Δευτέρα, 30 Δεκεμβρίου 2019

Το Χριστουγεννιάτικο Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την εορτή των Χριστουγέννων 2019


#ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ
Το Χριστουγεννιάτικο Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την εορτή των Χριστουγέννων 2019.
Πάντοτε με λόγια Αγάπης βαθύτατου Σωτηριολογικού 
Ανθρωπισμού τόσο του Πνευματικού μας όσο και του Ψυχικού εαυτού επί τη βάσει της Αυτονομίας και Ελευθερίαςπου ο καθένας από εμάς επιλέγει να βαδίζει επι γης!
Το Χριστουγεννιάτικο Μήνυμα του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου για την εορτή των Χριστουγέννων 2019
OIKOUMENIKOPATRIARXIO
+ Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕῼ ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ,
ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ
ΧΑΡΙΝ, ΕΛΕΟΣ ΚΑΙ ΕΙΡΗΝΗΝ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝ ΒΗΘΛΕΕΜ ΓΕΝΝΗΘΕΝΤΟΣ
ΣΩΤΗΡΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ
* * *
Ἱερώτατοι καί Θεοφιλέστατοι ἀδελφοί,
προσφιλέστατα τέκνα ἐν Κυρίῳ,
Φθάσαντες τήν μεγάλην ἑορτήν τῶν Χριστουγέννων, δοξολογοῦμεν ἐν ὕμνοις καἰ ᾠδαῖς πνευματικαῖς τόν δι᾿ ἡμᾶς τούς ἀνθρώπους κενώσαντα ἑαυτόν καί τήν ἡμετέραν σάρκα ἀναλαβόντα Κύριον, ἵνα λυτρώσηται ἡμᾶς ἐκ τῆς «δουλείας τοῦ ἀλλοτρίου» καί ἀνοίξῃ τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων Παραδείσου τάς πύλας. Ἀγάλλεται ἡ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, βιοῦσα λειτουργικῶς τό ὅλον μυστήριον τῆς Θείας Οἰκονομίας, προγευομένη τῆς δόξης τῆς ἐσχατολογικῆς Βασιλείας καί δίδουσα χριστοπρεπῶς τήν καλήν μαρτυρίαν τῆς πίστεως, τῆς ἐλπίδος καί τῆς ἀγάπης ἐν τῷ κόσμῳ.

Ὁ «οὐκ ἐκ τοῦ κόσμου» χαρακτήρ τῆς Ἐκκλησίας ὄχι μόνον δέν τήν ἀποκόπτει ἀπό τήν ἱστορικήν καί τήν κοινωνικήν πραγματικότητα, ἀλλά ἐμπνέει καί ἐνδυναμώνει τήν μαρτυρίαν αὐτῆς. Οὕτως, ἡ Ἐκκλησία, ἐν ἀναφορᾷ πάντοτε πρός τόν αἰώνιον προορισμόν τοῦ ἀνθρώπου, διακονεῖ τάς ὑπαρξιακάς ἀνάγκας αὐτοῦ, ἐπιχέει, ὡς ὁ Καλός Σαμαρείτης, «ἔλαιον καί οἶνον» ἐπί τάς πληγάς, καθισταμένη ὁ «πλησίον» παντός «ἐμπεσόντος εἰς τούς ληστάς» (πρβλ. Λουκ. ι’, 25 – 37), ἰωμένη τάς συγχρόνους «ἀσθενείας τοῦ πολιτισμοῦ», φωτίζουσα τάς διανοίας καί τάς καρδίας τῶν ἀνθρώπων. Ἡ πνευματικότης, ὡς παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος εἰς τήν ζωήν τῶν πιστῶν, σημαίνει μαρτυρεῖν ἔργῳ καί λόγῳ περί τῆς ἐν ἡμῖν ἐλπίδος καί δέν ἔχει σχέσιν μέ ἄγονον ἐσωστρέφειαν. Τό Ἅγιον Πνεῦμα εἶναι ζωῆς χορηγός, πηγή ἀγαθότητος, νομή χαρισμάτων, ζωή καί φῶς. Ὁ χριστιανός εἶναι φλεγόμενος ἄνθρωπος, φιλόθεος, φιλάνθρωπος καί φιλοκαλικός, δραστήριος καί δημιουργικός.


Τό Εὐαγγέλιον τῶν Χριστουγέννων ἀκούεται καί ἐφέτος εἰς ἕν πολιτισμικόν περιβάλλον, ὅπου ὑψίστη ἀξία θεωρεῖται τό «ἀτομικόν δικαίωμα». Ὁ ἑαυτοκεντρισμός καί ἡ φενάκη τῆς αὐτοπραγματώσεως μειώνουν τήν κοινωνικήν συνοχήν, ἐξασθενίζουν τό φιλάλληλον πνεῦμα καί τήν ἀλληλεγγύην καί ἐργαλειοποιοῦν τάς διανθρωπίνας σχέσεις. Ὁ ἄκρατος οἰκονομισμός καί ἡ ἐκκοσμίκευσις βαθύνουν τό ὑπαρξιακόν κενόν καί ὁδηγοῦν εἰς συρρίκνωσιν τῶν δημιουργικῶν δυνάμεων τοῦ ἀνθρώπου.

Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἀδύνατον νά ἀγνοήσῃ τάς ἐξελίξεις αὐτάς, τάς συνεπείας τῶν ὁποίων ὑφίστανται πρωτίστως οἱ νέοι, μέ ὄχημα τάς σαγηνευτικάς μηχανάς τοῦ τεχνολογικοῦ πολιτισμοῦ καί τάς παντοειδεῖς ὑποσχέσεις «ψευδῶν παραδείσων». Ἡ Ἁγία καί Μεγάλη Σύνοδος τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας (Κρήτη, 2016) ἐκάλεσε μετ᾿ ἐμφάσεως τούς νέους «νά συνειδητοποιήσουν ὅτι εἶναι φορεῖς τῆς μακραίωνος καί εὐλογημένης παραδόσεως τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ταυτοχρόνως δέ καί οἱ συνεχισταί αὐτῆς», νά συμμετέχουν ἐνεργῶς εἰς τήν ζωήν τῆς Ἐκκλησίας, «νά διαφυλάσσουν θαρραλέως καί νά καλλιεργοῦν μέ δυναμισμόν τάς αἰωνίους ἀξίας τῆς Ὀρθοδοξίας διά νά δίδουν τήν ζείδωρον χριστιανικήν μαρτυρίαν» (Ἐγκύκλιος, § 8 καί 9).


Ἐν τῷ πνεύματι τούτῳ, στοιχοῦντες τῇ προτροπῇ τῆς Ἁγίας καί Μεγάλης Συνόδου καί μέ ἀναφοράν εἰς τήν πρόσφατον ἐκλογήν καί ἐγκατάστασιν τῶν νέων Ἀρχιεπισκόπων Ἀμερικῆς, Αὐστραλίας καί Θυατείρων καί Μεγάλης Βρεταννίας εἰς τάς τρεῖς μεγάλας Ἐπαρχίας τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου ἐν τῇ Διασπορᾷ, ἀνακηρύσσομεν τό ἔτος 2020 «ἔτος ποιμαντικοῦ ἀνακαινισμοῦ καί ὀφειλετικῆς μερίμνης διά τήν νεολαίαν», καλοῦντες σύμπαντα τόν καθ᾿ ἡμᾶς ἱερόν κλῆρον καί τόν χριστεπώνυμον λαόν εἰς συμμετοχήν καί εἰς στήριξιν τῆς ἐνθέου ταύτης προσπαθείας.


Ἀποβλέπομεν εἰς τήν ἀνάπτυξιν μιᾶς «διαλεγομένης Ποιμαντικῆς» μέ φαντασίαν καί ὅραμα, μέ ἀκλόνητον πίστιν εἰς τήν ἀείρυτον χάριν τοῦ Θεοῦ καί μέ ἐμπιστοσύνην εἰς τήν δύναμιν τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ προσωποκεντρική αὐτή Ποιμαντική ὀφείλει νά στρέφῃ τούς νέους ἀπό τό «ζητεῖν τά ἑαυτῶν» καί τό «ἑαυτοῖς ἀρέσκειν», εἰς τήν «οὐ ζητοῦσαν τά ἑαυτῆς» ἀγάπην καί εἰς τό «ἀρέσκειν Θεῷ», ἀπό τά «ἀγαθά» εἰς τό «Ἀγαθόν», ἀπό τό «πολλῶν δεῖσθαι» εἰς τό «ἕν, οὗ ἐστι χρεία», συμβάλλουσα εἰς τήν ἀνάδειξιν τῶν χαρισμάτων ἑκάστου ἐξ αὐτῶν. Ὁ ἀληθῶς ἐλεύθερος ἑαυτός γεννᾶται διά τῆς προσφορᾶς τοῦ ἑαυτοῦ μας.


Βάσις διά τήν ἀφύπνισιν τῆς χριστιανικῆς συνειδήσεως παραμένει καί σήμερον ἡ βίωσις καί ἡ κατανόησις τοῦ νοήματος τῆς χριστιανικῆς λατρείας, τοῦ κοινοτικοῦ, εὐχαριστιακοῦ καί ἐσχατολογικοῦ χαρακτῆρος της. Οἱ νέοι πρέπει νά συνειδητοποιήσουν ὅτι ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι σωματεῖον χριστιανῶν ἀλλά «Σῶμα Χριστοῦ». Καλοῦμεν τόν ἀνά τήν οἰκουμένην ἱερόν κλῆρον τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας εἰς μίαν «κενωτικήν» ποιμαντικήν κινητοποίησιν. Δέν θά ἀναμένωμεν νά ἔλθουν οἱ νέοι καί αἱ νέαι πρός ἡμᾶς, ἀλλά πορευόμεθα ἡμεῖς πρός αὐτούς, ὄχι ὡς κριταί ἀλλά ὡς φίλοι, μιμούμενοι τόν «ποιμένα τόν καλόν», ὅς «τήν ψυχήν αὐτοῦ τίθησιν ὑπέρ τῶν προβάτων» (Ἰωάν. ι’, 11). Ὁ ποιμήν εὑρίσκεται πάντοτε ἐν ἐγρηγόρσει καί ἐπιφυλακῇ, γνωρίζει τάς ποιμαντικάς ἀνάγκας τῶν νέων καί τόν κοινωνικόν των περίγυρον καί δρᾷ ἀναλόγως.


Ἡ ποιμαντική του παρέμβασις ἀντλεῖ ἔμπνευσιν καί κατεύθυνσιν ἀπό τήν παράδοσιν τῆς Ἐκκλησίας, προσφέρουσα εἰς τούς νέους ὄχι ἁπλῶς «βοήθειαν», ἀλλά τήν «ἀλήθειαν» τῆς ἐλευθερίας, «ἧ Χριστός ἡμᾶς ἠλευθέρωσεν» (Γαλ. ε’, 1).


Μέ αὐτάς τάς σκέψεις, προσκυνοῦντες μετ᾿ εὐλαβείας τό Θεῖον Βρέφος τῆς Βηθλεέμ, εὐχόμεθα πᾶσιν ὑμῖν, ἐκ τοῦ πανεόρτου Φαναρίου, εὐλογημένον τό Ἅγιον Δωδεκαήμερον καί εὔκαρπον τόν ἐπί θύραις νέον σωτήριον ἐνιαυτόν, ἐπικαλούμενοι ἐφ᾿ ὑμᾶς τήν ἀείζωον χάριν καί τό μέγα ἔλεος τοῦ συγκαταβάντος τῷ γένει τῶν ἀνθρώπων Σωτῆρος Χριστοῦ, τοῦ «Θεοῦ μεθ᾿ ἡμῶν».
Χριστούγεννα ‚βιθ’
Ὁ Κωνσταντινουπόλεως Βαρθολομαῖος
διάπυρος πρός Θεόν εὐχέτης πάντων ὑμῶν
ΠΗΓΗ:
ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΑΠΟΔΕΙΞΙΣ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ

Τρίτη, 24 Δεκεμβρίου 2019

Τα Χριστούγεννα του Παπαδιαμάντη, Κώστα Βάρναλη

Παπαδιαμάντης -Βάρναλης
Ὁ οὐρανὸς ἔβρεχε διαρκῶς λεπτὸν νερόχιονον, ὁ γραῖγος ἀδιάκοπος ἐφύσα καὶ ἦτο ψῦχος καὶ χειμὼν τὰς παραμονὰς τῶν Χριστουγέννων τοῦ ἔτους...
Ὁ κυρ-Ἀλέξανδρος εἶχε νηστεύσει ἀνελλιπῶς ὁλόκληρον τὸ Σαρανταήμερον καὶ εἶχεν ἐξομολογηθεῖ τὰ κρίματά του (παπα-Δημήτρη τὸ χέρι σου φιλῶ!). 

