πληθυσμιακή αλλοίωση από τους νέους κατακτητές, οι Κρήτες ποτέ δεν έσκυψαν το κεφάλι στους Οθωμανούς.
Το μαρτυρούν οι εξεγέρσεις του 1692 («Κίνημα του 1692») & του 1770 («Επανάσταση του Δασκαλογιάννη»).
Το 1821, οι Κρήτες συμμετείχαν στον εθνικό ξεσηκωμό, αλλά οι προσπάθειές τους δεν ευοδώθηκαν, εξαιτίας του μεγάλου αριθμού Τούρκων & Τουρκοκρητικών στο νησί &της έλλειψης εφοδίων.
Οι εξεγέρσεις κατά του κατακτητή συνεχίστηκαν με αμείωτη ένταση & πυκνότητα, το 1833 («Κίνημα των Μουρνιών»), το 1841 («Επανάσταση των Χαιρέτη &Βασιλογεώργη»), το 1858 («Κίνημα του Μαυρογένη»), την τριετία 1866-1869 («Μεγάλη Κρητική Επανάσταση»), το 1878 («Επανάσταση του 1878»), το1889 («Επανάσταση του 1889») &τη διετία 1897-1898 («Επανάσταση του 1897-1898»), οπότε η Κρήτη κέρδισε την αυτονομία της υπό τις ευλογίες των Μεγάλων Δυνάμεων, μετά τις απίστευτες ωμότητες που διέπραξαν οι βαζιβουζούκοι (Τούρκοι άτακτοι) στο Ηράκλειο στις 25 Αυγούστου του 1898.
Στις 2 Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου και ο τελευταίος τούρκος στρατιώτης εγκατέλειπε το κρητικό έδαφος.
Η Κρήτη τέθηκε υπό την προστασία των Μεγάλων Δυνάμεων & την υψηλή μόνο επικυριαρχία του σουλτάνου. Από το 1898 έως το 1913 δημιουργήθηκε η Κρητική Πολιτεία, με αρμοστή τον έλληνα βασιλόπαιδα Γεώργιο & κυβέρνηση αποτελούμενη από 5 χριστιανούς & ένα μουσουλμάνο(Οιμουσουλμάνοι αντιπροσώπευαν περίπου το 25% των κατοίκων της Κρήτης το 1900).
Δεσπόζουσα μορφή εκείνης της περιόδου αναδείχθηκε ο νεαρός δικηγόρος Ελευθέριος Βενιζέλος, ο οποίος γρήγορα ήλθε σε σύγκρουση με τον Γεώργιο, εξαιτίας των υπερεξουσιών του.
Η «Επανάσταση στον Θέρισο» (10 Μαρτίου 1905), που οργάνωσε ο Βενιζέλος ανάγκασε τον Γεώργιο σε παραίτηση & την ανάληψη της ύπατης αρμοστείας από τον ελλαδίτη πολιτικό Αλέξανδρο Ζαΐμη. Κύριο αίτημα των εξεγερμένων ήταν η άμεση ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα.
Η νικηφόρα έκβαση των Βαλκανικών Πολέμων (1912-1913) για την Ελλάδα, εξαιτίας και της διορατικής πολιτικής του Έλληνα πρωθυπουργού Ελευθέριου Βενιζέλου, επιτάχυνε τις εξελίξεις.
Στις 30 Μαΐου 1913 ο παραπαίων σουλτάνος παραιτήθηκε όλων των δικαιωμάτων του στην Κρήτη με τη Συνθήκη του Λονδίνου (άρθρο 4), ενώ με ιδιαίτερη συνθήκη παραιτήθηκε και από την επικυριαρχία του στο νησί (1 Νοεμβρίου 1913).
Η Κρήτη ήταν ελεύθερη και η ένωσή της με την Ελλάδα είχε πραγματοποιηθεί.
Μια Κυριακή ηλιόλουστη ήταν η μέρα εκείνη του 1913, που σήμανε την Ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα και το αιματοβαμμένο όνειρο γίνηκε επιτέλους πραγματικότητα. Κυριακή 1η Δεκέμβρη του 1913, ήταν η μέρα που ελληνική σημαία κυμάτισε στο λιμάνι των Χανίων και το αίμα των παιδιών της εύρισκε δικαίωση.
Η ιστορία της Κρήτης, στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, είναι μια διαρκής επανάσταση. Από την πρώτη επανάσταση του Δασκαλογιάννη το 1770 μέχρι και την τελευταία στον Θέρισο, το 1905, πάγιο αίτημα ήταν η απελευθέρωσή της και η Ένωση της με την Ελλάδα. Η Κρήτη δεν ελευθερώθηκε τον Νοέμβριο του 1898, με την αποχώρηση του τελευταίου Τούρκου στρατιώτη. Ελευθερώθηκε το 1913, με την Ένωση. Μέχρι τότε και ο Σουλτάνος ήταν εκεί ως επικυρίαρχος και οι δυνάμεις της Ευρώπης, επίσης. Εκείνες είχαν τον στρατιωτικό και πολιτικό έλεγχο μέχρι την αποχώρησή τους, το 1909.
