H σφαγή στο Κοντομαρί: Έτσι έγινε η θηριωδία - Ιστορικά ντοκουμέντα

Στις 2 Ιουνίου 1941, oι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές εκτέλεσαν τους άρρενες κατοίκους του χωριού Κοντομαρί των Χανίων, ως αντίποινα για τη συμμετοχή τού ντόπιου πληθυσμού στη Μάχη της Κρήτης (20 Μαΐου - 31 Μαΐου 1941). 

Η σφαγή στο Κοντομαρί, που βρίσκεται 18 χιλιόμετρα δυτικά των Χανίων και 3 χιλιόμετρα νοτιοανατολικά του αεροδρομίου του Μάλεμε, ήταν τα πρώτα από μία σειρά αντιποίνων που έγιναν στην Κρήτη από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής.
Κατά τη διάρκεια της αεραποβατικής επιχείρησης στην Κρήτη

Με την έναρξη της αεραποβατικής επιχείρησης στην Κρήτη, οι αλεξιπτωτιστές του 3ου Τάγματος της 1ης Μεραρχίας Αλεξιπτωστιστών της Βέρμαχτ προσγειώθηκαν στα νοτιοανατολικά του αεροδρομίου του Μάλεμε. 

Οι εισβολείς αντιμετωπίστηκαν από άνδρες του Νεοζηλανδικού στρατού 

(21ο και 22ο Τάγμα) και από ντόπιους πολίτες, 

που έφεραν από πρωτόγονα έως απαρχαιομένα όπλα. 

Οι Γερμανοί αλεξιπτωτιστές αντιμετώπισαν απρόσμενα ισχυρή αντίσταση και υπέστησαν μεγάλες απώλειες. 

Έχασαν από 400 έως 600 άνδρες, και τον διοικητή τους ταγματάρχη Ότο Σέρμπερ.

Η ίδια τύχη περίμενε τους Γερμανούς εισβολείς και στις υπόλοιπες περιοχές της Μεγαλονήσου, στις οποίες επιχείρησαν. 

Αμέσως άρχισαν να κυκλοφορούν φήμες για κακομεταχείριση των Γερμανών αλεξιπτωτιστών από τον ντόπιο πληθυσμό. 

Γερμανικές στρατιωτικές αναφορές έκαναν λόγο για επιθέσεις κρητικών κατά στρατιωτών τους με μαχαίρια, τσεκούρια, ακόμα και δρεπάνια.

Άλλωστε, η Πρωσσική ηθική περί πολέμου ήταν αντίθετη με την εμπλοκή πολιτών στον πόλεμο, τον οποίο όφειλαν να διεξαγάγουν επαγγελματίες στρατιώτες.

Οι ανακρίσεις και τα...αντίποινα
Οι φήμες και οι αναφορές γνωστοποιήθηκαν στον αντικαγκελάριο του Τρίτου Ράιχ και βετεράνο πιλότο Χέρμαν Γκέριγκ (1893 - 1946), ο οποίος διέταξε τον επικεφαλής του Σώματος των Αλεξιπτωπτιστών, Κουρτ Στούντεντ (1890 - 1978), να προβεί σε ανακρίσεις και αντίποινα αν κρινόταν απαραίτητο. 

Ο Στούντεντ δεν έχασε χρόνο κι εξέδωσε διαταγή αμέσως μετά την κατάληψη της Κρήτης (31 Μαΐου), με την οποία οι στρατιωτικές μονάδες που ενεπλάκησαν σε μάχες με πολίτες όφειλαν να ενεργήσουν τα αντίποινα.

Ακολουθώντας τη διαταγή του Στούντεντ, ο υπολοχαγός Χορστ Τρέμπες (1916-1944) με τους εναπομείναντες άνδρες του 3ου Τάγματος Αλεξιπτωτιστών κατευθύνθηκε προς στο Κοντομαρί, πλησίον του οποίου είχαν βρεθεί τα πτώματα κάποιων στο συμπολεμιστών τους. 

Αμέσως μετά την άφιξή τους, οι Γερμανοί συγκέντρωσαν τους κατοίκους κι αφού απελευθέρωσαν τα γυναικόπαιδα, πήραν ως ομήρους τους περισσότερους από τους άνδρες του χωριού. 

Τους οδήγησαν σε ένα ελαιώνα έξω από το χωριό και τους εκτέλεσαν. 

Ο αριθμός των εκτελεσθέντων ποικίλλει από 23 έως 60. 

Ο 25χρονος Χορστ Τρέμπες παρασημοφορήθηκε για την πράξη του από τον Γκέρινγκ με τον Σταυρό των Ιπποτών του Σιδηρού Σταυρού, αλλά τρία χρόνια αργότερα σκοτώθηκε στη Νορμανδία.

Η αποτύπωση της θηριωδίας στο Κοντομάρι στο φακό

Τη Σφαγή στο Κοντομαρί αποτύπωσε με τον φωτογραφικό του φακό ο Φραντς - Πέτερ Βάιξλερ, ο οποίος υπηρετούσε ως πολεμικός ανταποκριτής στο τμήμα προπαγάνδας της Βέρμαχτ. 

Λίγους μήνες αργότερα, ο Βάιξλερ απολύθηκε από τον στρατό και κατηγορήθηκε για εσχάτη προδοσία, επειδή βοήθησε κάποιους Κρητικούς να αποδράσουν και δημοσιοποίησε κάποιες από τις φωτογραφίες που τράβηξε στο Κοντομαρί. Αμέσως μετά τον πόλεμο κατέθεσε στη δίκη της Νυρεμβέργης ως μάρτυρας κατηγορίας κατά του Χέρμαν Γκέριγκ και το 1955 επισκέφθηκε το μαρτυρικό χωριό, όπου του επιφυλάχθηκε θερμή υποδοχή από τους κατοίκους.

Το φωτογραφικό υλικό του Βάιξλερ παρέμεινε θαμμένο στα ομοσπονδιακά αρχεία της τότε Δυτικής Γερμανίας έως το 1980, οπότε ανακαλύφθηκε από τον δημοσιογράφο Βάσο Μαθιόπουλο (1929-2013) και συσχετίστηκε με τη Σφαγή στο Κοντομαρί από τον δημοσιογράφο Κώστα Παπαπέτρου.
Απίστευτες εικόνες από τη θηριωδία:

ΠΗΓΗ:onalert.gr

Mε πληροφορίες από sansimera.gr
Φωτογραφίες από sansimera.gr

Mια ηρωίδα Της Μάχης Της Κρήτης ΣΤΟ ΓΑΛΑΤΑ ΧΑΝΙΩΝ .

Ξαπλώναμε τα παλληκάρια πάνω σε κουβέρτες μέσα στην εκκλησία.

΄Ολοι βαριά τραυματισμένοι.