Καὶ ἀφοῦ ἐγκαίρως παρέδωσε τὸ χριστουγεννιάτικον διήγημά του εἰς τὴν «Ἀκρόπολιν» καὶ διέθεσεν ὁλόκληρον τὴν γλίσχρον ἀντιμισθίαν του πρὸς πληρωμὴν τοῦ ἐνοικίου καὶ τῶν ὀλίγων χρεῶν του, γέρων ἤδη κεκμηκὼς ὑπὸ τῶν ἐτῶν καὶ τῆς νηστείας, ἀποφεύγων πάντοτε τὴν πολυάσχολον τύρβην, ἀλλὰ φιλακόλουθος πιστός, ἔψαλεν, ὡς συνήθως, μὲ τὴν βραχνὴν καὶ σπασμένην φωνήν του, πλήρη ὅμως ἐνθέου πάθους, ὡς δεξιὸς ψάλτης, εἰς τὸ παρεκκλήσιον τοῦ Προφήτου Ἐλισσαίου τὰς Μεγάλας Ὥρας, σχεδὸν ἀπὸ στήθους, καὶ ὄτε ἐπανῆλθεν εἰς τὸ πτωχικόν του δωμάτιον, δὲν εἶχεν ἀκόμη φέξει!
Ἤναψε τὸ κηρίον του καὶ τῇ βοηθείᾳ τοῦ κηρίου (καὶ τοῦ Κυρίου!) ἔβγαλε τὸ ὑπόδημά του τὸ ἀριστερόν, διότι τὸν ἠνώχλει ὁ κάλος, καὶ ἡμίκλιντος ἐπὶ τῆς πενιχρᾶς στρωμνῆς του, πολλὰ ῥεμβάζων καὶ οὐδὲν σκεπτόμενος, ἤκουε τὰς ὀρυγὰς τοῦ κραταιοῦ ἀνέμου καὶ τοὺς κρότους τῆς βροχῆς καὶ ἔβλεπε νοερῶς τὸν πορφυροῦν πόντον νὰ ῥήγνυται εἰς τοὺς σκληροὺς αἰχμηροὺς βράχους τοῦ νεφελοσκεποῦς καὶ χιονοστεφάνου Ἄθω.
Ἐκρύωνεν. 
Ἀλλὰ τὸ καφενεῖον τοῦ κυρ-Γιάννη τοῦ Ἀγκιστριώτη ἦτο κλειστόν. Ἀλλὰ καὶ ὀβολὸν δὲν εἶχε νὰ παραγγείλει:
- Πάτερ Ἀβραάμ, πέμψον Λάζαρον! (ἕνα ποτηράκι ῥακὴ ἢ ῥώμι).Ἐκείνην τὴν χρονιὰν τὰ Χριστούγεννα ἔπεσαν Παρασκευήν. 
Τόσον τὸ καλύτερον. 
Θὰ νηστεύσει καὶ πάλιν, ὡς τὸ εἶχε τάμα νὰ νηστεύει διὰ βίου κάθε Παρασκευὴν διὰ νὰ ἐξαγνισθεῖ ὁ ἁμαρτωλὸς δοῦλος τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὸ μέγα κρῖμα τῆς νεότητός του, ποὺ εἶδε τυχαίως ἀπὸ τὴν κλειδαρότρυπαν τὴν νεαράν του ἐξαδέλφην νὰ γδύνεται.
Ἔκαμε τὸν σταυρόν του κι ἐσκεπάσθη μὲ τὴν διάτρητον βατανίαν του, ὅπως ἦτο ντυμένος καὶ μὲ τὰ ὑποδήματα - πλὴν τοῦ ἀριστεροῦ.
Καὶ τότε εὑρέθη εἰς τὴν προσφιλήν του νῆσον τῶν παιδικῶν του χρόνων μὲ τὰ ῥόδιν᾿ ἀκρογιάλια, τὰς ἁλκυονίδας ἡμέρας, τὰς χλοϊζούσας πλαγιάς, μὲ τὰ κρίταμα, τὴν κάππαριν καὶ τὰς ἁρμυρήθρας τῶν παραθαλασσίων βράχων καὶ μὲ τοὺς ἁπλοὺς παλαιοὺς ἀνθρώπους, θαλασσοδαρμένους ἢ ναυαγούς, ζωντανοὺς καὶ κεκοιμημένους.
Καὶ ἦλθεν ὁ Χριστὸς μὲ τὸ τεθλιμμένον πρόσωπον, ἡ Παναγία ἡ Γλυκοφιλοῦσα μὲ τὸ λευκὸν καὶ ἔνθεον Βρέφος της, ὁ Ἅγιος Στυλιανός, ὁ φίλος καὶ φρουρὸς τῶν νηπίων, ἡ Ἁγία Βαρβάρα καὶ ἡ Ἁγία Κυριακὴ μὲ τοὺς σταυροὺς καὶ τοὺς κλάδους τῶν φοινίκων εἰς τὰς χεῖρας, ὁ ὅσιος Ἀντώνιος καὶ Εὐθύμιος καὶ Σάββας μὲ τὰς γενειάδας καὶ τὰ κομβοσχοίνια των· καὶ ἦλθε καὶ ὁ ὅσιος Μωϋσῆς ὁ Αἰθίοψ, «ἄνθρωπος τὴν ὄψιν καὶ θεὸς τὴν καρδίαν», ἡ Ἁγία Ἀναστασία ἡ Φαρμακολύτρια κρατοῦσα εἰς τὰς χεῖρας τὸ μικρόν της ληκύθιον, τὸ περιέχον τὰ λυτήρια ὅλων τῶν μαγγανειῶν καὶ ἐπῳδῶν, ὁ Ἅγιος Ἐλευθέριος, ἡ Ἁγία Μαρίνα καὶ εἴτα ὁ Ἅγιος Γεώργιος καὶ ὁ Ἅγιος Δημήτριος μὲ τὰ χαντζάριά των, μὲ τὰς ἀσπίδας καὶ τοὺς θώρακάς των - ὁλόκληρον τὸ Τέμπλον τοῦ παρεκκλησίου τῆς Παναγίας τῆς Γλυκοφιλούσης ἐκεῖ ἐπάνω εἰς τὸν βράχον τὸν μαστιζόμενον ἀπὸ θυέλλας καὶ λαίλαπας καὶ λικνιζόμενον ἀπὸ τὸ πολυτάραχον καὶ πολυρροιβδον κῦμα...
Φέγγος ἐαρινὸν καὶ θαλπωρὴ διεχύθησαν ἐντὸς τοῦ ὑγροῦ δωματίου καὶ ὁ κυρ-Ἀλέξανδρος λησμονήσας τὸν κάλον του ἀνεσηκώθη νὰ φορέσει καὶ τὸ ἀριστερόν του ὑπόδημα διὰ ν᾿ ἀσπασθεῖ εὐλαβῶς τοὺς πόδας τοῦ Χριστοῦ, τῆς Παναγίας καὶ τῶν ἁγίων.

Ἀλλ᾿ ἡ ὀπτασία ἐξηφανίσθη καὶ ἰδοὺ εὑρέθη εἰς τὸν Ἅη-Γιάννην τὸν Κρυφόν, ποὺ ἐγιάτρευε τοὺς κρυφοὺς πόνους κι ἐδέχετο τὴν ἐξαγόρευσιν τῶν κρυφῶν ἁμαρτιῶν. 
Πλῆθος πιστῶν εἶχεν ἀνέλθει ἀπὸ τὴν πολίχνην, ζωντανοὶ καὶ συγχωρεμένοι, νὰ παρακολουθήσουν τὴν Λειτουργίαν, τὴν ὁποία ἐτέλει ὁ παπα-Μπεφάνης βοηθούμενος ἀπὸ τὸν μπάρμπ᾿ Ἀναγνώστην τὸν Παρθένην.
Κατὰ περίεργον ἀντινομίαν τῶν στοιχείων, ἦτο καλοκαῖρι κι ἡ Λειτουργία εἶχε τελειώσει καὶ ἦτον δὲν ἦτον τρίτη πρωϊνή, ὅτε ἡ ἀμφιλύκη ἤρχισε νὰ ῥοδίζει εἰς τὸν ἀντικρυνὸν ζυγὸν τοῦ βουνοῦ.
Ὅλοι γείτονες, λάλοι καὶ φωνασκοί, ἐκάθηντο κατὰ γὴς πέριξ ἐστρωμένης καθαρᾶς ὀθόνης. 
Τέσσερ᾿ ἀρνιά, τρία πρόβατα, δύο κατσίκια, ἀστακοουρές, κεφαλόπουλα καπνιστὰ τῆς λίμνης, αὐγοτάραχον καὶ ἐγχέλεις ἁλατισμένοι, πίττες, κουραμπιέδες, μπακλαβάδες, πορτοκάλια καὶ μῆλα - ὅλα τὰ καλούδια, προϊόντα της μικρῆς καὶ ὡραίας νήσου, περιέμενον τοὺς συνδαιτυμόνας.
- Καλῶς ὥρισες κυρ-Ἀλέξαντρε, κάτσε κ᾿ ἡ ἀφεντιά σου, τοῦ εἶπεν ἡ θεία ἡ Ἀμέρσα.
Ἀλλὰ τί βλέπει γύρω του; 
Ὅλους τους ἥρωας καὶ τὰς ἡρωίδας τῶν Χριστουγεννιάτικων διηγημάτων του. Ἐκεῖ ἦτον ἡ θεία-Ἀχτίτσα, φοροῦσα καινουργῆ μανδήλαν καὶ νέα πέδιλα, ἐπιδεικνύουσα μετ᾿ εὐγνωμοσύνης τὸ συνάλλαγμα τῶν δέκα λιρῶν, τὸ ὁποῖον μόλις ἔλαβε ἀπὸ τὸν ξενητευμένον εἰς τὴν Ἀμερικὴν υἱόν της. 
Δίπλα της ἐκάθητο κι ὁ Γιάννης ὁ Παλούκας, ὁ προσποιηθεὶς τὸν Καλλικάντζαρον τὴν Παραμονὴν τῶν Χριστουγέννων καὶ ληστεύσας τὸν Ἀγγελῆν, τὸν Νάσον, τὸν Τάσον - ὅλα τὰ παιδία τὰ ὁποῖα κατήρχοντο ἀπὸ τὴν Ἐπάνω ἐνορίαν, ἀφοῦ εἶχαν ψάλει τὰ Κάλανδα.
Ἐσηκώθη καὶ παρέδωσεν εἰς τὸν κυρ-Ἀλέξανδρον τὰς κλεμμένας πεντάρας -δὲν εἶχε πῶς νὰ μεθύσῃ καὶ ἑορτάσῃ τὰ Χριστούγεννα ἐκείνην τὴν χρονιὰν (συχωρεμένος ἂς εἶναι!).
Ἰδοὺ κι ὁ Μπαρμπ᾿ Ἀλέξης, ὁ Καλοσκαιρῆς, ποὺ δὲν εἶχεν ἀνάγκην τοῦ πορθμείου τοῦ Χάροντος διὰ νὰ πηδήσει εἰς τὸν ἄλλον κόσμον· εἶχε τὸ ἰδικόν του, ὑπόσαθρον πλοιάριον, αὐτόχρημα σκυλοπνίχτην. 
Μαζί του ἦτον κι ὁ σύντροφός του ὁ Γιάννης ὁ Πανταρώτας ὁ ναυτολογημένος ὡς Ἰωαννίδης καὶ διατελῶν ἐν διαρκεῖ ἀπουσίᾳ κατὰ τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας.
- Νὰ φροντίσῃς, τοῦ εἶπεν ὁ Πανταρώτας, νὰ πάρω τὴν σύνταξή μου!
Καὶ λησμονῶν τὴν ἱερότητα τῆς στιγμῆς ἐμούντζωσε τὸ κενὸν συνοδεύων τὴν ἄσεμνον χειρονομίαν μὲ τὴν ἀσεμνοτέραν βλασφημίαν:
- Ὅρσε, κουβέρνο!Ἐκεῖ ἦτον κι ὁ Μπαρμπα-Διόμας, εὐτυχὴς διότι ἐγλύτωσεν ἀπὸ τὸ ναυάγιον καὶ ἐρρόφησεν ἀπνευστὶ ἐπὶ τοῦ διασώσαντος αὐτὸν τρεχαντηρίου ὁλόκληρον φιάλην πλήρη ἡδυγεύστου μαύρου οἴνου διὰ νὰ συνέλθει - ὢ πενιχρά, ἀλλ᾿ ὑπερτάτη εὐτυχία τοῦ πτωχοῦ!
Ἀλλ᾿ ἰδοὺ ἔτρεξε νὰ τοῦ σφίξη τὴν χεῖρα καὶ ὁ βοσκὸς ὁ Στάθ᾿ς τοῦ Μπόζα, τοῦ ὁποίου δύο αἶγες εἶχον βραχωθῆ εἰς τὸν κρημνὸν ὑπεράνω της ἀβύσσου, ὅπου ἔχαινεν ὁ πόντος καὶ ἦτο ἀδύνατον νὰ σωθοῦν, ἂν δὲν τὸν κατεβίβαζαν διὰ σχοινίου εἰς τὸν βράχον μὲ κίνδυνον τῆς ζωῆς του.
- Τὴν Ψαρὴ τὴν ἔχω τάξει ἀσημένια στὴν Παναγιά. 
Τὴ Στέρφα (τὴν ἄλλην αἶγα) θὰ τὴν σφάξω γιὰ σένα, νὰ τὴν φᾶμε.Καὶ ἡ Ἀσημίνα τοῦ μαστρο-Στεφανῆ τοῦ βαρελᾶ, μὲ τὰς τέσσαρας κακοτυχισμένας θυγατέρας, τὴ Ῥοδαυγή, τὴν Ἑλένη, τὴ Μαργαρὼ καὶ τὴν Ἀφέντρα, ἡ Ἀσημίνα, ποὺ τὴν μίαν ἡμέραν ἑώρτασε τοὺς γάμους τῆς Ἀφέντρας μὲ τὸν Γρηγόρη τῆς Μονεβασᾶς καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν ἐπένθησεν τὸν θάνατον τοῦ υἱοῦ της τοῦ Θανάση.
Τέλος, ὤ! τῆς ἐκπλήξεως, ἐνεφανίσθη καὶ ὁ ἕτερος ἐαυτός του, ὁ Ἀλέξανδρος Παπαδημούλης, ὁ πτωχαλαζών, ὁ ἀσχολούμενος εἰς ἔργα μὴ κοινῶς παραδεδεγμένης χρησιμότητος!
Ὁ κυρ-Ἀλέξανδρος ἠσθάνθη τύψεις, ὅτι ἔπλασεν ὅλους αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τοῦ λαοῦ τόσον δυστυχεῖς καὶ ταπεινοὺς ἢ τόσον ἁμαρτωλοὺς (οὐδεὶς ἀναμάρτητος!) καὶ τὸν ἑαυτόν του τόσον ἐπηρμένον!...
Ἀλλὰ τὴν στιγμὴν ἐκείνην τὸν διέκοψεν ἡ ὀκταόκαδος τσότρα, ἡ περιφερομένη ἀπὸ χειρὸς εἰς χεῖρα. 
Δὲν ἐπρόλαβε νὰ τὴν ἐναγκαλισθῇ καὶ ἤχησαν τὰ λαλούμενα (βιολιτζῆδες ντόπιοι καὶ τουρκόγυφτοι μὲ κλαρινέτα) καὶ ... ἐξύπνησεν.
Ποτὲ ὁ κοσμοκαλόγηρος κυρ-Ἀλέξανδρος δὲν ἐξύπνησε τόσον χορτάτος, ὅσον ἐκείνην τὴν ἁγίαν ἡμέραν, ὁ νῆστις τοῦ Σαρανταημέρου καὶ ὁ νῆστις ὅλης της ζωῆς του! - ζωὴν νὰ ἔχει!
O Κώστας Βάρναλης έχει γράψει και άλλα διηγήματα με ύφος "παπαδιαμαντικό", 
κάνοντας χρήση φράσεων και λέξεων του σπουδαίου αυτού διηγηματογράφου. 
Το συγκεκριμένο κείμενο παρουσιάζει ως ήρωα τον ίδιο τον 
Αλέξανδρο Παπαδιαμάντη (κυρ Ἀλέξανδρος). 