Μέχρι τότε, στα χρόνια του αγώνα των Κρητών, ρόλος των Μεγάλων Δυνάμεων στην καταπιεστική πολιτική των Οθωμανών ήταν να παρεμβαίνουν ή να παραμένουν ουδέτεροι... Σε απλά ελληνικά, πάνω στον δικό μας τόπο και στη δική μας δυστυχία, έκαναν «παιχνίδι για λογαριασμό τους». Απέτρεπαν την κλιμάκωση των εις βάρος μας σφαγών, μέχρι και πάλι να ξαναρχίσουν. Σε κάποιες περιπτώσεις, δεν έκαναν ούτε αυτό. Απλώς τις παρακολουθούσαν ή ακόμα και τις υπαγόρευαν με τη στάση τους.... Αυτό που σίγουρα έκαναν ήταν να εμποδίζουν την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα. Για τον λόγο αυτόν, άλλωστε, την εξαίρεσαν και από το Πρωτόκολλο του Λονδίνου το 1830, που όριζε τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους. Αντί να τη συμπεριλάβουν στην επικράτεια της Ελλάδας, επέτρεψαν να γίνει δωράκι του Σουλτάνου, στον Τουρκαλβανό αντιβασιλέα της Αιγύπτου Μωχάμετ Αλη, για τις... υπηρεσίες του εις βάρος της Ελληνικής Επανάστασης. Μεσολαβούντος του τουρκοαιγυπτιακού πολέμου το 1839, επανήλθε στην κυριαρχία του τον Δεκέμβριο του 1840.
Από τον έναν τύραννο στον άλλον, η ταλαίπωρη Κρήτη και παράλληλα με τον Σουλτάνο στους Ευρωπαίους, που την ήθελαν «Μικράν Ελβετίαν». Αυτόνομα καντόνια, δηλαδή... Γι' αυτό ο καθένας τους είχε πιάσει και από έναν νομό: Γάλλοι στα Χανιά, Ρώσοι στο Ρέθυμνο, Άγγλοι στο Ηράκλειο, Ιταλοί στο Λασίθι.
Η Αγγλία, ως η μεγαλύτερη τότε ναυτική δύναμη, στόχευε στη διατήρηση της ακεραιότητας της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και μέσω αυτής στον έλεγχο στρατηγικών σημείων της ανατολικής Μεσογείου, συνεπώς και της Κρήτης. Η Ρωσία, με τη συμπαράσταση της Γαλλίας, επεδίωκε να χρησιμοποιήσει το Κρητικό Ζήτημα ως αντιστάθμισμα απέναντι στην Ελλάδα, για τις ευνοϊκές ρυθμίσεις που προωθούσε υπέρ των Σλάβων της Βαλκανικής, αλλά και των συμφερόντων της στη Μαύρη Θάλασσα. Σε αντάλλαγμα, θα υποστήριζε τα σχέδια του Ναπολέοντα Γ΄ για προσάρτηση στη Γαλλία της Ρηνανίας, του Λουξεμβούργου και του Σάαρ. Μόνο που τα σχέδιά τους χάλασε η Αγγλία, που δεν ήθελε με τίποτα να κινδυνέψει ο δρόμος της προς την Ινδία.
Στις Δυνάμεις συγκαταλεγόταν και η Αυστρο-Ουγγαρία.
Απεχώρησε νωρίτερα, όπως και η Γερμανία, που παραιτήθηκε της... προστασίας μας, αφού πρώτα βομβάρδισε κι εκείνη τους επαναστάτες του Ακρωτηρίου και αφού πέτυχε να επηρεάσει τον Σουλτάνο να κηρύξει τον πόλεμο κατά της Ελλάδας. Αφορμή, η αποστολή στρατιωτικής βοήθειας στην Κρήτη, την 1η Φεβρουαρίου του 1897. Η κήρυξη του ατυχούς εκείνου πολέμου των 30 ημερών υπέκρυπτε την άσκηση πίεσης προς την Ελλάδα, για τα χρήματα που ζητούσαν επιμόνως ιδιώτες Γερμανοί ομολογιούχοι, από το 1894. Σαν χθες... σαν σήμερα... Μόνο που το μέτωπο του πολέμου δεν είναι στη... Μελούνα, αλλά στα σπίτια μας και στις ψυχές μας... Η Γερμανία, όπως και στη... Μικρασιατική εκστρατεία όχι μόνο ενεθάρρυνε την κήρυξη αυτού του πολέμου, αλλά τον οργάνωσε κιόλας. Στον στρατό των Τούρκων, που παρατάχθηκε απέναντί μας στη θεσσαλική μεθόριο, ήταν και ένα ολόκληρο γερμανικό εκπαιδευτικό σώμα υπό τον στρατηγό Φον Ντερ Γκολτς, αλλά και ο σύμβουλος του Τούρκου αρχηγού, Εμέτ Πασά, ο Γερμανός στρατηγός Φον Γρούμβκοφ. Ο πόλεμος αυτός, με δεδομένη την πτώχευση της χώρας το 1893, είχε ως αποτέλεσμα εκτός από τη βαριά ήττα, και την ακόμα βαρύτερη πολεμική αποζημίωση των 4.000.000 τουρκικών λιρών, να μας οδηγήσει -όπως και τώρα- στα χέρια του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου.
Απαίτηση της Γερμανίας ήταν η επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου. Η δύσμοιρη Ελλάδα, που ποτέ δεν έπαψε να έχει γύρω της αλλά και εντός της Λαιστρυγόνες και Κύκλωπες, αναγκάστηκε να εκχωρήσει ό,τι είχε και δεν είχε. Αλάτι, πετρέλαιο, καπνό, σπίρτα, τσιγαρόχαρτο, τη σμύριδα της Νάξου, τον φόρο κατανάλωσης καπνού, τα τέλη χαρτοσήμου, τους δασμούς του τελωνείου Πειραιά, ακόμα και τα... τραπουλόχαρτα και να πληρώνει μέχρι το... 1981.Αναπόφευκτοι οι συνειρμοί...