Τους δέναμε τις πληγές με σεντόνια, τους απολυμαίναμε με τσικουδιά, τους δίναμε να πιουν λίγο γάλα', θυμάται η 86χρονη Αγγελική Γερογιάννη από τον Γαλατά Χανίων.
Σε ηλικία μόλις 15 ετών μαζί με άλλες κοπέλες του χωριού έσωσαν δεκάδες τραυματισμένους Νεοζηλανδούς στρατιώτες, αιχμαλώτους των Ναζί, προσφέροντάς τους πρώτες βοήθειες.

Γυναίκες όπως η Αγγελική Γερογιάννη έσωσαν πάρα πολλούς Νεοζηλανδούς στρατιώτες, ανάμεσα τους και εμένα.

Τρεις φορές που ήλθα στον Γαλατά αναζήτησα χωρίς επιτυχία κάποιες από αυτές τις γυναίκες.

Αυτή τη φορά τα κατάφερα, αναφέρει ο υποστράτηγος ε.α. Σάντι Τόμας, που φέτος μετά από 70 χρόνια ξανασυνάντησε την κα Αγγελική, που είχε φροντίσει τα τραύματά του τον Μάιο του 1941.

Για χρόνια οι Νεοζηλανδοί αναζητούσαν κάποια από τις 3 κοπέλες που με κίνδυνο της ζωής τους αγρυπνούσαν δίπλα τους μέσα στην εκκλησία του χωριού.

Ομως η κα Γερογιάννη μετά τον πόλεμο έζησε στην Αθήνα και επέστρεψε μόλις πριν από 4 χρόνια στον Γαλατά.
Για την νεοζηλανδική ιστορία αυτό που έγινε στον Γαλατά ήταν από τις πιο αιματοβαμμένες μάχες του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.

Οι απώλειες ήταν τεράστιες.

Εχω μιλήσει με πολλούς βετεράνους που έχουν βρεθεί εδώ και θυμούνται ότι τραυματισμένοι σε άθλια κατάσταση μέσα στα αίματα, χτυπημένοι από σφαίρες, βόμβες, σε άθλια κατάσταση βρήκαν τη φροντίδα και τη στήριξη τριών νέων κοριτσιών.

Ευτυχώς, παρά του ότι πέρασαν τόσα χρόνια καταφέραμε και επανασυνδέσαμε τους εναπομείναντες εν ζωή βετεράνους με μια εξ αυτών που βρίσκεται στη ζωή, την κα Αγγελική', σημειώνει ο κ. Μurray Hoare, σύνδεσμος των Νεοζηλανδών βετεράνων, που για χρόνια αναζητούσε στα Χανιά κάποιο από τα κορίτσια του Μαΐου του 1941 και εντόπισε την κα Αγγελική, χάρη στη βοήθεια του Γιώργου Μπικογιαννάκη.
Αυτό που έκαναν τα νεαρά κορίτσια ήταν η πιο γενναία πράξη που ξέρω στη ζωή μου.

Είμαι 92 ετών και ήμουν 44 χρόνια στρατιώτης.

Ενας στρατιώτης αν το έκανε θα τον έλεγες γενναίο,

ένα κορίτσι μόνο ηρωίδα θα μπορούσες να το πεις,

σημειώνει ο κ. Τόμας, που αναφέρει όλα τα γεγονότα σε βιβλίο του.

ΤΟΥΣ ΞΕΠΛΕΝΑΜΕ ΜΕ ΤΣΙΚΟΥΔΙΑ

Οι Ναζί κατέλαβαν το χωριό μετά από 5 ημέρες σκληρών μαχών.

Ακούσαμε πως στην εκκλησία του Αγ. Νικολάου, στην πλατεία, είχαν συγκεντρωθεί πάρα πολύ τραυματισμένοι αιχμάλωτοι από τους Γερμανούς.

Με δύο φίλες μου, τη Χρυσή και τη Βασιλική Μανουσέλη, λίγα χρόνια πιο μεγάλες από εμένα είπαμε να πάμε.

Βλέποντας τα παλληκάρια Νεοζηλανδούς αλλά και Ελληνες πεταμένους, εγκαταλελειμμένους να ψυχομαχούν μέσα στα αίματα δεν αντέξαμε, αποφασίσαμε να βοηθήσουμε.

Δέκα ημέρες καθήσαμε εκεί κάνοντας ό,τι μπορούσαμε', θυμάται η κα Γερογιάννη.

Τα κορίτσια με τις λιγοστές γνώσεις που είχαν έδεναν τα τραύματα με σεντόνια που τους έφερναν οι χωριανοί, έπλεναν τις πληγές τους με τσικουδιά αφού 'που να βρεις οινόπνευμα;'.

Οσο για τους Γερμανούς 'ερχόταν ένας αξιωματικός -που πρέπει να ήταν γιατρός- τους έριχνε μια ματιά και έφευγε.

Oμως, οι στρατιώτες τους που γύριζαν από τις μάχες αγριεμένοι και περνούσαν από την πλατεία και μας έβλεπαν να περιθάλπτουμε τους Νεοζηλανδούς γίνονταν έξω φρενών.

΄Εμενα κάτω από την Αγία Τράπεζα με έκρυψε ένας Ελληνας τραυματίας φαντάρος για να μη με βρουν'.

Η κα Αγγελική περιέθαλψε πολλούς και έθαψε ακόμα δεκάδες τραυματίες, που δεν τα κατάφεραν στη μάχη με τη ζωή.

Είδε και έζησε φρικτά πράγματα σε νεαρή ηλικία, αφού βοήθησε στο θάψιμο πολλών νεκρών της μάχης αρκετές ημέρες μετά, μέσα στον καύσωνα του καλοκαιριού και κάτω από δύσκολες συνθήκες.

Βρίσκαμε στρατιώτες νεκρούς σε διάφορα σημεία σε χάλια κατάσταση μετά από 10 ημέρες.

Τους θάβαμε όπως μπορούσαμε.

Επεσε όμως πτωμαΐνη στο χωριό και ολονών μας τα σώματα ήταν γεμάτα σπυριά', τονίζει.

'ΔΕΝ ΤΟ ΕΚΑΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΠΛΗΡΩΘΩ'

Οσο για τα κίνητρά της, νέα κοπέλα να μπλέξει στον ορυμαγδό της μάχης η κα Αγγελική είναι ξεκάθαρη:

'Εκανα ό,τι θα έκανε κάθε Κρητικοπούλα, τίποτα περισσότερο.

Μου είπαν τώρα οι Νεοζηλανδοί ότι πρέπει να με ανταμείψουν.

Τους ευχαριστώ πολύ, ευχαριστώ και τον στρατηγό αλλά τα έχω όλα, το σπίτι μου, τον αδελφό μου, την αδελφή μου, τους συγγενείς μου.