Πηγή Υλικού:
"Πεζός Λόγος", Εκδόσεις Κέδρος

Επιλογή υλικού: Αικατερίνη ΔιαμαντοπούλουΥπεύθυνη Υλικού των Ιστοχώρων του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων

Το παρόν είναι ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από την Ιστοσελίδα του Πατριαρχείου Ιεροσολύμων

Άναρχος Θεός καταβέβηκεν, και εν τη Παρθένω κατώκησεν. Έρουρεμ, έρουρεμ έρου, έρου, έρουρεμ, Χαίρε Δέσποινα! (Βυζαντινά Κάλαντα)

Άναρχος Θεός (Βυζαντινά Κάλαντα)


Άναρχος Θεός καταβέβηκεν,
και εν τη Παρθένω κατώκησεν.
Έρουρεμ, έρουρεμ
έρου, έρου, έρουρεμ, Χαίρε Δέσποινα!

Βασιλεύς των όλων και Κύριος
ήρθε τον Αδάμ αναπλάσασθαι.
Έρουρεμ, έρουρεμ
έρου, έρου, έρουρεμ, Χαίρε Άχραντε!

Γηγενείς σκιρτάτε και χαίρεσθε,
τάξεις των αγγέλων ευφραίνεσθε.
Έρουρεμ, έρουρεμ
έρου έρου έρουρεμ, Χαίρε Δέσποινα!

Δέξου Βηθλεέμ τον Δεσπότην σου,
Βασιλέα πάντων και Κύριον
Έρουρεμ, έρουρεμ,
έρου, έρου, έρουρεμ, Χαίρε Άχραντε!

Εξ Ανατολών Μάγοι έρχονται,
δώρα προσκομίζοντες άξια.
Έρουρεμ, έρουρεμ
έρου, έρου, έρουρεμ, Χαίρε Άχραντε!

Παρασκευή, 13 Δεκεμβρίου 2019

ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΘΡΗΝΟΣ ΣΤΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ μια Μαύρη Δευτέρα πριν 76 χρόνια στις 13 του Δεκέμβρη 1943, όταν οι ναζί αφάνιζαν μία ολόκληρη πόλη και ο χρόνος σταμάτησε στις 14:34, όταν συντελέστηκε μία από τις μεγαλύτερες θηριωδίες στον ελληνικό χώρο κατά τη διάρκεια του Β’ παγκοσμίου Πολέμου. Οι Γερμανοί πυρπολούν τα Καλάβρυτα και εκτελούν όλους τους άνδρες πάνω από 14 χρόνων.


Το ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων μέσα από πραγματικές αφηγήσεις ανθρώπων που τότε ήταν παιδιά,

βασισμένο στο βιβλίο 
«Το ημερολόγιο της εκτέλεσης. Δευτέρα 13 Δεκεμβρίου 1943», 
του Δημοτικού Μουσείου Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος.
[Επιμέλεια: Χρήστος Φωτεινόπουλος, 2012]
Πριν τον πόλεμο
Το 1940 ήμουν παιδί. Ζούσα στα Καλάβρυτα. 
Πριν τον πόλεμο, τα Καλάβρυτα θυμάμαι ήταν μια μικρή επαρχιακή κοινωνία, κυρίως αγροτική και κτηνοτροφική. 
Με τις δημόσιες υπηρεσίες της, τα σχολεία της, τις βιοτεχνίες της, τις γιορτές και τα πανηγύρια της, αλλά και τη Φιλαρμονική της. 
 (κρατάει ένα ποτήρι με βανίλια) Κάθε Κυριακή απόγευμα καθόμασταν με τους γονείς μου και τ’ αδέλφια μου στο καφενείο και τρώγαμε υποβρύχιο, δηλαδή ένα κουταλάκι βανίλια μέσα σε ένα ποτήρι νερό. 
Μετά κατά το βραδάκι τα παιδιά της Φιλαρμονικής, 
που την επανδρώναμε εμείς οι μαθητές του Σχολείου, ψυχαγωγούσαμε τον κόσμο. 
Ανεβασμένοι σε μια εξέδρα στην πλατεία παίζαμε διάφορους σκοπούς. 
Νιώθαμε ευτυχισμένοι. Μέχρι που… 
Κι όμως όλα ήταν αλήθεια. 
Οι Γερμανοί ήθελαν εκδίκηση. 
«Επιχείρηση Καλάβρυτα» το λέγανε. 
Έψαχναν από τη μια να βρουν και να ελευθερώσουν τους αιχμαλώτους της «μάχης της Κερπινής»
και από την άλλη να εξουδετερώσουν τους αντάρτες. 
Η «Επιχείρηση Καλάβρυτα»: Η αρχή του τέλους… 
 Κυκλοφορούσαν φήμες ότι έρχονταν οι Γερμανοί στα Καλάβρυτα από παντού. 
Όλοι φοβόντουσαν πιθανά αντίποινα. 
Ακούγαμε ότι σκότωσαν κόσμο στους Ρογούς, στην Κερπινή, στη Ζαχλωρού, ότι έκαψαν το Μέγα Σπήλαιο, ότι σκότωσαν τους καλόγερους. 
Όλα τα μαθαίναμε, αλλά δεν μπορούσαμε να τα πιστέψουμε, δε χώραγε ο νους μας τέτοια καταστροφή. 
6.000 περίπου υπολογίζονταν οι αντάρτες. 
Αρχηγός τους ο καπετάν Μίχος
Είχανε και βοήθεια από συγγενείς και φίλους που ζούσαν στην περιοχή. 
Οι Γερμανοί το ήξεραν αυτό. 
Έπρεπε λοιπόν με κάποιο τρόπο να σταματήσουν την Αντίσταση και να τρομοκρατήσουν τους κατοίκους. 
Η είσοδος στα Καλάβρυτα: ημέρες τρόμου 
 Η είσοδος των Γερμανών έγινε με τεθωρακισμένα την 
Πέμπτη 9 Δεκεμβρίου του 1943


ΡΟΥΣΣΕΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΗ - ΑΦΙΣΣΑ ΓΙΑ ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΩΝ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ 

Συγκέντρωσαν όλους τους κατοίκους στην κεντρική πλατεία, 
όπου ο επικεφαλής αξιωματικός είπε ότι ήλθαν 
για να καταδιώξουν τους αντάρτες. 
Απαγόρευσαν την κυκλοφορία πολιτών στους δρόμους απειλώντας ότι θα πυροβολούν όποιον κυκλοφορεί 
και άρχισαν να πυρπολούν τα σπίτια όσων είχαν αντάρτες. 
Από τις πρώτες μέρες που ήρθαν στην πόλη, έκαιγαν και λεηλατούσαν σπίτια και μαγαζιά παίρνοντας τρόφιμα.
Το Σάββατο 11 Δεκεμβρίου το πρωί, θυμάμαι οι Γερμανοί βρήκαν τους τρεις αιχμαλώτους στρατιώτες τους από τη μάχη της Κερπινής σκοτωμένους και θαμμένους στο νεκροταφείο. 
Δεν ξέρω πώς το πληροφορήθηκαν. 
Τους ξέθαψαν, τους έκαναν νεκροψία. 

Εμένα ο πατέρας μου ήταν επιπλοποιός και τον φώναξαν να φτιάξει τα φέρετρα.
Γυρίζοντας στο σπίτι κατάχλωμος και φανερά στεναχωρημένος 
είπε στη μητέρα μου:
«Αυτή τη φορά οι Γερμανοί έχουν 
εξαγριωθεί πάρα πολύ και θα μας σκοτώσουν. 
Θα μας σκοτώσουν!» 