Όπως γράφουν κάποιοι ιστορικοί, στο παρασκήνιο αυτού του πολέμου, «σκοτεινές δυνάμεις» της εποχής, με έρεισμα τον αγώνα του κρητικού λαού, διείσδυσαν στην «Εθνική Εταιρεία» που είχε ιδρυθεί στην Αθήνα το 1894, με σκοπό να βοηθήσει το Κρητικό Ζήτημα και... χρηματοδοτώντας τη σύντομα την κατέστησαν όργανο των ανθελληνικών τους σχεδίων. Ως όργανό τους πλέον και με το πρόσχημα της βοήθειας προς τον δοκιμαζόμενο κρητικό λαό, εξανάγκασαν την τότε κυβέρνηση με κάθε μορφής εκβιασμούς να στείλει εκστρατευτικό σώμα στην Κρήτη, παρά τις επίμονες κυβερνητικές αρνήσεις, γνωρίζοντας ότι αυτό θα σήμαινε πόλεμο. Κάτω από τις πιέσεις τύπου και του λαού που οργάνωνε αυτή η εταιρεία, την 1η Φεβρουαρίου 1897, το ελληνικό εκστρατευτικό σώμα με αρχηγό τον συνταγματάρχη Τιμολέοντα Βάσσο, τέσσερα πλοία και 1.200 οπλίτες και αξιωματικούς, αναχώρησε για την Κρήτη προκειμένου να την καταλάβει. Την ίδια ήμερα, οι στόλοι των Μεγάλων Δυνάμεων είχαν καταπλεύσει στην Κρήτη, είχαν αποβιβάσει αγήματα στο νησί, είχαν υψώσει τις σημαίες τους στο φρούριο δίπλα στην τουρκική κι έτσι ο Τιμολέων Βάσσος κατευθύνθηκε στο Κολυμπάρι... Στις 7 και 8 Φεβρουαρίου, έδωσε δύο νικηφόρες μάχες στις Βουκολιές και στα Λειβάδια, αλλά οι Μεγάλες Δυνάμεις δεν του επέτρεψαν να κινηθεί προς τα Χανιά. Στη συνέχεια, λόγω ακριβώς του ελληνοτουρκικού πολέμου τον Απρίλιο, ανεκλήθη στην Αθήνα και το όνειρο για την Ένωση, για άλλη μια φορά, χάθηκε.
Όπως προκύπτει από τ' αρχεία, ούτε ο πρωθυπουργός Δηληγιάννης, ούτε ο βασιλιάς Γεώργιος Α', αλλά ούτε και ο συνταγματάρχης Βάσσος ήθελαν την αποστολή του Σώματος αυτού στην Κρήτη, φοβούμενοι την πρόκληση πολέμου με την Τουρκία, τον οποίο, τελικά, και δεν αποφύγαμε και χρυσοπληρώσαμε... Όταν ο Γεώργιος Α' κάλεσε τον Βάσσο να του ανακοινώσει την αποστολή του στην Κρήτη, ο τελευταίος εξέφρασε ζωηρές αντιρρήσεις προς τον βασιλέα, χαρακτηρίζοντάς την «ως λίαν επικίνδυνον περιπέτειαν».
Στις αντιρρήσεις αυτές ο βασιλεύς απάντησε ως εξής: «Με εκβιάζουν και με καθιστούν συνένοχο πράξεως, ήτις θα μας οδηγήσει εις καταστροφάς (βλ. Σπύρου Μαρκεζίνη -ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΝΕΩΤΕΡΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, Τόμος 6ος, σελ. 132). Ομως, η προβοκατόρικη αυτή... εταιρική ομάδα δούλεψε καλά. Περί τους 2.500 ατάκτους έστειλε στη Μεθόριο, αλλά και εντός του οθωμανικού εδάφους. Στόχος τους, να προκληθεί οπωσδήποτε ο πόλεμος του 1897. Με τελική αφορμή την κατάληψη του υψώματος Άνω Ανάληψη ή Νεζερού από τους ατάκτους αυτούς ξέσπασε ο ελληνοτουρκικός πόλεμος του 1897, με τις γνωστές συνέπειες.
Ο πόλεμος τελείωσε με την ήττα μας. Ο στόχος τους επετεύχθη και η εταιρεία... εξηφανίσθη. Όταν λίγο μετά άρχισαν διαδηλώσεις και ταραχές, εταιρεία και χρηματοδότες... έγιναν άφαντοι. Ο διαμοιρασμός της καταρρέουσας οθωμανικής αυτοκρατορίας, για τον οποίο κάποιοι... αδημονούσαν, θα 'παιρνε καιρό ακόμη. Η φτωχή Ελλάδα είχε μπει στον ντορβά του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου, οι ανησυχούντες Γερμανοί ομολογιούχοι θα έπαιρναν πίσω τα λεφτά τους και... το έργο, ως δοκιμασμένη πρακτική, με ελαφρές παραλλαγές, πάντα στο ντουλάπι τους για χρήση... Τα πράγματα άλλαξε για μας ο Α΄ και Β΄ Βαλκανικός Πόλεμος, που μάλλον είχε διαφύγει ως πρόβλεψη στη σκοτεινή παρέα...