Εξακόσια ευρώ σύνταξη παίρνω, αλλά είμαι υπερήφανη γιατί ό,τι έκανα, δεν το έκανα για να πληρωθώ. Και δεν θα δεχτώ ποτέ τίποτα.

Δύο ξαδέλφια μου σκοτώθηκαν, το ένα ο Παντελής μέσα στον Γαλατά μετέχοντας στις μάχες ως ελεύθερος σκοπευτής, ο Μανώλης στο αλβανικό μέτωπο, είχαν σκοτώσει στη Θεσσαλονίκη δύο αδελφούς της μάνας μου, τον πατέρα μου επειδή ήταν δημοκρατικός τον σκότωσαν οι Μεταξικοί.

Ε, τι άλλο έπρεπε να γίνει για να κάνω κι εγώ κάτι;'. 

ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ

Οσο για τη συνέχεια, η κα Γερογιάννη οργάνωσε μαζί με τις άλλες γυναίκες συσσίτιο για τα ορφανά παιδιά του χωριού, οι γονείς των οποίων είχαν σκοτωθεί στη μάχη αλλά και συμμετείχε ενεργά στην εθνική Αντίσταση βοηθώντας στην απόδραση στρατιωτών των συμμάχων στη Β. Αφρική.

Τους ξυρίζαμε, τους δίναμε πολιτικά ρούχα από σπίτια που είχαν σκοτωθεί οι άντρες τους, ταυτότητες, τους ταΐζαμε γιατί ήταν πεινασμένοι κάνοντας έρανο στο χωριό μαζεύοντας ό,τι είχαμε.

Τα ονόματά τους δεν κρατούσαμε, ούτε δίναμε τα δικά μας για λόγους ασφαλείας αν τους έπιαναν οι Γερμανοί', λέει.

Η ίδια συνελήφθη από τους Γερμανούς και κινδύνευσε να βρεθεί στη Γερμανία, αν δεν την έσωζε ένας Τσεχοσλοβάκος αξιωματικός του γερμανικού στρατού, που έμενε στο επιταγμένο σπίτι τους.
Ιστορική καταγραφή
Μαρτυρίες όπως αυτές της κας Γερογιάννη καταγράφονται ψηφιακά στο πλαίσιο της προσπάθειας που είχε ξεκινήσει από την τέως Νομαρχία Χανίων για τη συλλογή ιστορικού υλικού.

Μια σημαντική προσπάθεια, η οποία στόχο έχει να μην χαθούν μνήμες δεκαετιών και η οποία αξίζει τον κόπο να στηριχθεί και από την Περιφέρεια και τους νέους Δήμους.Από: Γιώργος Κώνστας
haniotika-nea.gr

΄Εβδομήντα δύο χρόνια από το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων

Η 13η Αυγούστου είναι ημέρα ιστορική, ημέρα μνήμης, θλίψης και περισυλλογής αλλά και υπερηφάνειας για τα Ανώγεια. 
Τις άγιες μέρες του Δεκαπενταύγουστου η χιτλερική κτηνωδία βυθίζει στο πένθος την ευρύτερη περιοχή. 

Το τρίτο στη μακραίωνη ιστορία τους 

Ολοκαύτωμα των Ανωγείων...
Γράφει ο ΄Αριστομένης Συγγελάκης

«...Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρον της αγγλικής κατασκοπίας εν Κρήτη και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το φόνο του λοχία φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ' αυτόν φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον στρατηγόν Φον Κράιπε χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσομεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.». 

Χανιά 13.8.1944, Διοικητής Φρουρίου Κρήτης

Στρατηγός Φρίντριχ Βίλχελμ Μίλλερ.

Η 13η Αυγούστου είναι ημέρα ιστορική, ημέρα μνήμης, θλίψης και περισυλλογής αλλά και υπερηφάνειας για τα Ανώγεια.

Τις άγιες μέρες του Δεκαπενταύγουστου η χιτλερική κτηνωδία βυθίζει στο πένθος την ευρύτερη περιοχή. 

Το (τρίτο στη μακραίωνη ιστορία τους) Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, η σφαγή των αμάχων στο Σάρχο την ίδια μέρα και στη συνέχεια οι μαζικές εκτελέσεις στη Δαμάστα, το Μάραθος 

και τα Σίσαρχα, η λεηλασία και η καταστροφή των σπιτιών που ακολούθησαν, το πογκρόμ που εξαπολύθηκε σε όλη την Κρήτη από τις χιτλερικές ορδές άφησαν πίσω τους εκατοντάδες νεκρούς, ανείπωτο πόνο και δυστυχία, χιλιάδες άστεγους – πρόσφυγες στην ίδια τους την πατρίδα.

Όμως δεν μπόρεσαν να κάμψουν το αγωνιστικό φρόνημα των πολιτών: η φλόγα για λευτεριά, εθνική ανεξαρτησία και δημοκρατία συνέχισε να θερμαίνει την ανυπότακτη κρητική και ελληνική ψυχή, που δεν σταμάτησε να αγωνίζεται μέχρι την απελευθέρωση της Ελλάδας από το ναζιστικό ζυγό.

Ας δούμε όμως συνοπτικά το ιστορικό πλαίσιο της εποχής:

το 1944 οι Γερμανοί έχουν ήδη χάσει τον πόλεμο: ο Κόκκινος Στρατός και ο ρωσικός λαός κατόρθωσαν να σταματήσουν την αήττητη μέχρι τότε πολεμική μηχανή της Βέρμαχτ, ο Ρόμμελ ηττήθηκε στη Βόρειο Αφρική, οι Σύμμαχοι νίκησαν στη Μάχη του Ατλαντικού κι έκαναν απόβαση στη Νορμανδία. 

Διαμορφώνεται ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τη ναζιστική Γερμανία, που αντιλαμβάνεται ότι το παιχνίδι έχει οριστικά χαθεί. 

Στην Ελλάδα οι Γερμανοί έχουν στριμωχθεί από την ηρωική δράση της Εθνικής μας Αντίστασης και προετοιμάζουν το έδαφος για την αποχώρησή τους. 

Με τη συνεργασία των Ταγμάτων Ασφαλείας και των κάθε λογής θλιβερών συνεργατών τους επιχειρούν να εκδικηθούν τον ελληνικό λαό για την μεγαλειώδη Αντίστασή του. 

Στην Κρήτη έχουν υποστεί μία σειρά από χτυπήματα, με κορυφαίο στο συμβολικό επίπεδο την απαγωγή του Στρατηγού Κράιπε, γεγονός μοναδικό σε όλο τον κόσμο. 

Η ευρύτερη περιοχή των Ανωγείων παρέμεινε αδούλωτη με τις αντιστασιακές ομάδες να έχουν τα λημέρια τους στον Ψηλορείτη και να μην αφήνουν σε χλωρό κλαρί τους κατακτητές.

Πολύς λόγος γίνεται για τα αίτια της σφαγής. 