Το προσκλητήριο του θανάτου και ο αποχωρισμός  
Τη Δευτέρα το πρωί της 13ης Δεκεμβρίου του 1943 
ακούσαμε τις καμπάνες που ήχησαν βάναυσα μέσα στο κρύο και ομιχλώδες πρωινό. 
Μας είπαν να συγκεντρωθούμε όλοι ανεξαιρέτως στην πλατεία με τροφή μιας ημέρας και κρατώντας από μια κουβέρτα. 
Στην πλατεία υπήρχαν Γερμανοί και μας έστειλαν κάτω, προς το σχολείο. 
Στη μια αίθουσα είχαν στοιβάξει τα γυναικόπαιδα και στην άλλη όλους τους άντρες που ήταν πάνω από δεκατεσσάρων ετών. 
Γερμανοί στρατιώτες σπρώχνουν κατοίκους που κρατούν μια κουβέρτα και λίγο ψωμί και από τη δεξιά πλευρά στέλνουν τους άντρες από την αριστερή τα γυναικόπαιδα. 
Κορίτσια μπορούν να κρατούν μωρά τυλιγμένα στην αγκαλιά τους. Κλάματα. Γερμανός με βίτσα τους λέει: 
«Εσύ από εκεί» 
Μια μάνα φωνάζει:
 «Αλέκο, Αλέκο! Σταμάτα να σου δώσω λίγο ψωμί και το παλτό του πατέρα σου».
 Ένας Γερμανός ρωτά ένα αγόρι 
«Πόσο είσαι;» 
Αυτό δείχνει με τα δάχτυλα του 14 και το σπρώχνει στις γυναίκες. Γυναίκες προσεύχονται.
Το τι επικρατούσε μέσα δεν περιγράφεται. στριγκλιές, σκουζμάρια. Φωνές, κλάματα, προσευχές, ψαλμωδίες. 
Φόβος και τρόμος. Απελπισία και απόγνωση. 
Από τα πανύψηλα παράθυρα δε βλέπαμε έξω. 
Για αυτό κάθε λίγο, κάποιος ανέβαινε στην ανθρώπινη «σκαλωσιά» για να δει από το παράθυρο τι γινόταν.
 Έτσι μάθαμε ότι οι Γερμανοί αγγάρεψαν μερικούς άνδρες Καλαβρυτινούς για να κουβαλήσουν τη λεία τους από την Εθνική Τράπεζα.
Ξαφνικά ακούστηκε μια φωνή. 
«Οι άντρες βγήτε έξω». 
Στα πρόσωπά μας ζωγραφίστηκε η απορία. 
Που τους πάνε; 
Δεν πέρασε πολύ ώρα και είπαν μερικοί ότι έπεσε φωτοβολίδα. 
Εγώ δεν είδα, αλλά άκουσα ωστόσο πυροβολισμούς.
Ο γιος της Ντάνου που κοίταζε έξω από το παράθυρο σε μια στιγμή είπε: 
«Μαμά κοίταξε, καίγεται το σπίτι». 
«Δεν πειράζει αγάπη μου» του είπε,
 «θα το ξαναφτιάξουμε». 
 Καίγανε το ένα σπίτι μετά το άλλο.
 Ένας γέροντας πάνω από χρόνων είχε ανέβει στο παράθυρο και φώναζε: 
«Τώρα καίγεται του Καλδίρη το σπίτι. 
Τώρα καίγεται του Βαλιμίτη. Τώρα του Τσαρούχα.» 
Εμείς ακούγαμε και τρέμαμε. 
Ολόκληρη η πόλη είχε πάρει φωτιά. 
Είχε λαμπαδιάσει. 
Ώσπου έβαλαν φωτιά στο σχολείο να μας κάψουν.
 Ξαφνικά όσοι ήμασταν μέσα στο σχολείο νιώσαμε να πυρώνονται τα πόδια μας. Η ώρα ήταν 2.30. 
«Καιγόμαστε. Καιγόμαστε. Φωτιά!» 

ΡΟΥΣΣΕΤΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑΚΗ- ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ 13-12-1943 


Σκούζαμε και φωνάζαμε. Τι οδυρμός. 
Οι μανάδες μας χτυπούσαν τις πόρτες, άνοιγαν τα παράθυρα και πετούσαν τα παιδιά τους έξω, όπως η μητέρα μου τον αδερφό μου κι εμένα. 
Καταφέραμε και βγήκαμε άλλος από τα παράθυρα, 
άλλος από τις πόρτες. 
Από εκεί βγήκαμε έξω στο προαύλιο και στην πλατεία 
και σκούζαμε: «Που είναι οι άντρες;». 
Η μια φώναζε «Γιώργηηηηηηηηη», 
η άλλη «Κίτσοοοοοο», η άλλη «Χρήστοοοοοο». 
Φωτιά, καπνοί… κι ο ήλιος από ψηλά λες κι έσταζε αίμα….
Η εκτέλεση 
Άνδρες με μια κουβέρτα στο χέρι και λίγο ψωμί προχωράνε σε σειρά. Γερμανοί τους προστάζουν να είναι σωστοί. 
Τους καθίζουν κάτω να φάνε λίγο ψωμάκι. 
Κάποια στιγμή τους σηκώνει όρθιους. 
Ο Πάνος Γεωργαντάς φώναξε δυνατά: 
«Των πολλών ο θάνατος, ουκ έστι θάνατος!» 
Αρχίζουν οι πυροβολισμοί και πέφτουν κάτω.
14 (αγόρι).
 Ήμασταν 700 περίπου. 
Εγώ ήμουν ένας από τους δεκατρείς που σώθηκαν. 
Μόλις άρχισαν τα πολυβόλα να μας βαράνε έπεσα κάτω μπρούμυτα και δεν με βρήκε η σφαίρα. 
Περίμενα να σταματήσουν οι πυροβολισμοί. 
Δεν κουνιόμουνα μέχρι να φύγουν. 
Κάποια στιγμή ανασήκωσα δειλά – δειλά το κεφάλι μου και είδα τους Γερμανούς να φεύγουν. 
Σηκώθηκα. Τι να δω! 
Στρώμα τα πτώματα. 
Ξεκίνησα για το λαγκάδι για να πλυθώ. 
Πάταγα πάνω στα πτώματα. 
Δεν κοίταζα κάτω για να μη βλέπω που πατάω. 
Ο απεγκλωβισμός και η περιπλάνηση 
Εμείς οι γυναίκες με τα παιδιά που καταφέραμε να βγούμε από το Σχολείο που καιγόταν είδαμε Γερμανούς να κατεβαίνουν από ένα μονοπατάκι πίσω από το γυμναστήριο και να κατευθύνονται τραγουδώντας προς τις γραμμές. 
Στη συνέχεια ακούσαμε την κυρά Βασίλω να φωνάζει: 
«Ελάτε απάνω, κουρούνες, σκοτώσανε τους ανθρώπους μας στου Καπή τη ράχη!»
H «Ράχη του Καπή», όπου εκτελέστηκαν 800 Καλαβρυτινοί
 Η αναζήτηση και η φριχτή ανακάλυψη 
Μόλις φτάσαμε στη λάκα του Καπή είδαμε εκείνο το κακό. Προχωρούσαμε πάνω στο Γολγοθά
Πατάγαμε αίματα, όλη η πλαγιά κατακόκκινη. 
Το αίμα έφτανε μέχρι το γόνατο. 
Πώς θα αναγνώριζαμε τους δικούς μας;

Άλλες γυρεύαμε τους άντρες μας, άλλες τους γιους μας, 
άλλες τους πατεράδες και τα αδέλφια μας. 
Κι έβλεπες ένα βουβό πράμα. 
Γυναίκες να ψάχνουνε με μάτια θαμπωμένα, με πρόσωπα παγωμένα. Καθόλου κλάματα. Μόνο μια βουβαμάρα.
Τον πατέρα μου, τον Δημήτρη και τον αδελφό μου τον Νίκο τους βρήκαμε αγκαλιασμένους. 
Στη συνέχεια εγώ κι η αδελφή μου τους πήραμε σούρνοντας πάνω σε μια κουβέρτα και τους κατεβάσαμε στο νεκροταφείο. 
 Ήμασταν όλο γυναίκες και κουβαλούσαμε με όποιο τρόπο μπορούσαμε τους νεκρούς μπροστά στο κοιμητήριο. 
Η μια γυναίκα βοηθούσε την άλλη κι όλες μαζί φυλάγαμε τους σκοτωμένους να μη τους φάνε τα σκυλιά και τους ληστέψουν οι κλέφτες. 
Χτυπούσαμε και τενεκέδες για να μην τους φάνε τα όρνια.
Πώς να τους θάβαμε; 
Άλλοι πάλευαν με ξύλα, άλλοι με τα χέρια, άλλοι με φτυάρι. 
Εγώ έσκαβα με ένα σκαλιστήρι που είχε η μάνα μου στον κήπο. Σκάβαμε και μετά τους σκεπάζαμε με χώματα και πέτρες. 
Άφτιαχτοι κι αδιάβαστοι πήγαν στον άλλο κόσμο.
Η μεταφορά των νεκρών
Άντρες κείτονται νεκροί. 
Γυναίκες αλαφιασμένες ανηφορίζουν στον τόπο της εκτέλεσης. Βρίσκουν νεκρά τα αγαπημένα πρόσωπα των δικών τους. Γονατίζουν και οδύρονται σιωπηλά. 
Μια γυναίκα μονολογεί: 
«Αχ, Φέρτε μου κι ένα κουτσό, φέρτε μου ένα κουλό παιδί, 
να έχω ένα παιδί έστω και κουτσό!».
 Κάποιες τραβούν τους νεκρούς προς το κοιμητήριο.
Αναζητώντας καταφύγιο – Η πρώτη βοήθεια 
Στην πόλη των Καλαβρύτων δεν υπήρχε τίποτε όρθιο. 
Η πόλη είχε καεί εξολοκλήρου. 
Είχαν μείνει ένα δυο χαμόσπιτα τα οποία δεν ήταν δυνατόν να στεγάσουν κανένα μέσα στον σκληρό χειμώνα του Καλαβρυτινού Δεκέμβρη. 
Νηστικοί και κοκαλιασμένοι από την παγωνιά, άλλοι μέναμε σε μισοκαμένες χαμοκέλες, άλλοι στο δρόμο, άλλοι σε σπηλιές.
Λίγες μέρες αργότερα μετά την καταστροφή ήρθαν από τον Ερυθρό Σταυρό και φέρανε τρόφιμα, ρούχα και φάρμακα. 
Διοργανώθηκε κι ένα συσσίτιο για μας τα παιδιά και πηγαίναμε. 
Είχαμε ένα κουτάλι στην τσέπη και περιμέναμε πότε θα έρθει η ώρα να μας μοιράσουν το φαγητό. 
Τα Καλάβρυτα προσπαθούν να επιβιώσουν 
Εφτά χρόνια μετά τη μεγάλη καταστροφή και την απελευθέρωση οι πληγές της πόλης μας δεν είχαν κλείσει ακόμη. 
Η χαρακτηριστικότερη εικόνα που αντικρίζαμε καθημερινά, πέρα από τα χαλάσματα ήταν, οι μαυροφορεμένες και χαροκαμένες γυναίκες.
 Όλοι αναρωτιόμασταν: 
«Γιατί έπρεπε να γίνουν όλα αυτά;» 
Δεν είχαμε διαβάσει Γκαίτε, δε γνωρίζαμε τραγούδια τους, ταινίες. Ούτε καν ξέραμε που πέφτει η πατρίδα τους…. 
Τώρα σε αυτή την ηλικία δε μου μένει άλλο παρά να φωνάξω με όση φωνή έχω: 
«Σταματήστε τους πολέμους. Ποτέ πια πόλεμος!» 
(φοράει μαύρο μαντίλι) Γεννήθηκα στα Καλάβρυτα το πρωί της 13ης Δεκεμβρίου του 1943 την ημέρα της ομαδικής εκτέλεσης 696 άμαχων ανδρών και αγοριών. 
Η μέρα των γενεθλίων είναι για κάθε παιδί ημέρα χαράς. 
Για μένα ήταν και είναι ημέρα θλίψης και πένθους…
Ο πατέρας μου μόλις γεννήθηκα με είδε, με φίλησε και μετά από λίγες ώρες τον εκτέλεσαν και ξεψύχησε… 
Δε βρίσκω λόγια να περιγράψω τα συναισθήματά μου από τότε που άρχισα να νιώθω τον εαυτό μου… 
Ποιοι παράφρονες ήταν αυτοί που διέπραξαν τόσο αποτρόπαια εγκλήματα και με ποιο δικαίωμα στέρησαν σε μένα και σε όλα τα παιδιά των Καλαβρύτων ό,τι πιο πολύτιμο υπάρχει για κάθε παιδί, το γονιό του;
Στη Ράχη του Καππή δεσπόζουν πλέον ένας πέτρινος σταυρός και το γλυπτό της Πονεμένης Μάνας,
αιώνια σύμβολα μαρτυρίου εξακολουθούν να στέλνουν μηνύματα
ειρήνης και συναδέλφωσης των λαών του κόσμου.
Πρόκειται για ένα από μεγαλύτερα εγκλήματα της Ναζιστικής Γερμανίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. 
Στις 13 Δεκεμβρίου του 1943 δυνάμεις της "Βέρμαχτσκότωσαν 
σχεδόν όλους τους άρρενες κατοίκους των Καλαβρύτων...