Το Κρητικό Ζήτημα, μεταξύ των ετών 1895-1898, βρισκόταν πλέον στην τελευταία φάση του. Το 1895, οι Τούρκοι έσφαζαν τους Αρμένιους και στην Κρήτη, φοβούμενοι πως έρχεται η σειρά τους, άρχισαν να οργανώνονται... Ωστόσο, οι Τουρκοκρητικοί, που έχουν χάσει από τη διοίκηση του Καραθεοδωρή πασά προνόμια, εξοργισμένοι, πέρασαν σε φοβερές βιαιοπραγίες εναντίον των χριστιανών. Τρομοκρατία, σφαγές, κρεμάλες και φυλακίσεις ήταν καθημερινότητα στο νησί. Οι Κρήτες δεν είχαν άλλη επιλογή, από το να πάρουν και πάλι τα όπλα. Ο Μανούσος Κούνδουρος, ο Σφακιανός επαναστάτης, συγκρότησε τη Μεταπολιτευτική Επιτροπή, με στόχο να αυτονομηθεί η Κρήτη και όταν οι συνθήκες θα ευνοούσαν, να γίνει η Ενωση με την Ελλάδα. Το ψήφισμα που πρότεινε, παρά τις αντιρρήσεις, εγκρίθηκε, αλλά η τουρκική πλευρά το είδε ως πράξη επαναστατική και ένα νέο όργιο καταδιώξεων και σφαγών άρχισε στο νησί.
Η σφαγή των Χανίων στις 24 Ιανουαρίου 1897, που έγινε υπό τα βλέμματα των Μεγάλων Δυνάμεων, που δεν εμπόδισαν τον οθωμανικό όχλο να τους σφάξει και να κάψει τα σπίτια τους, δεν άφηνε περιθώρια αναβολής. Τα γεγονότα ήταν τρομακτικά. Ζωντανούς πέταξαν οι Τούρκοι τους αρτοποιούς των Χανίων στους φούρνους...
Άνδρες των Μεγάλων Δυνάμεων στην πυρπολημένη πόλη των Χανίων το 1897... ποζάρουν στα ερείπια
Μετά τη σφαγή των Χανίων από τους Οθωμανούς, ακολούθησε ο βομβαρδισμός από τους... Ευρωπαίους. Την 1η Φεβρουαρίου 1897, όπως προανέφερα, οι Μεγάλες Δυνάμεις εμπόδισαν τον Τιμολέοντα Βάσσο να προσεγγίσει στο λιμάνι των Χανίων, απέκλεισαν ολόκληρη την Κρήτη, απείλησαν στρατιωτικά την Ελλάδα και στις 9 Φεβρουαρίου βομβάρδισαν και τους επαναστάτες στο στρατόπεδό τους στο Ακρωτήρι, με πρόσχημα την ύψωση της ελληνικής σημαίας την οποία και κατέρριψαν. Οταν ο επαναστάτης Σπύρος Καγιαλές έκανε το σώμα του ιστό και ύψωσε εκ νέου τη σημαία, ο βομβαρδισμός σταμάτησε...
Στις 25 Αυγούστου 1898, ήρθε η σφαγή του Ηρακλείου, συνέπεια της στάσης των «προστάτιδων» και με αφορμή τη μετάβαση των εξουσιών, στην Υπατη Αρμοστεία. Οι Τούρκοι, μαζί με τους Κρήτες, έσφαξαν και 17 Αγγλους στρατιώτες, μεταξύ των οποίων και τον Αγγλο υποπρόξενο, Λυσίμαχο Καλοκαιρινό, και ο αγγλικός στόλος ολοκληρώνοντας την καταστροφή... βομβάρδισε το Ηράκλειο. Το γεγονός αυτό επέσπευσε και την πολυπόθητη λύση. Αντίστοιχοι Τουρκοκρητικοί απαγχονίστηκαν, άλλοι φυλακίστηκαν και, στις 2 Νοεμβρίου 1898, οι Τούρκοι στρατιώτες έφυγαν απ' το νησί. Τον Δεκέμβριο ορίστηκε από τις Μεγάλες Δυνάμεις Υπατος Αρμοστής Κρήτης ο πρίγκιπας Γεώργιος της Ελλάδας. Απολυταρχικός και καταπιεστικός, επέμεινε στην αυτονομία, αντικρούοντας οποιαδήποτε διαδικασία έφερνε κοντά την Ενωση. Με τον Βενιζέλο, που ήταν σύμβουλός του, ήταν σε μόνιμη διαμάχη. Και η διαμάχη αυτή, στις 10 Μαρτίου 1905, έγινε σύγκρουση με την επανάσταση στον Θέρισο, που δεν οδήγησε μεν στην Ενωση, αλλά έφερε πολιτικές ελευθερίες αναγκάζοντας τον πρίγκιπα να παραιτηθεί.
Το 1908 υπήρξε καθοριστικό έτος. Το διεθνές κλίμα ευνοούσε και αναπτέρωνε τις ελπίδες. Οι ισορροπίες στα Βαλκάνια άλλαζαν. Μόλις έγινε γνωστό ότι η Αυστροουγγαρία προσαρτούσε τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη και η Βουλγαρία ανακήρυττε ανεξάρτητο βασίλειο, προσαρτώντας και την Ανατολική Ρωμυλία, οι Κρήτες θεώρησαν ότι ήταν η ευκαιρία που περίμεναν και στις 24 Σεπτεμβρίου οργανώνουν πολιτικό κίνημα, με ογκώδεις διαδηλώσεις. Το σχέδιο που υπήρχε μεταξύ Κρήτης και Ελλάδας ήταν να κηρυχθεί η Ένωση σε μεγάλο συλλαλητήριο και στη συνέχεια οι εξελίξεις να επικυρώνονταν από την κρητική Βουλή. Η διαδικασία πέτυχε, προκαλώντας πολιτικά τετελεσμένα στο νησί.