Τι ήταν αυτό που, μπροστά στην ήττα και την τιμωρία αντί να τους κάνει πιο προσεκτικούς και εγκρατείς απελευθέρωσε τα πιο άγρια ανθρώπινα ένστικτα οργανώνοντάς τα με τη ναζιστική αρτιότητα στην καταστροφή και τον όλεθρο; 

Η εντολή της 13ης Αυγούστου 1944 του στυγερού σφαγέα

 Μίλλερ είναι αποκαλυπτική. 

Οφείλουμε όμως να σημειώσουμε ότι του Ολοκαυτώματος των Ανωγείων έχουν προηγηθεί μία σειρά από μαζικά και ιδιαιτέρως ειδεχθή εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας εις βάρος του ελληνικού λαού: ενδεικτικά, στο δεύτερο μισό του 1943: Μουσιωτίτσα (25.7), Κομμένο (16.8), χωριά της Βιάννου και Ιεράπετρας (14-16.9), Λυγκιάδες Ιωαννίνων (3.10) Καλάβρυτα (13.12)˙ και το πρώτο μισό του 1944: Κλεισούρα (5.4), Πύργοι & Μεσόβουνο (22-26.4), Δίστομο (10.6), Υπάτη (17.6) και πολλά ακόμη.

Όλα, με λιγότερο ή περισσότερο σημαντικές αφορμές αλλά με τις ίδιες, τελικά, αιτίες: αφενός τη θέληση των γερμανικών στρατευμάτων Κατοχής να εκδικηθούν τον ελληνικό λαό για την Αντίστασή του και αφετέρου την προσπάθειά τους να τον τρομοκρατήσουν για να εξασφαλίσουν την ομαλή αποχώρησή τους από την Ελλάδα. 

Υπάρχει όμως κι ένας επιπλέον λόγος για την πρωτόγνωρη βαρβαρότητα, που εντάθηκε όσο φαινόταν ότι θα χαθεί για το Γ’ Ράιχ ο πόλεμος: αποκτηνώθηκαν περαιτέρω καθώς συνειδητοποιούσαν ότι οι ιδέες τους ηττήθηκαν!

Όπως υποστηρίζει ο Μανώλης Γλέζος «ολόκληρη η Ελλάδα είναι ένα Ολοκαύτωμα». 

Η χώρα μας έμεινε πίσω δεκαετίες εξαιτίας της Κατοχής και ουσιαστικά δεν μπόρεσε ποτέ να ανακάμψει.

Όμως η στάση της Γερμανίας ήταν σταθερά αλαζονική και παρελκυστική, χωρίς ποτέ να δείξει διάθεση να αναλάβει τις ευθύνες της για τα φοβερά εγκλήματα του Γ’ Ράιχ. 

Επωφελήθηκε τα μέγιστα της Συνθήκης του Λονδίνου του 1953 

κι όχι μόνο επούλωσε τις πληγές της από το ναζισμό και τον πόλεμο αλλά οικοδόμησε κι ένα ισχυρό οικονομικό μοντέλο, 

που της εξασφαλίζει και ανάλογο πολιτικό ρόλο. 

Όμως ξέχασε την υποχρέωσή της, που ρητώς απορρέει από τη Συνθήκη του Λονδίνου να διευθετήσει τις οφειλές της προς την Ελλάδα. 

Κι όχι μόνο αυτό, αλλά έχει το θράσος να μας κουνά και το δάκτυλο, όποτε τολμά το πολιτικό προσωπικό της χώρας μας να διεκδικήσει μία μικρή, έστω, χαλάρωση της θηλιάς του μνημονίου!
Το τελευταίο, ωστόσο, διάστημα, κάτι φαίνεται ότι κινείται: 

παρά την απραξία της κυβέρνησης, η Διακομματική Κοινοβουλευτική Επιτροπή κατέληξε σε πόρισμα, που κινείται σε δυναμική τροχιά διεκδίκησης. 

Στην συνεδρίαση της Ολομέλειας της Βουλής στις 5.9 οι πολιτικές δυνάμεις πρέπει να καταφέρουν να ξεπεράσουν τις διαφορές και τις σκοπιμότητές τους ώστε να διαμορφωθεί η πιο ισχυρή εθνική θέση για το ζήτημα.

Σε όλη τη χώρα, εκατοντάδες εκδηλώσεις μνήμης αφήνουν πίσω τους τον επετειακό χαρακτήρα και γίνονται αιχμές διεκδίκησης. 

Οι πλατείες και οι χώροι θυσίας γεμίζουν με κόσμο, με δυναμικά παρούσα τη νεολαία, που παίρνει τη σκυτάλη του αγώνα. 

Στην ίδια τη Γερμανία πλήθος βιβλίων, δημοσιευμάτων και εκδηλώσεων έρχονται να ταράξουν τα νερά και να θέσουν το δάκτυλο επί των τύπων των ήλων, έστω και με καθυστέρηση εβδομήντα ετών. 

Το σύνθημα «Δικαιοσύνη και Αποζημίωση!», 

Δικαιοσύνη και Επανόρθωση κινητοποιεί τους πολίτες σε Ελλάδα και Γερμανία και στοιχειώνει σαν τις Ερινύες τις συνειδήσεις.

Για μας, στο Εθνικό Συμβούλιο, στις Ενώσεις Θυμάτων και συνολικά στο κίνημα διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών είναι επιτακτική η επίδοση ρηματικής διακοίνωσης στη γερμανική κυβέρνηση (20 χρόνια μετά τις 14.11.1995 επί Πρωθυπουργίας Ανδρέα Παπανδρέου),η εκτέλεση των αμετάκλητων αποφάσεων υπέρ των θυμάτων του Διστόμου, του Αιγίου και της Κρήτης, 

η αποστολή κλιμακίου της Βουλής σε Κοινοβούλια άλλων χωρών (και του γερμανικού) η επαναλειτουργία του Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου, η εισαγωγή σε όλες τις βαθμίδες της Εκπαίδευσης της Ιστορίας της Κατοχής και της Αντίστασης και της διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών. 

Κι αν δεν προχωρήσει η πολιτική διαπραγμάτευση, υπάρχει και η δικαστική οδός!

Είναι σαφές ότι το κίνημα διεκδίκησης και ο ελληνικός λαός στο σύνολό του θα στηρίξει τη μεθοδική και αποφασιστική διεκδίκηση, εφ’ όσον υπάρξει. 

Ας το λάβει όμως υπόψη της η κυβέρνηση και το πολιτικό σύστημα:δεν επιτρέπεται άλλη κωλυσιεργία, δεν συγχωρείται τυχόν εμπαιγμός!
Εν κατακλείδι:
Όσο κι αν προσπάθησαν τα γερμανικά ναζιστικά στρατεύματα να αφανίσουν τα Ανώγεια δεν τα κατάφεραν: παραμένουν αμετακίνητα στη θέση τους, αγωνίζονται με ζήλο και αξιοπρέπεια για την κοινωνική πρόοδο, σκύβουν με ευαισθησία στο παρελθόν και ατενίζουν με υπερηφάνεια το μέλλον. 