Το τελευταίο ιδίως έτος της Κατοχής είχαν αυξηθεί δραματικά οι ακρότητες των κατακτητών, καθώς η κυριαρχία τους βρισκόταν υπό διαρκή αμφισβήτηση από την ελληνική αντίσταση και οι δυνάμεις τους δεν επαρκούσαν για να ελέγχουν τη χώρα. 
Η τύχη των Καλαβρύτων φαίνεται να προδιαγράφτηκε μετά την ήττα των Γερμανών από τις δυνάμεις του ΕΛΑΣ στη Μάχη της Κερπινής (20 Οκτωβρίου 1943), κατά την οποία σκοτώθηκαν δεκάδες Γερμανοί στρατιώτες και αιχμαλωτίστηκαν 78.

Τότε τέθηκε σε εφαρμογή από το γερμανικό στρατηγείο η 
«Επιχείρηση Καλάβρυτα» («Unternehmen Kalavryta»), 
με αντικειμενικό στόχο την περικύκλωση των ανταρτών στην ορεινή περιοχή των Καλαβρύτων και την εξόντωσή τους. 
Την εκτέλεση της αποστολής ανέλαβαν μονάδες της 117ης Μεραρχίας Κυνηγών, που έδρευε στην Πελοπόννησο και είχε επικεφαλής τον υποστράτηγο Καρλ φον Λε Ζουίρ (1898-1954). 

Ο υποστράτηγος Καρλ φον Λε Ζουίρ

Ο γερμανός στρατηγός με τις αριστοκρατικές ρίζες, έχοντας πληροφορηθεί την εκτέλεση των 78 γερμανών αιχμαλώτων από τους αντάρτες, διέταξε τους άνδρες του να μην διστάσουν να λάβουν τα πιο σκληρά αντίποινα εναντίον του άμαχου πληθυσμού της περιοχής. 
Ήταν, άλλωστε, πρακτική των αρχών κατοχής να εκτελούν για κάθε σκοτωμένο γερμανό στρατιωτικό πολλαπλάσιους έλληνες αμάχους. 
Η «Επιχείρηση Καλάβρυτα» ξεκίνησε στις 4 Δεκεμβρίου, όταν οι γερμανικές δυνάμεις άρχισαν να συρρέουν στην ευρύτερη περιοχή των Καλαβρύτων από την Πάτρα, το Αίγιο, τον Πύργο και την Τρίπολη
Στο διάβα τους έκαιγαν χωριά και μοναστήρια 
(Μέγα Σπήλαιο και Αγία Λαύρα
και σκότωναν άοπλους πολίτες και μοναχούς. 
Στις 9 Δεκεμβρίου έφθασαν στα Καλάβρυτα, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό κλοιό γύρω από την πόλη. 
Καθησύχασαν τους κατοίκους, διαβεβαιώνοντας ότι στόχος τους ήταν αποκλειστικά η εξόντωση των ανταρτών και μάλιστα ζήτησαν από όσους την είχαν εγκαταλείψει να επιστρέψουν άφοβα πίσω στα Καλάβρυτα. 
Για να τους πείσουν ακόμη περισσότερο προχώρησαν στην πυρπόληση σπιτιών, που ανήκαν σε αντάρτες, και αναζήτησαν την τύχη των γερμανών τραυματιών της μάχης της Κερπινής.
 Έξαφνα, όμως, το πρωί της Δευτέρας 13 Δεκεμβρίου συγκέντρωσαν όλο τον πληθυσμό στην κεντρική πλατεία και οδήγησαν τον άρρενα πληθυσμό άνω των 13 ετών σε μια επικλινή τοποθεσία, που ονομαζόταν «Ράχη του Καπή»
ενώ τα γυναικόπαιδα τα κλείδωσαν στο σχολείο. 
Στη ράχη του Καπή εκτυλίχθηκε τις πρώτες μεταμεσημβρινές ώρες η τραγωδία, που οδήγησε σχεδόν όλο τον άρρενα πληθυσμό των Καλαβρύτων στο θάνατο. 
Με ριπές πολυβόλων οι Γερμανοί εκτέλεσαν τους συγκεντρωμένους, γύρω στους 800 ανθρώπους. 
Μόνο 13 Καλαβρυτινοί διασώθηκαν και αυτοί επειδή είχαν καλυφθεί από τα πτώματα των συμπολιτών τους και οι Γερμανοί τους θεώρησαν νεκρούς. 
Το σήμα για την εκτέλεση έδωσε με φωτοβολίδα από το κέντρο των Καλαβρύτων ο ταγματάρχης Χανς Εμπερσμπέργκερ και επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος ήταν ο υπολοχαγός Βίλιμπαντ Ακαμπχούμπερ
Το έγκλημα ολοκληρώθηκε με την πυρπόληση όλων σχεδόν των σπιτιών των Καλαβρύτων.
 Όσον αφορά την τύχη των γυναικόπαιδων, αυτά σώθηκαν χάρη στον ανθρωπισμό ενός Αυστριακού στρατιώτη, στον οποίο είχε ανατεθεί η φύλαξή τους. 
Αυτός άφησε ελεύθερη την είσοδο του σχολείου και διευκόλυνε την απομάκρυνσή τους.
 Όμως, το πλήρωσε με τη ζωή του, αφού καταδικάσθηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε. 
Συνολικά, κατά τη διάρκεια της «Επιχείρησης Καλάβρυτα»
οι Γερμανοί σκότωσαν 1.101 άτομα, κατέστρεψαν και λεηλάτησαν πάνω από 1.000 σπίτια, κατάσχεσαν 2.000 αιγοπρόβατα και απέσπασαν 260.000.000 δραχμές. 
Κανείς από τους υπευθύνους του Ολοκαυτώματος των Καλαβρύτων δεν λογοδότησε στη Δικαιοσύνη. 
Ο στρατηγός Λε Ζουίρ πέθανε αιχμάλωτος των Σοβιετικών το 1954, ο Εμπερσμπέργκερ σκοτώθηκε στο Ανατολικό Μέτωπο 
και ο Ακαμπχούμπερ πέθανε στην Αυστρία το 1972
σε ηλικία 67 ετών. 
Μόνο ο κατοχικός στρατιωτικός διοικητής της Ελλάδας, στρατηγός Χέλμουτ Φέλμι (1885-1965), καταδικάσθηκε το 1948
σε κάθειρξη 15 ετών από το Δικαστήριο της Νυρεμβέργης 
για όλα τα εγκλήματα πολέμου του ΓΡάιχ στην Ελλάδα, 
αλλά μετά από τρία χρόνια αφέθηκε ελεύθερος. 
Στις 18 Απριλίου του 2000, ο τότε Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Γιοχάνες Ράου (1931-2006), επισκέφτηκε τα Καλάβρυτα και εξέφρασε τη βαθιά θλίψη του για την τραγωδία. 
Εντούτοις, δεν ανέλαβε την ευθύνη εξ ονόματος του γερμανικού κράτους και δεν αναφέρθηκε στο ζήτημα των αποζημιώσεων.
πηγή: Sansimera.gr



 "ΑΙΜΑ ΚΑΙ ΘΡΗΝΟΣ ΣΤΑ ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ"
Πρόκειται για ένα εξαιρετικό βίντεο - ντοκυμαντέρ
με θέμα την τραγωδία που εκτυλίχθηκε τον Δεκέμβριο του 1943 στο τρίγωνο ΚαλάβρυταΚερπινήΡογοί, με κορύφωση τη μαζική εκτέλεση Καλαβρυτινών από τις ναζιστικές δυνάμεις στη μαρτυρική κωμόπολη στις 13/12/1943
Ο ιστορικός Σπύρος Λουκάτος δίνει το ιστορικό πλαίσιο και καταγράφει λεπτομερώς τα γεγονότα που προηγήθηκαν της μεγάλης σφαγής στα Καλάβρυτα. 
Διασωθέντες από το ολοκαύτωμα των Ρόγων και την καταστροφή των Καλαβρύτων μεταφέρουν τη φρίκη του μεγαλύτερου μαζικού εγκλήματος κατά τη διάρκεια του Β. Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα. 
Σπάνια πλάνα αρχείου συμπληρώνουν την αφήγηση των γεγονότων.
Καλάβρυτα. Οι συγκλονιστικές μαρτυρίες μπροστά στο εκτελεστικό απόσπασμα των Ναζίστις 13 του Δεκέμβρη 1943
αφιέρωμα της εξαιρετικής εκπομπής του Χρήστου Βασιλόπουλου 
''Μηχανή του Χρόνου''.

ΠΗΓΕΣ
:

Πέμπτη, 19 Σεπτεμβρίου 2019

"Κάηκε σαν λαμπάδα για τη Δημοκρατία" Σαν σήμερα, 19 Σεπτεμβρίου το 1970, στη Γένοβα στην Ιταλία αυτοπυρπολήθηκε ο φοιτητής Κώστας Γεωργάκης κραυγάζοντας "Ζήτω η ελεύθερη Ελλάδα" , σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το στρατιωτικό καθεστώς της Χούντας στην ΄Ελλάδα.


Κώστας Γεωργάκης: Η αυτοθυσία του για τη Δημοκρατία (vids)
Μία μέρα σαν και αυτή το 1970 ο Έλληνας φοιτητής Γεωλογίας από την Κέρκυρα αυτοπυρπολείται σε κεντρική πλατεία της Γένοβας, ως ένδειξη διαμαρτυρίας για τη χούντα στην ΄Ελλάδα.
«Εγώ δεν μπορώ να κάνω αλλιώς παρά να σκέφτομαι και να ενεργώ σαν ένα ελεύθερο άτομο...» και 
«Η γη μας, που γέννησε την ελευθερία, θα εκμηδενίσει την τυραννία!».
Λόγια του Κώστα Γεωργάκη
που αυτοπυρπολήθηκε στην πλατεία Ματεότι στη Γένοβα, ώρα 3 τα ξημερώματα, στις 19 Σεπτέμβρη το 1970, διαμαρτυρόμενος για το καθεστώς στην ΄Ελλάδα.

Κώστας Γεωργάκης: 'Ενας αθάνατος αντιφασίστας
Αναδημοσιεύουμε από το Blog:enfo.gr
Η ώρα είναι 03.00 τα ξημερώματα.
Στην πλατεία Matteoti της Γένοβας, επικρατεί σιγή που ούτε οι εργασίες του συνεργείου καθαριότητας διακόπτουν.

Ένα fiat 500αρακι φθάνει…
Κατεβαίνει ένας νεαρός με μαύρο κουστούμι, ανοίγει το πορτ μπαγκάζ και παίρνει κάποια βυτία.
Λίγες στιγμές αργότερα, η πλατεία Matteoti “φωτίζεται” από τον ανθρώπινο δαυλό….
Οι άνθρωποι του συνεργείου τρέχουν να συνδράμουν και να σβήσουν τις φλόγες από το νεανικό κορμί…
Δεν φωνάζει βοήθεια…
Μονάχα: «Ζήτω η Eλεύθερη Ελλάδα»
Λίγες ώρες αργότερα θα αφήσει την τελευταία του πνοή στο Ιταλικό νοσοκομείο και ο Κώστας Γεωργάκης θα περάσει στην αιωνιότητα.
Το ημερολόγιο έδειχνε 19 Σεπτεμβρίου 1970.