Οι Μεγάλες Δυνάμεις, μην μπορώντας να κάνουν διαφορετικά, δέχτηκαν τις εξελίξεις. Αναγνωρίζοντας επιτέλους το δικαίωμα αυτοδιάθεσης στο νησί, απεχώρησαν το καλοκαίρι του 1909. Όμως, η Ένωση και πάλι δεν επιτεύχθηκε, γιατί η Τουρκία απειλούσε ξανά με πόλεμο. Τα πράγματα άλλαξαν για μας με την κήρυξη του Α΄ Βαλκανικού πολέμου, το 1912 και τη νικηφόρα συμμετοχή μας. Μεταξύ των εδαφών που παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα με τη συνθήκη του Μαΐου του 1913 στο Λονδίνο ήταν και η Κρήτη, της οποίας η παραχώρηση οριστικοποιήθηκε μετά τον Β΄ Βαλκανικό, με τη Συνθήκη του Βουκουρεστίου τον Αύγουστο του ιδίου έτους. Με την πρώτη Συνθήκη του Λονδίνου, η Κρήτη είχε παραχωρηθεί από την Οθωμανική Αυτοκρατορία προς... όλους τους νικητές του Α΄ Βαλκανικού Πολέμου. Με τη δεύτερη, η Κρήτη παρεχωρείτο μόνο στην Ελλάδα. Η Ένωση με τη μητέρα-πατρίδα ήταν πια γεγονός. http://irakliolive.gr/posts/kriti-100-chronia-apo-tin-enosi/
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ :
'Τους οφθαλμούς των Κρητών ύγραναν θερμά δάκρυα, δάκρυα χαράς και ανακούφισης (...). Τας στιγμάς, τας οποίας κατά την αλησμόνητον ημέραν της Κυριακής διήλθεν ο πολυπαθής λαός της Κρήτης, είναι ανίσχυρος η γλώσσα να εκφράση και ο κάλαμος ασθενής να περιγράψη. Το μεγαλείον τούτο στιγμών μοναδικών εν τη μακρά ιστορία του Εθνους, μόνον οι σκληρώς ταλαιπωρηθέντες δύνανται βαθύτατα να αισθανθώσιν'. 4 Δεκεμβρίου 1913. Το κύριο άρθρο της ηρακλειώτικης εβδομαδιαίας εφημερίδας 'Η Ίδη' φέρει τον τίτλο 'Η Κρήτη υπό την αιγίδα του Βασιλέως'. Τρεις ημέρες νωρίτερα είχε πραγματοποιηθεί η επίσημη τελετή της Ενωσης της Κρήτης με την Ελλάδα όταν η ελληνική σημαία υψώθηκε στο φρούριο του Φιρκά. Σύσσωμος ο τοπικός Τύπος της εποχής καταγράφει το γεγονός με γλαφυρές περιγραφές των γεγονότων, εκθειάζοντας παράλληλα τους πρωταγωνιστές εκείνων των στιγμών μεταξύ των οποίων και ο μεγάλος Κρητικός πολιτικός και πρωθυπουργός τότε, Ελευθέριος Βενιζέλος. Μέρες άλλωστε πριν στις εφημερίδες κυριαρχούσαν άρθρα για την πολυπόθητη τυπική επικύρωση της Ενωσης και η ανυπομονησία για την τελετή ήταν διάχυτη.
'ΑΝΕΚΦΡΑΣΤΟΣ ΧΑΡΑ' Χαρακτηριστικό του κλίματος που επικρατούσε λίγο πριν την 1η Δεκεμβρίου το απόσπασμα από το φύλλο της 28ης Νοεμβρίου 1913 του Χανιώτικου 'Κήρυξ': 'Μοίρα του Ελληνικού Στόλου μετά του "Αβέρωφ", καταπλέει εις Κρήτην την ερχόμενην Κυριακήν, κατά τας εξ’ Αθηνών ειδήσεις. Ο Κρητικός Λαός μετ’ ανεκφράστου χαράς και συγκινήσεως θα υποδεχθή τον Στόλον μας, δια των ηρωϊκών κατορθωμάτων του οποίου ελύθη και το ακανθώδες ζήτημα της Κρήτης, το επί αιώνα σχεδόν ολόκληρον κράτησαν το Εθνος εν διαρκή πάλη προς την γείτονα Αυτοκρατορίαν. Δια ταύτα ο Κρητικός Λαός την προσεχή άφιξιν του Στόλου και δύο Λόχων Ευζώνων θεωρεί ως την επισημοποίησιν της Ενώσεως, εορτάζων δε τα Ελευθερία του μετά των Σταυραετών της Μανωλιάσσας, του Μπιζανίου και των Μακεδονικών βουνών και των ηρωϊκών προσταγών των Νήσων και αγρύπνων φρουρών αυτών, εύχεται ίνα ταχέως και εκείναι πάσαι ευρεθώσιν υπό τας αυτάς συνθηκάς'. Από το ίδιο φύλλο δεν λείπουν και τα ρεπορτάζ που εκφράζουν την αγωνία (υπό το διαχρονικό, όπως αποδεικνύεται, φόβο των άσκοπων πυροβολισμών) να πάνε όλα κατ’ ευχήν κατά τη διάρκεια της τελετής. Ενδεικτικό το απόσπασμα από το άρθο που φέρει τον τίτλο 'Ο Βασιλεύς και ο Πρωθυπουργός εις τα Χανιά' και στο οποίο θίγεται το συγκεκριμένο ζήτημα και δίνονται οι απαραίτητες... συστάσεις: 'Είμεθα ακραδάντως πεποισμένοι, ότι