Τιμούν δηλαδή με τον καλύτερο τρόπο την ιστορία τους και τους νεκρούς τους!
* Ο Αριστομένης Συγγελάκης είναι Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Μέλος του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Οφειλών της Γερμανίας προς την Ελλάδα και της Ένωσης Θυμάτων Ολοκαυτώματος Δήμου Βιάννου.

* Φωτογραφία από το αρχείο Κουτουλάκη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ένας άγνωστος φωτογραφικός θησαυρός αποκαλύπτει τη ναζιστική θηριωδία στην Κρήτη

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Η χαμένη έκθεση του Καζαντζάκη για τα εγκλήματα των ναζί στην Κρήτη
ΠΗΓΗ:
"Εκάστη οικία εκαίετο πρώτον και έπειτα ανετινάσσετο διά δυναμίτιδος..."
Το ολοκαύτωμα των Ανωγείων στις 13 Αυγούστου 1944 
μέσα από την έκθεση της Επιτροπής των Ωμοτήτων

Αύγουστος του 1944. 
Το μένος των Γερμανών κατακτητών στρέφεται 
αυτή τη φορά κατά των χωριών του Ψηλορείτη. 

Τ’ Ανώγεια βιώνουν με σκληρότητα αλλά και ηρωισμό τα αντίποινα της αντιστασιακής δράσης των κατοίκων τους.

Στις 13 Αυγούστου, πριν 72 χρόνια, οι Γερμανοί κυκλώνουν το χωριό και αρχίζουν τις καταστροφές και τις εκτελέσεις. 

Δεν σταμάτησαν παρά μόνο αφού ισοπέδωσαν τα πάντα. Αποχώρησαν στις 5 Σεπτεμβρίου.

Η καταστροφή των Ανωγείων έγινε ως αντίποινα για την αντίσταση των Ανωγειανών και τη συνεργασία τους με τις συμμαχικές δυνάμεις.

Λίγες ημέρες πριν, στις 7 Αυγούστου, αντάρτες του εφεδρικού Ε.Λ.Α.Σ. σκοτώνουν στο Σφακάκι το φρούραρχο του Γενί Γκαβέ και 8 στρατιώτες από τη φρουρά του και την επομένη άνδρες της οργάνωσης «Ο Ψηλορείτης» οργανώνουν και εκτελούν το σαμποτάζ της Δαμάστας. 

Τα δύο αυτά γεγονότα στάθηκαν η αφορμή για την ισοπέδωση των Ανωγείων, αλλά και της Δαμάστας, στις 21 Αυγούστου.

Στις 13 Αυγούστου ο Γερμανός φρούραρχος της Κρήτης Μίλλερ εκδίδει διαταγή για την καταστροφή των Ανωγείων. 

Η διαταγή είναι πραγματικά τρομακτική, καθώς οι Ναζί ξεκαθαρίζουν ότι θα εκτελέσουν όλους τους άνδρες που θα βρεθούν μέσα στο χωριό αλλά και σε απόσταση ενός χιλιομέτρου απ’ αυτό… 

Ιδού το κείμενο του Γερμανού στρατηγού:

«Επειδή η πόλις των Ανωγείων είναι κέντρον της αγγλικής κατασκοπίας εν Κρήτη και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το φόνο του λοχία φρουράρχου Γενί-Γκαβέ και της υπ' αυτόν φρουράς και επειδή οι Ανωγειανοί εξετέλεσαν το σαμποτάζ της Δαμάστας, επειδή εις Ανώγεια ευρίσκουν άσυλον και προστασίαν οι αντάρται των διαφόρων ομάδων αντιστάσεως και επειδή εκ των Ανωγείων διήλθον και οι απαγωγείς με τον στρατηγόν Φον Κράιπε χρησιμοποιήσαντες ως σταθμόν διακομιδής τα Ανώγεια, διατάσσομεν την ΙΣΟΠΕΔΩΣΙΝ τούτων και την εκτέλεσιν παντός άρρενος Ανωγειανού όστις ήθελεν ευρεθεί εντός του χωρίου και πέριξ αυτού εις απόστασιν ενός χιλιομέτρου.
Χανιά 13-8-44
Ο Στρατηγός Διοικητής Φρουρίου Κρήτης X. ΜΙΛΛΕΡ».

Την ίδια μέρα οι Γερμανοί κυκλώνουν το χωριό και αρχίζουν τις καταστροφές και τις εκτελέσεις. 

Στόχος τους είναι να εξαφανίσουν από το χάρτη τον οικισμό… Εξοντώνουν ακόμη και τα κοπάδια των Ανωγειανών βοσκών…
Η μαρτυρία της καταστροφής
Το επόμενο καλοκαίρι, από τις 29 Ιουνίου μέχρι τις 6 Αυγούστου 1945, επισκέπτεται τους τόπους μαρτυρίου της Κρήτης η «Κεντρική Επιτροπή Διαπιστώσεως Ωμοτήτων εν Κρήτη», που συγκροτεί η μετακατοχική κυβέρνηση Βούλγαρη. 

Μέλη της επιτροπής είναι, ο Νίκος Καζαντζάκης, οι πανεπιστημιακοί Ιωάννης Καλιτσουνάκης και Ιωάννης Κακριδής καθώς και ο φωτογράφος Κωνσταντίνος Κουτουλάκης, οι οποίοι επισκέπτονται και τ’ Ανώγεια. Καζαντζάκης, Καλιτσουνάκης και Κακριδής καταγράφουν τα γεγονότα και ο Κουτουλάκης φωτογραφίζει την καταστροφή.

Από την έκθεση παρουσιάζουμε το τμήμα που αφορά στο Ολοκαύτωμα καθώς και φωτογραφίες απ’ αυτές που τράβηξε ο Κουτουλάκης και συνόδευαν την έκθεση.