Γεννήθηκε στις 23 Αυγούστου 1948 στην Κέρκυρα και μεγάλωσε σε μία πενταμελή οικογένεια. Από μικρός ανήσυχο και αδάμαστο πνεύμα πήρε μέρος σε μουσικό συγκρότημα, ήταν στην συντακτική ομάδα λογοτεχνικού περιοδικού και για την κριτική που ασκούσε αποβλήθηκε από το γυμνάσιο που φοιτούσε. Με την άνοδο της Χούντας
δεν μπορούσε να δεχτεί την κατάσταση την Ελλάδα και ασφυκτιούσε.
Οι γονείς του, αντιλαμβανόμενοι την ιδιοσυγκρασία του τον στέλνουν να σπουδάσει Γεωλογία στην Γένοβα. Ακόμα και εκεί όμως η χούντα μέσω των ανθρώπων της, τον πιέζει ασφυκτικά να σταματήσει την έντονη αντιδικτατορική δράση του. Δέχεται απειλές φραστικές για τον ίδιο και την οικογένειά του καθώς για σταμάτημα της αναβολής του για να επιστρέψει να υπηρετήσει το χουντικό καθεστώς.
Το τελευταίο βράδυ γράφει στον πατέρα του :
«Ο γιος σου δεν είναι ήρωας, είναι ένας άνθρωπος σαν τους άλλους, ίσως μάλιστα να φοβάμαι και λίγο περισσότερο… 
Φίλα τη γη μας για μένα. 
Αλλά εγώ δεν μπορώ να κάνω αλλιώς, παρά να σκέφτομαι και αν ενεργώ σαν ελεύθερο άτομο».
Η αυτοθυσία του είναι μοναδικό γεγονός όχι μόνο στην αντίσταση εναντίον στην χούντα αλλά γενικότερα στην Ελληνική ιστορία των αγώνων για την Δημοκρατία. 
Ο αυτοπυρπολισμός του αποτέλεσε μία πράξη επαγρύπνισης των δημοκρατικών διαδικασιών.
Εικόνα
Μνημείο υπάρχει σήμερα στην Γένοβα 


αλλά και στην Κέρκυρα, όπου έχουν δώσει το όνομά του σε μία πλατεία της γενέτειρας του.

Η αναμνηστική πλάκα με την επιγραφή στα ιταλικά γράφει:
 «Al giovane Greco Constantino Georgakis che à sacrificato i suoi 22 anni per la Libertà e la Democrazia del suo paese. Tutti gli Uomini Liberi rabbrividiscono davanti al suo Eroico Gesto. La Grecia Libera lo ricorderà per sempre».
και η μετάφραση: 
«Στον νεαρό Έλληνα Κωνσταντίνο Γεωργάκη που θυσίασε τα 22 χρόνια του για την Ελευθερία και τη Δημοκρατία της πατρίδας του. Όλοι οι ελεύθεροι άνθρωποι σκιρτούν μπροστά στην ηρωική του χειρονομία. 
Η ελεύθερη Ελλάδα θα τον θυμάται για πάντα».
Ο ποιητής Νικηφόρος Βρεττάκος έγραψε για τον φοιτητή που αυτοπυρπολήθηκε στη Γένοβα το 1970
το ποίημα του 

" Αυτοπυρπόληση "
Ντύθηκες γαμπρός
φωταγωγήθηκες σαν έθνος.
Έγινες ένα θέαμα ψυχής
ξεδιπλωμένης στον ορίζοντα.


Είσαι η φωτεινή
περίληψη του δράματος μας,


τα χέρια μας προς την Ανατολή
και τα χέρια μας προς τη Δύση.


Είσαι στην ίδια λαμπάδα τη μια
τ’ αναστάσιμο φως

κι ο επιτάφιος θρήνος μας.
Συλλογή: “η θέα του κόσμου”

Η συγκλονιστική περιγραφή του πατέρα του
Ο πατέρας του ταξίδεψε από την Κέρκυρα στην Ιταλία έπειτα από ένα τηλεφώνημα με το οποίο κάποιος τον ενημέρωνε ότι ο νεαρός φοιτητής είχε πέσει θύμα αυτοκινητικού δυστυχήματος.

«Ο Κώστας νοσηλεύεται στο νοσοκομείο Σαν Μαρτίνο. 
Πρέπει να έρθετε αμέσως εδώ». 
Την αλήθεια για τον θάνατο του παιδιού του την έμαθε αργότερα στον αεροδρόμιο του Μπρίντιζι τυχαία από έναν υπάλληλο. 
Την επόμενη ημέρα έπρεπε να πάει στο νεκροτομείο. 
Η μαρτυρία του τραγικού πατέρα στον ερευνητή της υπόθεσης Κωνσταντίνο Παπουτσή είναι συγκλονιστική: 
«Ήρθε η ώρα αυτή και με συνόδευσε στο νεκροτομείο ο ιερέας. Μου ζήτησε ο ιατροδικαστής να κάνω αναγνώριση. 
Ήταν καμένος, δηλαδή κάρβουνο, καμένος μέχρι και τρία εκατοστά βάθος. 
Ναι, αυτό είναι το παιδί μου… 
Αυτός είναι ο Κώστας μου. 
Έκανα τον σταυρό μου, τον φίλησα και κατέρρευσα»...
Έμεινε άταφος για τέσσερις μήνες
Η σορός του νεαρού φοιτητή έμεινε άταφη για τέσσερις μήνες, αν και μεταφέρθηκε από φίλους και συμφοιτητές του στο νεκροταφείο της ιταλικής πόλης. 
Η δικτατορία ήθελε να αποφύγει τη δημοσιότητα και απαγόρευσε την άμεση μεταφορά της στην Ελλάδα. 
Ωστόσο το άψυχο σώμα του φοιτητή μεταφέρθηκε κρυφά στην Κέρκυρα με το πλοίο «Αστυπάλαια», τον Ιανουάριο του 1971. 
Η ταφή του έγινε στο Α' Νεκροταφείο Κέρκυρας, ενώ μια μικρή πλατεία της πόλης φέρει το όνομά του. 
Παράλληλα, έχει αναγερθεί ένα μνημείο προς τιμήν του.
Με στοιχεία από:

Τετάρτη, 18 Σεπτεμβρίου 2019

18 Σεπτεμβρίου 1834, η Αθήνα γίνεται πρωτεύουσα. Πως ήταν μέχρι τότε


Η θέα της Αθήνας από την Ακρόπολη προς τον Υμηττό. Αθήνα 1880. Φωτογραφία: Δημήτριος Κωνσταντίνου. Διακρίνονται μεταξύ άλλων: Το Ζάππειον, η Πύλη του Αδριανού, ο Ναός του Ολυμπίου Διός, τα πρώτα σπίτια στο Μετς, το Θέατρο ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ [1873-1896], ο Λόφος του Αρδηττού, το Προτεσταντικό Νεκροταφείο, τα σπίτια στο Παγκράτι και το Παναθηναϊκό Στάδιο που είναι ακόμα σκεπασμένο από του καιρού τα χώματα. ΖΑΠΠΕΙΟ 1874-1888. Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΜΕΤΑΞΥ 1889 ΚΑΙ 1893, ΓΙΑΤΙ ΣΤΟ ΚΑΛΛΙΜΑΡΜΑΡΟ ΔΕΝ ΦΑΙΝΕΤΑΙ Η ΑΜΑΡΜΑΡΩΣΗ 2-3 ΧΡΟΝΙΑ ΠΡΙΝ ΤΟ 1896.*
της Σοφίας Ντρέκου
Ὕμνος εἰς τήν Ἀθήνα - Κωστής Παλαμᾶς
Χαρά σ' ἐσέ, χώρα λευκή καί χώρα εὐτυχισμένη!
Καμιά χώρα σ' ὅλη τη γῆ, καμιά στήν οἰκουμένη
δέν ηὖρε τέτοιο φυλαχτό σάν τό δικό μου μάτι.


Ἀπ' ἄλλες χῶρες πέρασα γοργά - γοργά τρεχάτη
καί μ' εἶδαν τῆς Ἑλλάδας μου τ᾿ ἀγαπημένα μέρη
σάν ἄνεμο καί σάν ἀϊτό καί σύννεφο κι ἀστέρι.


Ὅμως σ' ἐσέ τό θρόνο μου αἰώνια θεμελιώνω
καί ρίζωσ' ἡ ἀγάπη μου στά χώματά σου μόνο.

Η Αθήνα 18 Σεπτεμβρίου του 1834
έγινε πρωτεύουσα της Ελλάδας, με διάταγμα της Αντιβασιλείας Άρμανσμπεργκ
Μέχρι τότε, ως γνωστόν, πρωτεύουσα του Ελληνικού Κράτους, ήταν το Ναύπλιο.

Ο Όθωνας, μετά από παρότρυνση του πατέρα του, Λουδοβίκου
ο οποίος λάτρευε την αρχαία Ελλάδα, αποφάσισε ότι νέα πρωτεύουσα της Ελλάδας θα γινόταν η Αθήνα.

Τον τίτλο διεκδικούσαν κι άλλες πόλεις όπως το Άργος
η Κόρινθος, ο Πειραιάς, αλλά καθώς η Αθήνα συνδεόταν περισσότερο με την αρχαιότητα, κέρδισε τη μάχη της πρωτεύουσας. 
Η πόλη ανακηρύχθηκε σε «Βασιλική καθέδρα και πρωτεύουσα» 
και οι κάτοικοι που δεν ξεπερνούσαν τις 7.000, γιόρτασαν το γεγονός. 
Η Αθήνα ήταν τότε ένα «μεγάλο χωριό». 
Τα 400 σπίτια των κατοίκων έμοιαζαν με παράγκες και γύρω από τις συνοικίες υπήρχαν μεγάλα χωράφια, που χρησιμοποιούνταν για καλλιέργεια ή βοσκοτόπια.

Αν κάποιος θέλει να περιγράψει την Αθήνα πριν ξεκινήσει το ελληνικό κράτος, δηλαδή πριν από το 1834, θα πρέπει να απαλλαγεί τελείως από τις σημερινές εικόνες και απλά να σκεφτεί πως είναι ένα μεγάλο χωριό. 
Η Αθήνα είχε γύρω στους 2.000 κατοίκους και περίπου

Όλα ήταν όλα κάτω από την Ακρόπολη, στην περιοχή που καλύπτουν σήμερα η Πλάκα και το Μοναστηράκι
Η υπόλοιπη περιοχή ήταν ακαλλιέργητα χωράφια και κακοτράχαλα υψώματα! 
Δρόμοι δεν υπήρχαν. 
Οι κάτοικοι περπατούσαν μέσα από μονοπάτια και έπρεπε να βάζουν πέτρες για να βρουν τρόπο να γυρίσουν στα σπίτια τους, ακόμα και την ημέρα. 
Οι αθηναιογράφοι πιστεύουν ότι και γι' αυτόν το λόγο, οι γυναίκες δεν μπορούσαν να περπατήσουν και κάθονταν σπίτι.
Ιστορία
Η ίδρυση της Αθήνας χάνεται στην αχλύ του μύθου, καθώς είναι γενικά αποδεκτό ότι προϋπήρχε της Μυκηναϊκής Εποχής
Είναι γνωστό ότι πράγματι υπήρχαν προϊστορικά πολίσματα στην Αττική, αλλά από πότε ακριβώς πρωτοχρησιμοποιήθηκε για ένα τουλάχιστον από αυτά το όνομα «Αθήνα» είναι άγνωστο.
Σύμφωνα με τον Πλάτωνα στον Τίμαιο, Αιγύπτιοι ιερείς της Ίσιδος αποκάλυψαν στον Σόλωνα που τους επισκέφτηκε ότι σύμφωνα με τα αρχεία τους, υπήρχε πόλη ακμάζουσα με το όνομα
«Αθήνα» πριν από το 9600 π.Χ
Φυσικά η ακρίβεια της αναφοράς αμφισβητείται, όπως και ο υπολογισμός του έτους, αλλά ελλείψει ακριβέστερων στοιχείων και αναφορών, διατηρεί κάποια ενδεικτική αξία.

Πρώτοι κάτοικοι της περιοχής θεωρούνται οι Πελασγοί
Πρώτος βασιλιάς της πόλης, σύμφωνα με τη μυθολογία, 
ήταν ο Κέκροπας κατά τη 2η χιλιετία π.Χ. ή 3η χιλιετία π.Χ., από τον οποίο ονομάστηκε το τμήμα κείμενο μεταξύ Ακροπόλεως, Αχαρνών και Ελευσίνος Κεκροπία (Κεχρωπία). 
Οι κάτοικοι ήταν Ίωνες που εγκαταστάθηκαν στην αττική γη.