θα επικρατήση πλήρης τάξις, και ότι και αι Αρχαί και οι πολίτες θα πράξουν παν το δυνατόν, δια ν’ αποφύγουν το αναχρονιστικόν και επικίνδυνον έθιμον των πυροβολισμών, αφ' ού άλλως τε οι Κρήτες δύνανται να εκδηλώσουν τον ζωηρόν ενθουσιασμόν των και την ανυπόκριτον χαράν των δια ζητοκραυγών'. Και πράγματι οι σκηνές το βράδυ πριν από την τελετή αλλά και όσα ακολούθησαν ήταν κάτι παραπάνω από ενθουσιώδεις. Το κλίμα πανηγυρικό, με τη συγκίνηση και τις εκδηλώσεις χαράς, να σφραγίζουν τη μέρα της Ένωσης, ενώ σύμμαχος στη χαρά Κρητικών και Ελλήνων αποδεικνύεται και ο καιρός, η βελτίωση του οποίου έδωσε τέλος στα σενάρια που επικρατούσαν λίγο πριν, περί αναβολής της εκδήλωσης... 'ΤΟ ΜΕΓΑ ΟΝΕΙΡΟΝ ΕΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΘΕΙ' Μια πλήρη και γλαφυρότατη περιγραφή εκείνων των στιγμών δίνει το αναλυτικό ρεπορτάζ της 'εκδιδόμενης άπαξ της εβδομάδος, πολιτικής, φιλολογικής και των ειδήσεων' χανιώτικης εφημερίδας 'Ελεύθερον Βήμα' του Σαββάτου 7 Δεκεμβρίου 1913. Ο συντάκτης του άρθρου με τίτλο: 'Ο Βασιλεύς ύψωσε την σημαίαν επί του Φρουρίου του Φιρκά - Το μέγα όνειρον επραγματοποιήθει', αφηγείται λεπτό προς λεπτό τα όσα διαδραματίστηκαν το βράδυ της παραμονής της 1ης Δεκεμβρίου και αφού 'το βαρόμετρον ευτυχώς εσημείωσεν επαισθητήν μεταβολήν και εις σχετικόν τηλεγράφημα του Γεν. Διοικητή κ. Ρούφου ήλθεν ως απάντησις, το ότι η κάθοδος δεν ανεβλήθη': '...Πάντες τότε ανεξαιρέτως έσπευσαν να επιδοθώσιν εις την προς διασκόσμησιν οδών, ναών, δημοσίων, δημοτικών και ιδιωτικών καταστημάτων εργασίαν, εν καταπληκτική ταχύτητι, παρά την έλλειψιν των μέσων μη διακόψαντες αυτήν καθ’ όλην την διάρκειαν της νυκτός. Τοιουτοτρόπως κατωρθώθη το θαύμα εντός τόσου μόνον χρόνου να παρουσιασθή ολόκληρος η πόλις με ωραιόχρωμον στολήν. Παντού το κυανόλευκον εκυριάρχει πλουσίως εις σημαίας, εις πλαίσια, εις περιτυλίγματα αψίδων εν συνδυασμώ με τους κλάδους των μύρτων και δαφνών'. Από τον εορταστικό στολισμό δεν θα μπορούσαν να λείπουν τα πρόσωπα των πρωταγωνιστών της ημέρας ενώ με ποιητική διάθεση ο αρθρογράφος σχολιάζει, μεταξύ άλλων, τη βελτίωση του καιρού: 'Αι εικόνες των Βασιλέων, του κ. Βενιζέλου και του Κουντουριώτου εκόσμουν δημόσια και ιδιωτικά καταστήματα. Τα χρώματα του διακόσμου απετέλουν αρμονικόν σύνολον προς το κυανόν της θαλάσσης και του ουρανού με τας παραλλαγάς των αποχρώσεων. Η δε ημέρα ωσεί συμπανηγυρίζουσα παρουσιάσθη με την εορτάσιμον αυτής περιβολήν και η τρικυμία εκόπασε', αναφέρει χαρακτηριστικά ενώ συνεχίζει την περιγραφή του με 'τα κατά την τελετήν': 'Από το μεσονύχτιον του Σαββάτου η πόλις ευρίσκετο σύμπασα επί ποδός. Την 8ην το Θωρηκτόν Αβέρωφ μετά του θωρηκτού Σπέτσαι και των δύο αντιτορπιλλικών του Πάνθηρος και του Αετού ηγκυροβόλησαν σημαιοστόλιστα προ του λιμένος των Χανίων. Η ανθρωπομάζα κατέκλυσε την παραλίαν του Μώλου. Από της 9ης ο Γενικός Διοικητής, οι αξιωματικοί, τα σωματεία, οι κοινοτικαί και εκκλησιαστικαί αρχαί ανέμενον επί της αποβάθρας τον Βασιλέα καθώς και τα εν Αθήναις και Πειραιεί σωματεία των Κρητών, τα οποία (...) απεβιβάσθησαν ώρας τινάς προς της αποβάσεως της Α.