Στην έκθεση αναφέρονται:
«Εις τας 7/8/44 ήλθεν ο διαβόητος δια την ωμότητά του γερμανός επιλοχίας «Σήφης», φρούραρχος του Γενή-Κααβέ με απόσπασμα τεσσάρων γερμανών και τεσσάρων ιταλών, συνέλαβον όσας γυναίκας και παιδία εύρον, και αγρίως ξυλοκοπούντες αυτά τα ωδήγησαν προς το Γενή-Κααβέ με την κατηγορίαν ότι οι άνδρες δεν εδέχοντο να πηγαίνουν εις την αγγαρείαν.
Ολίγον όμως έξω του χωρίου τούς προσέλαβον οι αντάρται, εφόνευσαν τους άνδρας του αποσπάσματος και απηλευθέρωσαν τα γυναικόπαιδα. Την επομένην έγινεν το σαμποτάζ της Δαμάστας υπό Ανωγειανών, καθ’ ό εκάησαν 3 γερμανικά αυτοκίνητα και εφονεύθησαν περί τους 15 Ιταλούς, αιχμαλωτισθέντων και 7. 
Την επομένην, 9/8 ήλθον, περί τους 60 Γερμανούς εις τα Ανώγεια οι άνδρες έλειπον, αλλ’ αι γυναίκες τους περιεποιήθησαν’ οι Γερμανοί εφέρθησαν μετά μεγάλης προσηνείας, εις ουδεμίαν διαρπαγήν προέβησαν, εζήτουν μόνον από τας γυναίκας πληροφορίας περί της κατά του αποσπάσματος του «Σήφη» επιθέσεως των ανταρτών.
Εις τας 12/8 το εσπέρας οι άνδρες του χωρίου ειδοποιηθέντες ότι έρχονται πολλοί Γερμανοί, έφυγον, και ούτω προελήφθησαν πολλαί εκτελέσεις. 
Την 13ην οι Γερμανοί συμπληρώσαντες την κύκλωσιν, εισήλθον εις τα Ανώγεια και διέταξαν τους υπολειφθέντας κατοίκους (θα ήσαν περί τα 1500 γυναικόπαιδα) να αναχωρήσουν εντός ημισείας ώρας προς την κατεύθυνσιν του Γενή-Κααβέ, όποθεν να διασκορπισθούν εις τα διάφορα χωρία της Ρεθύμνης. 
Μετά ταύτα προέβησαν εις γενικής λεηλασίαν του χωρίου-πλουσιωτάτου εις κτηνοτροφικά και εριουργικά προϊόντα. 
Μετά την δήωσιν εκάστη οικία εκαίετο πρώτον και έπειτα ανετινάσσετο διά δυναμίτιδος.
 Κάθε νύκτα οι Γερμανοί απεσύροντο εις τα Σείσαρχα και την πρωϊαν επανήρχοντο. 
Το μέγεθος της λεηλασίας θα κατανοήση κανείς, όταν λάβη υπ’ όψιν ότι αυτή διήρκεσεν από της 13 Αυγούστου μέχρι της 5 Σεπτεμβρίου.
Κατά την διάρκειαν της διαρπαγής οι Γερμανοί εφόνευσαν εντός του χωρίου τον Γ. Σπιθούρην, μη δυνηθέντα ν’ αποχωρήση μετά των άλλων κατοίκων, επίσης τους παραλύτους εξαδέλφους Κωνστ. και Ι. Ξυλούρην (ή Κίτρη), και τον υπέργηρον Νικ. Αεράκην, εις τας αγκάλας του οποίου έθεσαν, μετά την εκτέλεσιν, δεξιά και αριστερά τα πτώματα δύο χοίρων προς χλευασμόν. 
Δύο αδελφαί, η χήρα Εμμ. Καλλέργη και η χήρα Εμμ. Καβλέντη,
η χωλή Ειρήνη Καραϊσκου και η Ευαγγ. Ιω. Πασπαράκη, αρνηθείσαι ν’ αποχωρήσουν και προτιμήσασαι τον θάνατον απέθανον καείσαι και καταχωθείσαι έπειτα υπό τα ερείπια των ανατιναχθεισών οικιών των. 
Επίσης οι Γερμανοί εφόνευσαν τον εκ τραύματος της κεφαλής παράφρονα Εμμ. Ι. Σαλούστρον.
Πολλοί άλλοι εφονεύθησαν εις τα πέριξ. 
Οι Γερμανοί κατέστρεψαν και τα 4 τυροκομεία της περιοχής και απήγαγον τα ποίμνια των κατοίκων όσα δεν ηδυνήθησαν να συμπαραλάβουν, τα εφόνευσαν. 
Σήμερον από τας 940 οικίας των Ανωγείων δεν έχει απομείνει ούτε μία το νεόδμητον σχολείον ανετινάχθη, 
αι 3 εκκλησίαι, τας οποίας οι Γερμανοί είχον μεταβάλει εις σταύλους, έχουν επίσης υποστή ζημίας εκ των πέριξ ανατινάξεων.
Η επίσημος κατάστασις της Νομαρχίας Ρεθύμνης αναφέρει 117 Ανωγειανούς εκτελεσθέντας κατά την περίοδον της κατοχής».

ΠΗΓΗ:

Μάχη της Κρήτης: Ο επικός αγώνας της Σχολής Ευελπίδων

Τριακόσιοι Ευέλπιδες συμμετείχαν στην Μάχη της Κρήτης και έγραψαν μια χρυσή σελίδα στην ιστορία της Σχολής.