Ο μύθος του Θησέα και του Μινώταυρου φανερώνει την ύπαρξη σχέσης υποτέλειας της Αθήνας προς τη Μινωική Κρήτη, που έσπασε μετά την παρακμή του πολιτισμού αυτού. 
Πατέρας του Θησέα ήταν ο Αιγέας, βασιλιάς των Αθηνών μέχρι τον θάνατό του, οπότε και πέρασε ο θρόνος στον γιο του τον Θησέα.

Τον θρόνο αμφισβήτησαν οι Παλλαντίδες γιοι του Πάλλαντος, αδελφού του Αιγέα, αλλά σφαγιάστηκαν από τον Θησέα, ο οποίος παρέμεινε βασιλιάς και κέρδισε ξανά την εύνοια των πολιτών του.

Κατά την Εποχή του Τρωικού Πολέμου η Αθήνα πήρε το μέρος των Μυκηνών, εκστρατεύοντας κατά της Τροίας με επικεφαλής τον Μενεσθέα και σημαντική στρατιωτική και ναυτική δύναμη 
50 πλοίων (κατ” εκτίμηση 1.650-2.750 άνδρες) όπως αναφέρεται στον κατάλογο πλοίων που αναφέρεται στην Ιλιάδα.

Τα γεγονότα αυτά κατατάσσουν την Αθήνα, που καταλάμβανε τότε την Αττική, χωρίς τη Μεγαρίδα (που υπαγόταν στη Σαλαμίνα), και τον Ωρωπό (που ανήκε στη Βοιωτία), σε μια πολύ σημαντική ελληνική πόλη. 
Λειτουργούσαν όμως ήδη από το 3000 π.Χ. τα μεταλλεία Λαυρίου παρέχοντας στην πόλη μόλυβδο και άργυρο 
(αργότερα την Εποχή του Σιδήρου και σίδηρο).

Η παραγωγή κεραμικών, λαδιού, μελιού και κρασιού, καθώς και μαρμάρου από την Πεντέλη, σε συνδυασμό με την εμπορική δραστηριότητα, σηματοδοτούν μια οικονομικά ακμάζουσα πόλη. Ο βαθμός ανεξαρτησίας της, όμως, λόγω της ηγεμονίας των Μυκηνών, ήταν μάλλον μικρός, μέχρι και την παρακμή του πολιτισμού αυτού.

Η Αθήνα διέφυγε πάντως την καταστροφή ή υποδούλωση από την Κάθοδο των Δωριέων και συμμετείχε μάλλον χαλαρά στην «Πελοποννησιακή Συμμαχία»
Πρώτος νομοθέτης της πόλης ήταν ο Δράκων, ο οποίος θέσπισε τον 7ο αιώνα π.Χ. τους Δρακόντειους Νόμους, γραμμένους σε μαρμάρινες πλάκες.
Κατά την παράδοση, οι νόμοι ήταν τόσο αυστηροί, που ο όρος «δρακόντεια μέτρα» δήλωνε μέτρα αμείλικτα και σκληρά. 
Τη νομοθεσία του Δράκοντα διαδέχθηκαν οι νόμοι του Σόλωνα. Βασικότεροι όλων ήταν η «σεισάχθεια», κατάργηση της υποδούλωσης ελεύθερων πολιτών για χρέη και ο αναδασμός της γης.

Γύρω στον 6ο αιώνα π.Χ. στην Αθήνα επικράτησαν οι Αλκμεωνίδες, αριστοκρατικό γένος με σημαντικό ρόλο στην πολιτική και κοινωνική ζωή της πόλης, τους οποίους εξόρισε ο Πεισίστρατος, όταν εγκατέστησε την τυραννίδα.

Μετά τον θάνατο του Πεισιστράτου, ο Κλεισθένης, μεταρρυθμιστής των Αθηνών από το γένος των Αλκμεωνιδών, εφάρμοσε την ισονομία και την ισοπολιτεία, καταργώντας τις παλαιές φυλές και ιδρύοντας τεχνητές, με ονόματα που προέρχονται από τον τοπικό ήρωα της κάθε περιοχής.

Χώρισε δε την αττική γη στο άστυ, τη μεσογαία και την παράλια χώρα, κατανέμοντας ισάριθμα τον πληθυσμό της κάθε φυλής σε δήμους κι από τις τρεις ζώνες, ενώ παράλληλα νομοθέτησε υπέρ της ποινής του εξοστρακισμού.

Κατά τη «Χρυσή Εποχή» της Ελλάδας από το 500 π.Χ. μέχρι το 300 π.Χ.η Αθήνα ήταν σημαντικό κέντρο πολιτισμού και διανόησης στον ευρωπαϊκό χώρο. Αυτό που αποκαλούμε σήμερα «Δυτικός πολιτισμός» στηρίζεται σε πολλές από τις ιδέες και τις πρακτικές της αρχαίας Αθήνας.

Φυσικά πολλές από αυτές εξήχθησαν κατά περιόδους και σε άλλες ελληνικές πόλεις-κράτη, ίσως και στην Ρώμη, όπου όμως επικράτησε ιδιόμορφη δημοκρατία που ίσως να ήταν δική της επινόηση. Πάντως οι δυο πόλεις είχαν σαφώς εμπορικές σχέσεις και επομένως και ενεργή ανταλλαγή ιδεών.

Η Αθήνα έστειλε βοήθεια 20 πλοίων (4.000 άνδρες) κατά την Ιωνική Επανάσταση, (499 π.Χ. – 493 π.Χ.. Αυτό αποτέλεσε την αφορμή για τις Περσικές Εκστρατείες κατά της ηπειρωτικής Ελλάδας.

Η Αθήνα απέκρουσε με επιτυχία, μαζί με τις Πλαταιές, τη δεύτερη εκστρατεία του Δάτη και του Αρταφέρνη, κατά την οποία ήταν ο κύριος περσικός αντικειμενικός στόχος.

Η πόλη παρέταξε 10.000 οπλίτες στη Μάχη του Μαραθώνα. Κατά την εκστρατεία του Ξέρξη η πόλη παρέταξε 8.000 οπλίτες στη Μάχη των Πλαταιών και 200 τριήρεις στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.

Ο αμφιβόητος πολιτικός Περικλής ανέλαβε περί το 462-461 π.Χ. την ηγεσία της Αθήνας με απόφαση της Εκκλησίας του Δήμου και σε συνεργασία με τον Εφιάλτη του Σοφωνίδου και τον Αρχέστρατο, στους οποίους οφείλεται και η εγκαθίδρυση της δημοκρατίας στην Αθήνα, αφαίρεσε από τον ολιγαρχικών αποκλίσεων Άρειο Πάγο την εποπτεία για τη διοίκηση και τους υπαλλήλους και την ανέθεσε στη Βουλή των Πεντακοσίων.

Η πολιτική του Περικλή εδραίωσε την αθηναϊκή ηγεμονία, που πρακτικά άρχισε λίγο νωρίτερα με τον Κίμωνα, που συνέχισε τον πόλεμο με την Περσική Αυτοκρατορία μετά την απόσυρση των Σπαρτιατών από αυτόν, αλλά σε μεγάλο βαθμό προκάλεσε την έναρξη του καταστροφικού για τον Ελληνισμό Πελοποννησιακού πολέμου.

Πράγματι, το 431 π.Χ. εισέβαλαν οι Σπαρτιάτες στην Αττική και κατέστρεψαν την ύπαιθρο χώρα, ξεκινώντας τον οδυνηρό αυτό πόλεμο. Κατά τη διάρκεια του πολέμου, λοιμός που ξέσπασε αφάνισε το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Αθήνας.

Κατά τη μέγιστη στρατιωτική της ισχύ η Αθήνα παρέτασσε (χωρίς να συνυπολογίζονται ξένοι μισθοφόροι) 14.000 οπλίτες, 2.000 τοξότες, 1.000 ιππείς, 400 ιπποτοξότες και 470 τριήρεις.

Με βάση τα δεδομένα αυτά και ανάλογους υπολογισμούς υπολογίζεται συνολικός πληθυσμός της τάξης των 400.000 ψυχών (συνυπολογίζοντας γυναίκες, λογικό αριθμό ανηλίκων, μετοίκους, ξένους και δούλους) κατά την Κλασική εποχή. Η Αθήνα έχασε τελικά τον Πελοποννησιακό Πόλεμο, αλλά συνήλθε σχετικά γρήγορα αν και χωρίς να ανακτήσει πλήρως την ισχύ που είχε επί ηγεμονίας της.

Το 86 π.Χ., μετά από πολιορκία, καταλήφθηκε και λεηλατήθηκε άγρια από τον στρατό του Ρωμαίου στρατηγού Λεύκιου Κορνήλιου Σύλλα.

Η Αθήνα παρέμενε μητρόπολη και στον ρωμαϊκό κόσμο, μέχρι και τον 3ο αιώνα μ.Χ, όταν η πόλη λεηλατήθηκε από τη φυλή των Ερούλων και καταστράφηκε. Διατήρησε όμως τη χρεία της ως πνευματικό κέντρο, φιλοξενώντας στις σχολές της προσωπικότητες που αργότερα πρωτοστάτησαν στη νέα Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, όπως τον αυτοκράτορα Ιουλιανό τον Παραβάτη.

Όμως οι σχολές φιλοσοφίας έκλεισαν το 529 με σχετικό διάταγμα του αυτοκράτορα του Βυζαντίου Ιουστινιανού, περίπου 200 χρόνια από τότε που η Βυζαντινή Αυτοκρατορία αποδέχθηκε τον Χριστιανισμό ως επίσημη θρησκεία.

Η Αθήνα είχε εδώ και αιώνες καταντήσει σκιά του αρχαίου ένδοξου εαυτού της, το κέντρο του ελληνισμού έχει ήδη αυτά τα χρόνια μετατοπιστεί βορειότερα προς τη Μακεδονία και ανατολικότερα προς την Κωνσταντινούπολη και τη Μικρά Ασία, με αποτέλεσμα η Αθήνα σταδιακά να μετατραπεί σε περιφερειακή πόλη, με μικρό πληθυσμό της τάξης των 20.000 κατοίκων.

Εξάλλου ο ελληνισμός είχε υιοθετήσει στη συντριπτική του πλειοψηφία τον Χριστιανισμό, πράγμα που οδήγησε όχι στην αλλαγή χρήσης, αλλά στη μετατροπή του Παρθενώνα σε χριστιανικό ναό από ειδωλολατρικό, αφιερωμένο στην Παναγία. Η Αθήνα είχε ήδη αρχίσει να ανακάμπτει μετά τον 6ο αιώνα, αλλά ποτέ δεν επανέκτησε τη δυναμική που είχε κατά την κλασική και ρωμαϊκή περίοδο.

Μεταξύ του 13ου και 15ου αιώνα η πόλη πολιορκήθηκε και διεκδικήθηκε από τα Λατινικά κρατίδια που σχηματίστηκαν μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης το 1204 κατά την «ανίερη» Δ' Σταυροφορία. Η φήμη και η στρατηγική της θέση συνέβαλαν στο να γίνει η Αθήνα πρωτεύουσα του Φραγκικού δουκάτου των Αθηνών, με την Ακρόπολη να μετατρέπεται σε παλάτι.

Το 1458 η πόλη κατακτήθηκε από τους Τούρκους και περιήλθε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Μετά την οθωμανική κατάκτηση η πόλη διεκδικήθηκε από τη Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας. Κατά τη διάρκεια των επιχειρήσεων υπέστη μεγάλες ζημιές, συμπεριλαμβανομένης της ανατίναξης του Παρθενώνα από το στρατηγό Μοροζίνι.

Η Αθήνα ήταν μια μικρή ημιέρημη και μισοκατεστραμμένη πόλη (από τις αλλεπάλληλες πολιορκίες κατά τη διάρκεια του Αγώνα της Ανεξαρτησίας), ότανέγινε πρωτεύουσα του νέου Βασιλείου της Ελλάδας το 1833.

Μετά την απελευθέρωση, με πρωτοβουλία του Βασιλιά Όθωνα, η Αθήνα χαρακτηρίζεται νέα πρωτεύουσα και το 1834 ανοικοδομείται από τον Κλεάνθη, τον Σούμπερτ και τον Λέο φον Κλέντσε (Leo von Klenze).