Β. Μεγαλειότητος. Επίσης το προεδρείον της Ελληνικής Βουλής, απεβιβάσθη εις την προκυμαίαν κατά την 9 1/2. Την 10ην, 21 κανονιοβολισμοί ανήγγειλαν την αναχώρησιν του Βασιλέως εκ του Θωρηκτού. Η ατμάκατος η φέρουσα τον Βασιλέα προσήγγισεν επί της παραλίας και ο Βασιλεύς συνοδευόμενος υπό του διαδόχου και του Πρίγκηπος Αλεξάνδρου, του Ναυάρχου Κουντουριώτου, του κ. Βενιζέλου και των υπασπιστών του επάτησε το Κρητικόν έδαφος εν μέσω αλαλαγμών χαράς του λαού του'. «Η ΚΥΑΝΟΛΕΥΚΟΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΚΟΝΤΟΥ» Ακολουθούν ο χαιρετισμός του δημάρχου, ενώ μετά η 'πομπή βαίνει βραδέως προς τον Ναόν των Εισοδίων εν μέσω ατελείωτων ζητωκραυγών' και ο Επίσκοπος προσφωνεί τον βασιλιά. Όσο προχωράει η τελετή, η συγκίνηση κορυφώνεται σύμφωνα με το ρεπορτάζ του 'Ελεύθερου Βήματος': 'Μετά την Δοξολογίαν η Βασιλική πομπή ηγουμένου του κλήρου μετά των εξαπτερύγων κατευθύνεται εις τον Φιρκά. Τα κύματα του κόσμου επί μάλλον ογκούμενα κατευθύνονται προς το Φρούριον. Εξώσται, παράθυρα, στέγαι, κατάφορτοι από την ανθρωποπλημμύραν εκείνην, ραίνουσι με άνθη ευώδη τον Μέγαν Στρατηλάτην και αι ζητωκραυγαί ογκούσι τα στήθη και ο ιερός ενθουσιασμός υγραίνει τα όμματα πάντων', υπογραμμίζει ο συντάκτης, ενώ συνεχίζει με τα όσα ακολούθησαν στον Φιρκά με τον ίδιο πάντα γλαφυρό και συγκινησιακά φορτισμένο τρόπο, περιγράφοντας πως 'εις την εξέδραν του Φρουρίου, ο ήλιος σχίζει το παραπέτασμα των νεφών και εναγκαλίζεται την Σημαίαν'. Λίγο νωρίτερα, σύμφωνα με το ρεπορτάζ της 3ης Δεκεμβρίου της εφημερίδας 'Νέα Ημέρα - Τεργέστης' με τίτλο 'Η κυανόλευκος επί του κόντου', είχε προηγηθεί η παράδοση της σημαίας στον Βασιλειά από τους 'γηραιούς αγωνιστές' Χατζημιχάλη Γιάνναρη και Μάντακα. 'Ο Βασιλεύς την προσέδεσεν επί του σχοινίου και ενώ από των πολεμικών ερρίπτοντο οι κεκανονισμένοι 101 κανονιοβολισμοί, και ο λαός εζητωκραύγαζεν, ο καπετάν Μάντακας ανέσυρε το σχοινίον και η κυανόλευκος εκυμάτισεν επί της κορυφής του κόντου. Η ώρα ήτο ακριβώς 11 και 10'. Οι χοροί έψαλλον: "Ανδρών ηρώων, προμάχων πατρίδος των, πεσόντων ευσεβώς, αιωνία η μνήμη"'. ΣΤΑ ΧΑΝΙΑ ΚΑΙ ΣΕ ΟΛΗ ΤΗΝ ΚΡΗΤΗ 'Συγκλονιστικές οι στιγμές την 1η Δεκεμβρίου 1913' Αναφορά στα γεγονότα από τον γενικό διευθυντή του Εθνικού Ιδρύματος 'Ελευθ. Κ. Βενιζέλος' Συγκλονιστικές στιγμές εκτυλίχθησαν στα Χανιά ανήμερα της 1ης Δεκεμβρίου 1913, όταν και τυπικά η Κρήτη ενώθηκε με την Ελλάδα, με την ύψωση της ελληνικής σημαίας στο φρούριο του Φιρκά, στο παλιό λιμάνι των Χανίων, πρωτεύουσας, τότε, του νησιού, παρουσία του Βασιλιά, του πρωθυπουργού της χώρας Ελευθερίου Βενιζέλου και χιλιάδων Κρητικών. Ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών 'Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος' Νίκος Παπαδάκης, μιλώντας στις 'διαδρομές', αναφέρθηκε στο πανηγυρικό κλίμα εκείνης της ημέρας, αλλά και σε γεγονότα που προηγήθηκαν. «Η Κρήτη ήδη προ των Βαλκανικών Πολέμων είχε κερδίσει την ελευθερία της. Χρειαζόταν η κατάλληλη διεθνής συγκυρία για να γίνει και η τυπική ένωση. Οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, οι οποίοι έστεψαν με τη νίκη τα ελληνικά όπλα, έδωσαν τη δυνατότητα στην Ελλάδα να προσαρτήσει, σε πρώτη φάση, τον Οκτώβριο του 1912, την Κρήτη. Ήταν μια εξαιρετικά ριψοκίνδυνη απόφαση, τότε, του πρωθυπουργού Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος, παρά τις αντιδράσεις των Μεγάλων Δυνάμεων, κυρίως της Μεγάλης Βρετανίας και της Ρωσίας, απέστειλε εδώ, ως διοικητή Κρήτης, τον πρώην πρωθυπουργό Στέφανο Δραγούμη και από την ημέρα εκείνη στην ουσία η Κρήτη ανήκε πλέον στην Ελλάδα», σημείωσε ο κ. Παπαδάκης. Και συνέχισε: «Οι Κρητικοί, παρά το ότι δεν ήταν υποχρεωμένοι επειδή τυπικά δεν είχε συμβεί η ένωση, έσπευσαν με μεγάλο ενθουσιασμό και πολέμησαν ως εθελοντές στη Μακεδονία και στην Ηπειρο. Πλήρωσαν μεγάλο φόρο αίματος