Επιμέλεια: Γιώργος Λαμπράκης
Στις 28 Οκτωβρίου 1940, οι Ευέλπιδες της ΙΙΙης τάξεως ονομάσθηκαν, σύμφωνα με τον οργανισμό της Σχολής, ανθυπολοχαγοί και έφυγαν όλοι για το μέτωπο. Οι Ευέλπιδες της ΙΙας τάξεως ονομάσθηκαν ανθυπασπιστές και τοποθετήθηκαν στα έμπεδα εκπαιδεύσεως. Στους 300 Ευέλπιδες της Ιης τάξεως (τότε η Σχολή είχε τρεις τάξεις) που μόλις πριν ένα μήνα είχαν παρουσιαστεί στη Σχολή, δόθηκε αόριστη άδεια, που ανακλήθηκε όμως στις 20 Νοεμβρίου και οι πρωτοετείς μαθητές επέστρεψαν στη Σχολή.
Η εισβολή των Γερμανών, στις 6 Απριλίου 1941, βρίσκει τους Ευέλπιδες της Ιης τάξης εκπαιδευόμενους εντατικά. Μέσα στη σύγχυση που επικρατούσε από την κατάρρευση του μετώπου και την προέλαση των Γερμανών, η Σχολή έχει ξεχαστεί και στερείται διαταγών. Οι Ευέλπιδες ζητούν να συγκροτήσουν ένα λόχο και να σταλούν στις Θερμοπύλες όπου μάχονται οι Βρετανοί, αλλά το αίτημα τους δεν εγκρίνεται. Άλλωστε οι Σύμμαχοι υποχωρούν και από εκεί.
Στις 23 Απριλίου ο διοικητής της Σχολής συγκεντρώνει τους μαθητές και τους ανακοινώνει τη δυσμενή τροπή του πολέμου, καθώς και την επικείμενη είσοδο των Γερμανών στην Αθήνα. Τους ανακοινώνει επίσης ότι η πρόθεση της Ανωτέρας Στρατιωτικής Διοίκησης Αθηνών (ΑΣΔΑ) είναι να χρησιμοποιηθεί η Σχολή για την τήρηση της τάξης στην Αθήνα και τους θέτει το ερώτημα: «Εάν σας διατάξω να εξέλθετε στην πόλη επειδή δεν υπάρχουν άλλα τμήματα για να επιβάλετε την τάξη σε περίπτωση που αυτή διασαλευθεί, θα το πράξετε;».
Η απάντηση των Ευελπίδων ήταν ένα βροντερό ΟΧΙ και κατόπιν τούτου ο διοικητής διέταξε την προφυλάκιση μερικών από τους αρχαιότερους που θεώρησε ως πρωταίτιους. Η διαταγή όμως του διοικητού όχι μόνο δεν εκτελείται, αλλά οι Ευέλπιδες αποφασίζουν ομόφωνα να φύγουν για την Κρήτη. Ο διοικητής της ΑΣΔΑ, που πληροφορείται τα γεγονότα, στέλνει στη Σχολή τον επιτελάρχη του για να πείσει τους νεαρούς Ευέλπιδες να εκτελέσουν τη διαταγή της ΑΣΔΑ και να ματαιώσουν τη μετάβαση τους στην Κρήτη.
Ο επιτελάρχης, συνταγματάρχης Πετζόπουλος, συγκεντρώνει τους Ευέλπιδες παρουσία και του αξιωματικού υπηρεσίας και προσπαθεί να τους μεταπείσει. Ο επιτελάρχης προσπαθεί να τους εξηγήσει ότι θα ήταν αδύνατο να περάσουν τη θάλασσα όπου η κυριαρχία των Γερμανών είναι απόλυτη και να φθάσουν στην Κρήτη ζωντανοί. Μάταιος κόπος. Οι Ευέλπιδες είναι αμετάπειστοι. 
Τότε ο επιτελάρχης ζητά από τον αξιωματικό υπηρεσίας να επικοινωνήσει τηλεφωνικώς με τον διοικητή της ΑΣΔΑ, ο οποίος επαναλαμβάνει στον αξιωματικό την εντολή να εφαρμοσθεί η διαταγή του.
«Στρατηγέ, ουδείς δύναται να διατάξει τη Σχολή Ευελπίδων να παραμείνει στην Αθήνα», απαντά ο αξιωματικός, που είχε σαφή αντίληψη της κατάστασης που επικρατούσε. 
Ο επιτελάρχης που παρακολουθούσε τη συζήτηση παίρνει το ακουστικό και αναφέρει στον διοικητή της ΑΣΔΑ: 
«Είναι αδύνατο να καταπνίξει κανείς την εκδήλωση πατριωτισμού αυτών των παιδιών, διότι περί αυτού πρόκειται και όχι περί απειθαρχίας, όπως μας ανέφεραν». 
Και γυρίζοντας στους Ευέλπιδες, τους ευχήθηκε με δάκρυα στα μάτια
«Καλή τύχη».
Οι νεοσσοί της Ιης τάξεως έχουν αποφασίσει να συνεχίσουν τον πόλεμο και η απόφαση τους αυτή παίρνει τη μορφή στάσης. 
Το ίδιο βράδυ ομάδες ενόπλων Ευελπίδων βγαίνουν στους δρόμους και επιτάσσουν όποιο αυτοκίνητο βρίσκουν. Συγκεντρώνουν έτσι 20 αυτοκίνητα - τότε η Αθήνα είχε ελάχιστα - που όμως δεν είναι αρκετά. 
Τότε τηλεφωνούν στον Ερυθρό Σταυρό να σταλούν στη Σχολή όλα τα διαθέσιμα αυτοκίνητα για τη μεταφορά στα νοσοκομεία μαθητών που είχαν -δήθεν- πάθει ομαδική δηλητηρίαση.
Όταν τα αυτοκίνητα φθάνουν, επιτάσσουν ακόμα επτά που χρειάζονται και αφού παραλαμβάνουν τη σημαία της Σχολής και τον οπλισμό τους, ξεκινούν τη νύχτα της 24ης Απριλίου για την Πελοπόννησο, πλαισιωμένοι και από όσους από τους αξιωματικούς τους θέλησαν να πάνε στην Κρήτη μαζί τους.

Το Ταξίδι προς την Κρήτη
Η πορεία της φάλαγγας είναι δύσκολη. 
Οι οδηγοί, που επιστρατεύθηκαν βιαίως, μεταχειρίζονται κάθε μέσο για να ματαιώσουν το ταξίδι και μόνο η απειλή των Ευελπίδων ότι θα κάψουν όποιο αυτοκίνητο σταματήσει και θα πάρουν τον οδηγό του στην Κρήτη, τους αναγκάζει να συνεχίσουν την πορεία. 
Στην περιοχή Χιλιομοδίου-Νεμέας η φάλαγγα προσβάλλεται από τη γερμανική αεροπορία, ευτυχώς χωρίς απώλειες.
Ένοπλα τμήματα των στρατιωτικών διοικήσεων Σπάρτης και Τριπόλεως επιχειρούν να σταματήσουν τους «στασιαστές», τελικά όμως οι Ευέλπιδες καταφέρνουν να περάσουν, άλλοτε με επικλήσεις πατριωτισμού και άλλοτε με την απειλή ότι θα ανοίξουν τον δρόμο δια των όπλων. 
Μέσα σ' όλα αυτά δέχονται και άλλες γερμανικές επιθέσεις από αέρος, ευτυχώς και πάλι χωρίς απώλειες.
Το απόγευμα της 26ης Απριλίου η φάλαγγα φθάνει στην Τάραψα του Γυθείου. 
Οι κάτοικοι, που από τα κίτρινα σήματα των στολών (χακί στολές υπηρεσίας) καταλαβαίνουν ότι είναι οι μαθητές της Σχολής Ευελπίδων, βγαίνουν στους δρόμους και προσφέρουν ό,τι μπορούν ο' αυτά τα παιδιά που δεν εννοούν να το βάλουν κάτω. 
Εκεί επιβιβάζονται σε δύο βενζινόπλοια και την ίδια νύχτα ξεκινούν για την Κρήτη.
Η τρικυμία και οι αεροπορικές επιθέσεις τους αναγκάζουν να σταματήσουν στα Κύθηρα, τελικά όμως φθάνουν στις 29 Απριλίου στο Κολυμβάρι και στρατοπεδεύουν στο μοναστήρι της Παναγίας Οδηγήτριας Γωνιάς. 
Στην Κρήτη τοποθετείται διοικητής ο αντισυνταγματάρχης Π. Κίτσος και συνεχίζεται η εντατική εκπαίδευση των πρωτοετών μαθητών, με σκοπό να ολοκληρωθεί για να μπορέσουν οι Ευέλπιδες να στελεχώσουν ως αξιωματικοί τις συγκροτούμενες μονάδες.
Στις 19 Μαΐου η εκπαίδευση τελειώνει και οι Ευέλπιδες παραδίνουν τον οπλισμό τους, διότι την επομένη πρόκειται να φύγουν για τις μονάδες στις οποίες έχουν τοποθετηθεί, αλλά δεν θα προλάβουν. Η μοίρα θέλει να πολεμήσει η Σχολή σαν κανονική τακτική μονάδα.