Ως πρωτεύουσα του νέου ελληνικού κράτους και κέντρο των πολιτικών εξελίξεων, η Αθήνα υπήρξε τόπος γεγονότων-οροσήμων της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Τις επόμενες δεκαετίες η Αθήνα ανοικοδομήθηκε κατά τα πρότυπα σύγχρονης πόλης.

Η επόμενη φάση μεγάλης επέκτασης ήταν το 1923 μετά τη Μικρασιατική καταστροφή, οπότε πολλές γειτονιές δημιουργήθηκαν, κυρίως άναρχα, από πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο η πόλη κατακτήθηκε από τους Γερμανούς και ιδιαίτερα κατά τα τελευταία χρόνια του πολέμου υπέφερε πάρα πολύ, κυρίως από λιμό και υπέστη μεγάλες καταστροφές.

Μετά τον πόλεμο η πόλη άρχισε ξανά να μεγαλώνει, ιδιαίτερα κατά τη δεκαετία του ’60, οπότε παρατηρήθηκε έκρηξη στην οικοδομική δραστηριότητα, με την ανέγερση πολλών πολυκατοικιών τόσο στο κέντρο όσο και στα προάστια της Αθήνας.

Εδώ έγινε η Επανάσταση της 3ης Σεπτεμβρίου το 1843, που αναδιαμόρφωσε την πολιτειακή φυσιογνωμία του κράτους. Η πόλη έγινε θέατρο πολυάριθμων κινημάτων και πραξικοπημάτων για περισσότερα από 50 χρόνια, από το στρατιωτικό κίνημα στο Γουδί, τα πολυάριθμα κινήματα του ελληνικού μεσοπολέμου έως το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου του 1967.

Εδώ παίχτηκε η πρώτη πράξη του Ελληνικού Εμφυλίου, τα Δεκεμβριανά, όπως επίσης αποκαταστάθηκε η κοινοβουλευτική δημοκρατία μετά την πτώση τηςΧούντας το 1974.

Η είσοδος της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (τότε Ε.Ο.Κ.) το 1981 έφερε καινούργιες επενδύσεις στην πόλη, μαζί όμως με προβλήματα κυκλοφοριακού και ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Η χρήση καταλυτικών οχημάτων βελτίωσε κατά πολύ την ποιότητα της ατμόσφαιρας, χωρίς ωστόσο να λυθεί οριστικά το πρόβλημα που στον 21ο αιώνα αφορά κυρίως ρύπους, όπως το όζον και τα αιωρούμενα σωματίδια.

Η κατασκευή του κέντρου βιολογικού καθαρισμού στη νησίδα της Ψυττάλειας, όπου γίνεται η επεξεργασία των λυμάτων της Αθήνας, βελτίωσε βραχυπρόθεσμα την ποιότητα των θαλασσών και των παραλιών της Αττικής, πριν ανακύψει πρόβλημα διάθεσης της λυματολάσπης.

Το κέντρο της αρχαίας πόλης εντοπίζεται πέριξ του λόφου της Ακρόπολης, στο Θησείο και την Πλάκα. Οι περιοχές αυτές σήμερα, πέρα από τον τουριστικό τους χαρακτήρα, αποτελούν και τις πιο ακριβές ζώνες του κέντρου (μαζί με το Σύνταγμα και το Κολωνάκι κάτω από τον λόφο του Λυκαβηττού).

Το ιστορικό κέντρο των Αθηνών εντοπίζεται σε αυτή τη ζώνη, μαζί με το Μοναστηράκι, το οποίο αποτελεί δημοφιλή τουριστικό και εμπορικό προορισμό για τους επισκέπτες. Χαρακτηριστικό είναι και το τρενάκι στην Πλάκα για την περιήγηση των τουριστών, όπως επίσης και η τουριστική λεωφορειακή γραμμή που γυρνάει το κέντρο.

Το κέντρο της σύγχρονης πόλης είναι η Πλατεία Συντάγματος, όπου είναι εγκατεστημένα τα παλαιά βασιλικά ανάκτορα τα οποία σήμερα στεγάζουν το Κοινοβούλιο, καθώς και άλλα δημόσια κτίρια του 19ου αιώνα.

Κατά τις 3 δεκαετίες που ακολούθησαν τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο οικοδομήθηκαν πολλά νέα πολυώροφα κτίρια, τα οποία και χαρακτηρίζουν τη σημερινή εικόνα της πόλης.

Η Αθήνα είναι διοργανώτρια πόλη των πρώτων Ολυμπιακών Αγώνων της σύγχρονης εποχής (1896) και των Μεσοολυμπιακών του 1906. Στα νεότερα χρόνια διοργάνωσε και τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004 που διαρκούν από τις 13 έως τις 29 Αυγούστου του 2004.

Το παλαιό κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών στη Λεωφόρο Πανεπιστημίου είναι ένα από τα πιο καλαίσθητα κτίρια των Αθηνών μαζί με το κτίριο της Εθνικής Βιβλιοθήκης και την Ακαδημία Αθηνών.

Τα τρία αυτά κτίρια, τα λεγόμενα ως «Τριλογία των Αθηνών», κατασκευάστηκαν στα τέλη του 19ου αιώνα. Αρκετές από τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες των πανεπιστημίων έχουν μεταφερθεί σήμερα στην Πανεπιστημιούπολη Ζωγράφου.

Μία ακόμα σπουδαία ακαδημαϊκή σχολή της Αθήνας είναι το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (Ε.Μ.Π.), ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά ιδρύματα της Ευρώπης. Στην ίδια περιοχή με το Πολυτεχνείο είναι εγκατεστημένο το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ΟΠΑ), ενώ στην περιοχή του Βοτανικού βρίσκεται το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Άλλες σχολές εδρεύουν στα προάστια της πόλης, όπως η Γυμναστική Ακαδημία των Αθηνών (ΤΕΦΑΑ) στη Δάφνη, η ΣΕΛΕΤΕ στο Μαρούσι και άλλες. [2]
Χρονοδιάγραμμα της Αθήνας
Αθήνα, οδός Πανεπιστημίου, φωτο Οδυσσέα Φωκά, περίπου1900, αρχείο Εθνικής Πινακοθήκης- Μουσείου Α. Σούτζου
Η ίδρυση της Αθήνας χάνεται στην αχλύ του μύθου, καθώς είναι γενικά αποδεκτό ότι προϋπήρχε της Μυκηναϊκής Εποχής. 
Για λόγους συντομίας λοιπόν ας δούμε ένα σύντομο χρονολόγιο των σημαντικότερων γεγονότων που σημάδεψαν την πόλη.[3]

3000 π.Χ Απόδειξη ύπαρξης του πρώτου οικισμού γύρω από την Ακρόπολη

1400 π.Χ. Η Ακρόπολη μετατρέπεται σε βασιλικό φρούριο

620 π.Χ Ο Δράκοντας επισημοποιεί τους νόμους της Αθήνας και της Αττικής

594-593 π.Χ Η γέννηση της δημοκρατίας υπό την νομοθεσία του Σόλωνα

490 π.Χ. Η Μάχη του Μαραθώνα. Η Αθήνα νικά τους Πέρσες.

480 π.Χ Περσική εισβολή στην Αθήνα

479 π.Χ. Ήττα των Περσών στις Πλαταιές από την ελληνική δύναμη υπό την ηγεσία των Σπαρτιατών

461 π.Χ Ο Περικλής αντικαθιστά τον Κίμωνα ως ο άρχοντας της Αθήνας

461-429 π.Χ Ο Χρυσός Αιώνας του Περικλή. Η κατασκευή του Παρθενώνα και άλλα κτήρια

431 π.Χ Έναρξη του Πελοποννησιακού πολέμου εναντίον της Σπάρτης

430-428 π.Χ Η πανούκλα εξαφανίζει πάων από το ένα τέταρτο του πληθυσμού της Αθήνας, συμπεριλαμβανομένου και του Περικλή (429 π.Χ)

404 π.Χ Ο Πελοποννησιακός πόλεμος με τη Σπάρτη τελειώνει με ήττα των Αθηναίων

338 π.Χ Ο Φίλιππος Β 'της Μακεδονίας κατακτά την Αθήνα και άλλες ελληνικές πόλεις-κράτη

336 π.Χ Δολοφονία του Φιλίππου και διαδοχή του γιου του, Μεγάλου Αλεξάνδρου

336-323 π.Χ Επέκταση της αυτοκρατορίας των Μακεδόνων υπό τον Αλέξανδρο μέσα από τη Μεσόγειο και από τη Μέση Ανατολή μέχρι την Ινδία

146 π.Χ Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία υποτάσσει τους Μακεδόνες. Η Αθήνα έχει ενσωματωθεί στην επαρχία της Αχαΐας

200 π.Χ.-300 μ.Χ Ρωμαϊκή κυριαρχία στην Ελλάδα

50 μ.Χ Ο Απόστολος Παύλος επισκέπτεται την Αθήνα για να κηρύξει το λόγο του Χριστού.

330 μ.Χ Ίδρυση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τον Κωνσταντίνο Α ως διάδοχο της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας

395 μ.Χ Η Αθήνα καταλαμβάνεται από Βησιγότθους

529 μ.Χ Ο Ιουστινιανός Α κλείνει την Ακαδημία.

1204 μ.Χ Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Φράγκους και τους Ενετούς. και μοιράζουν την Ελλάδα μεταξύ τους

1456-1821 Η Αθήνα υπό τουρκική κατοχή

1687 Οι Ενετοί πολιορκούν την Ακρόπολη

1821 μ.Χ Ελληνική Επανάσταση κατά της Τουρκοκρατίας

1821-1829 Η Ελληνική Επανάσταση

1832 Ο πρίγκιπας Όθωνας της Βαυαρίας επιλέγεται από επιλεγεί από τις δυτικές δυνάμεις για βασιλιάς του σύγχρονου ελληνικού κράτους

1834 Η Πρωτεύουσα της σύγχρονης Ελλάδα μεταφέρεται από το Ναύπλιο στην Πελοπόννησο στην Αθήνα

1896 Οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες φιλοξενούνται στην Αθήνα

1917 Η Ελλάδα ενώνεται με τις Συμμαχικές δυνάμεις και εισέρχεται στον I Παγκόσμιο Πόλεμο

1920-1923 Η Ελλάδα σε πόλεμο με την Τουρκία

1923 Τέλος στον ελληνικο-τουρκικό πόλεμο. Μαζική εισροή των Ελλήνων προσφύγων από τη Μικρά Ασία στην Αθήνα και τον Πειραιά

1940 Ο Μεταξάς αρνείται την πρόσβαση στο στόλο του Μουσολίνι σε ελληνικά λιμάνια με τη λέξη «ΟΧΙ»

1941 40.000 Αθηναίοι πεθαίνουν από σοβαρές ελλείψεις σε τρόφιμα που οφείλονται στην Γερμανική και Ιταλική κατοχή

1944 Απελευθέρωση της Ελλάδα

1944-49 Ελληνικός Εμφύλιος Πόλεμος

1967 Στρατιωτικό πραξικόπημα. Η Ελλάδα κυβερνάται από τον συνταγματάρχη Παπαδόπουλο



1974 Ανατροπή της στρατιωτικής χούντας

1981 Η Ελλάδα γίνεται μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης

1985 Η Αθήνα γίνεται η πρώτη Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης

2004 Η Αθήνα φιλοξενεί τους Ολυμπιακούς Αγώνες



Αναφορές/Παραπομπές:
1. www.mixanitouxronou.gr
2. Ιστορία: Αθήνα - Βικιπαίδεια /el.wikipedia.org/wiki/Αθήνα/el.wikipedia.org
3. Χρονοδιάγραμμα της Αθήνας: 142ο Δημοτικό Σχολείο Αθηνών/142dim-athin.att.sch.gr και Athens Greece Travel Guide/http://www.greece-athens.info
4. Το οπτικοακουστικό υλικό (Βίντεο) από www.YouTube, εταιρεία της Google.
..........................................................
Η μεταμόρφωση της Αθήνας μέσα στο χρόνο: 
Η Αθήνα στην πραγματικότητα είναι μια άγνωστη πόλη. 
Ξέρουμε πολλά για την αρχαία ιστορία και ελάχιστα για τη σύγχρονη. 
Η Μηχανή του Χρόνου μέσα από παλιές φωτογραφίες και πλάνα, δείχνει το πριν και το σήμερα της πρωτεύουσας και τη μεταμόρφωσή της στο πέρασμα των χρόνων.