και συνέβαλαν αποφασιστικά στις νίκες στο Ηπειρωτικό και στο Μακεδονικό μέτωπο. Υπήρχε ένας μεγάλος ενθουσιασμός, που είχε καταλάβει νέους, γέρους και παιδιά. Η Κρήτη ήταν υπερήφανη γιατί είχε ανοίξει τον δρόμο για τη δική της απελευθέρωση αλλά και για την απελευθέρωση των αλύτρωτων εδαφών: των νησιών μας, της Ηπείρου, της Μακεδονίας και όλων των περιοχών που απελευθερώθηκαν την περίοδο 1912 -1913». Ωστόσο, όπως επεσήμανε ο κ. Παπαδάκης, «ο Κρητικός περίμενε και την πανηγυρική διαδικασία. Τη συντέλεση, δηλαδή, της τυπικής ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα. Περίμενε την ηγεσία του ελληνικού κράτους να έρθει εδώ, στα Χανιά, στην πρωτεύουσα, τότε, της Κρήτης για να σηκώσει τη σημαία στον Φιρκά, σε μία κίνηση εξαιρετικού συμβολισμού, που θα απέδιδε για πάντα το νησί στην Ελλάδα, θα το συνέδεε με τον εθνικό κορμό». Ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και Μελετών 'Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος' τόνισε ότι «τις παραμονές του Δεκεμβρίου 1913, η Κρήτη ήταν ξεσηκωμένη και περίμενε αυτό το ευτυχές γεγονός. Από το ένα άκρο του νησιού έως το άλλο συνέρρεαν χιλιάδες Κρητικοί για να πανηγυρίσουν, να εορτάσουν το μεγάλο αυτό γεγονός. Το πρωί της 1ης Δεκεμβρίου 1913, όλες οι περιοχές γύρω από τον Φιρκά είχαν κατακλυστεί από χιλιάδες Κρητικούς, οι οποίοι περίμεναν με αγωνία, κοίταζαν προς το πέλαγος για να δουν να σχηματίζεται η σιλουέτα του θρυλικού θωρηκτού "Αβέρωφ", που είχε κατανικήσει τον τουρκικό στόλο και τον είχε κλείσει στα Δαρδανέλια. Γνώριζαν ότι μέσα στο θωρηκτό ήταν ο βασιλιάς της Ελλάδας και ο πρωθυπουργός Ελευθέριος Βενιζέλος. Όταν φάνηκε το θωρηκτό στον ορίζοντα ξέσπασαν πανηγυρισμοί και ακολούθησαν συγκινητικές στιγμές από ένα λαό, που περίμενε για εκατοντάδες χρόνια τη μεγάλη στιγμή». «Πρέπει να σημειώσουμε», πρόσθεσε, «ότι την παραμονή είχε ξεσπάσει μία τρομακτική κακοκαιρία, που είχε ισοπεδώσει τα πάντα στο λιμάνι των Χανίων. Εν τούτοις, δούλεψαν όλη τη νύχτα, ασταμάτητα, ο Στρατός, η Αστυνομία και χιλιάδες εθελοντές Χανιώτες, οι οποίοι στήριξαν τα συνεργεία του Δήμου και αποκατέστησαν μέσα σε λίγες ώρες και υπό ραγδαία βροχή και με θυελλώδεις ανέμους όλες τις ζημιές που είχαν προκληθεί στο λιμάνι. Αυτό δείχνει, βέβαια, και το πάθος του Κρητικού, ο οποίος ένιωθε τη σημασία της μεγάλης στιγμής». «Την 1η Δεκεμβρίου 1913, λοιπόν», συνέχισε ο κ. Παπαδάκης, «το θωρηκτό Αβέρωφ έφτασε στο λιμάνι των Χανίων και μία βενζινάκατος παρέλαβε την ηγεσία του ελληνικού κράτους και την αποβίβασε στο λιμάνι. Οι σκηνές που επακολούθησαν ήταν συγκλονιστικές. Στον Μητροπολιτικό Ναό εψάλη δοξολογία και ακολούθησε η πορεία προς τον Φιρκά και η μεγάλη στιγμή της ύψωσης της σημαίας, που συνοδεύτηκε από κανονιοβολισμούς των πολεμικών πλοίων και του θωρηκτού "Αβέρωφ". Οι καμπάνες των εκκλησιών χτυπούσαν, ο κόσμος πανηγύριζε και αξίζει να σημειωθεί ότι δεν ρίχτηκε ούτε ένας πυροβολισμός από τους κατοίκους. Αυτό ήταν παράκληση και διαταγή του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος δήλωσε ότι δεν επιθυμούσε να ριχτεί ούτε ένας πυροβολισμός. Μόνον επίσημοι κανονιοβολισμοί. Και την επιθυμία του πρωθυπουργού τη σεβάστηκε το πλήθος. Ήταν τέτοια η συγκίνηση του κόσμου ώστε κάποια στιγμή επετράπη η επίσκεψη στο θωρηκτό Αβέρωφ. Χιλιάδες Κρητικοί επισκέφθηκαν το ιστορικό πλοίο και εκεί εκτυλίχθηκαν σπάνιες στιγμές, διότι όσοι ανέβαιναν γονάτιζαν και το προσκυνούσαν...», κατέληξε ο κ. Παπαδάκης.πηγή :