Το Βάπτισμα του Πυρός
Το πρωί της 20ής Μαΐου ο ουρανός γεμίζει από τους αλεξιπτωτιστές που τα βαριά Γιούνγκερς αδειάζουν πάνω από την Κρήτη.
 Όλοι τρέχουν να ξαναπαραλάβουν τον οπλισμό τους και εκείνη την ώρα τον καθαρίζουν από το γράσο που είχαν βάλει για να τον αποθηκεύσουν. 
Έτσι η Σχολή -που βρίσκεται στο Κολυμβάρι κοντά στη Μονή Γωνιάς Κισσάμου - παρατάσσεται για μάχη και παίρνει το βάπτισμα του πυρός με την εξής δύναμη και οπλισμό:
-17 Αξιωματικοί
-300 Ευέλπιδες οργανωμένοι σε δύο λόχους
-20 οπλίτες του λόχου διοικήσεως
-320 τυφέκια Μάουζερ υποδείγματος 1870
-11 πολυβόλα Σεντ Ετιέν
-5 οπλοπολυβόλα
-60-80 φυσίγγια κατά τυφέκιο και 150 κατά οπλοπολυβόλο
-200 χειροβομβίδες
Εναντίον της Σχολής κινείται ένα τμήμα του Συντάγματος Εφόδου Αλεξιπτωτιστών. Ολόκληρη την ημέρα διεξάγεται σκληρή μάχη. Από τα 5 οπλοπολυβόλα λειτουργεί μόνο το ένα, αλλά ο αγώνας συνεχίζεται και πολλές φορές φθάνει σε πάλη σώματος προς σώμα.
Ο Εύελπις Κωστόπουλος Πέτρος κυριεύει μια Χιτλερική σημαία σκοτώνοντας τέσσερις αλεξιπτωτιστές που θέλησαν να την υπερασπίσουν. 
Αργότερα, οι Γερμανοί θα τον εκτελέσουν στη Μυτιλήνη, το 1942, όταν συνελήφθη στην προσπάθεια του να διαφύγει στη Μ. Ανατολή μέσω Τουρκίας.
Στο καμπαναριό του μοναστηριού κυματίζει περήφανα η σημαία της Σχολής που προκαλεί τα πυρά των αλεξιπτωτιστών και της αεροπορίας. Δύο Ευέλπιδες διατάσσονται να τη διασώσουν και αυτοί ανεβαίνουν μέσα σε καταιγισμό σφαιρών στο καμπαναριό, τη διπλώνουν και την αποθέτουν ευλαβικά στην Αγία Τράπεζα της εκκλησίας. Ο ένας (Νικ. Ιατρούλης) θα σκοτωθεί λίγο αργότερα την ίδια μέρα. Η σημαία θα διαφυλαχθεί από τους μοναχούς και θα επιστραφεί στη Σχολή μετά τον πόλεμο, για να τιμηθεί με το Αριστείο Ανδρείας και τον Πολεμικό Σταυρό.
Μέχρι το βράδυ οι Ευέλπιδες έχουν σχεδόν περικυκλωθεί, κατορθώνουν όμως να διατηρήσουν τα υψώματα ΒΔ. του μοναστηριού. 
Το τίμημα της πρώτης μέρας είναι 5 νεκροί και αρκετοί τραυματίες, αλλά τα πυρομαχικά τελειώνουν. Απομένουν 10-20 φυσίγγια κατά τυφέκιο και όλα τα αυτόματα όπλα έχουν αχρηστευθεί. Κατόπιν τούτου ο διοικητής αποφασίζει να συμπτυχθεί προς Νότον. Η σύμπτυξη αρχίζει στις 20:00 με οδηγούς άνδρες της Χωροφυλακής και κατοίκους της περιοχής, που γνώριζαν τέλεια τον τόπο, και καταφέρνουν να περάσουν με απόλυτη τάξη ολόκληρη τη Σχολή μέσα από τις Γερμανικές γραμμές.
Αν οι Βρετανοί είχαν χρησιμοποιήσει τη Χωροφυλακή και τον πληθυσμό ίσως η Μάχη της Κρήτης να εξελισσόταν διαφορετικά.
Μετά τη γενικότερη δυσμενή τροπή της μάχης, όπου άλλοι 5 Ευέλπιδες έπεσαν, η Σχολή κινείται προς τα Λευκά Όρη στην προσπάθεια της να φθάσει στις ακτές για να μεταφερθεί στη Μ. Ανατολή. 
Πριν, όμως, από τα Σφακιά ο διοικητής συγκεντρώνει τους Ευέλπιδες και τους ανακοινώνει ότι σύμφωνα με διαταγή της κυβέρνησης, η Σχολή διαλύεται, διότι δεν υπάρχει μέσο και καμιά δυνατότητα μεταφοράς στην Αίγυπτο. Συγκινημένος τελειώνει με τη φράση: 
«Με τη βοήθεια του Θεού, ο καθένας ας φροντίσει πλέον για τον εαυτό του».

Μετά τη Μάχη
Η Κρητική εποποιία τελείωσε για τη Σχολή. 

Όχι όμως και για τους αποφοίτους της όλων των τάξεων. 
Εξακολούθησαν τον αγώνα στο Ελ Αλαμέιν, στο Ρίμινι, στα Ελληνικά βουνά, στα νησιά του Αιγαίου πελάγους και στις πόλεις στις αντιστασιακές οργανώσεις. 
Και τότε όπως θα κάνουν και στο μέλλον. 
Η παράτολμη και πρωτοφανής ενέργεια των 300 Ευελπίδων ξεπέρασε τα Ελληνικά σύνορα και είχε παγκόσμια απήχηση.

To BBC στις 30 Απριλίου 1941 μετέδωσε:
«Τους μαχητάς της Κρήτης ήλθαν να ενισχύσουν και 300 Ευέλπιδες με τους αξιωματικούς των, οι οποίοι μετά ένδοξον μέσω Πελοποννήσου και εις πείσμα των Γερμανών, οι οποίοι επεδίωξαν χωρίς να το επιτύχουν την καταστροφήν των, κατέχουν από σήμερον θέσιν εις τας επάλξεις του φρουρίου Κρήτη».
Ο ραδιοφωνικός σταθμός της Μόσχας στις 2 Μαΐου 1941 μετέδωσε:
«Η ψυχή των ηρώων της αρχαίας Ελλάδας δεν έλειψε από τους σύγχρονους Έλληνες. 
Μετά την Αλβανία, στην Κρήτη θα πολεμήσουν αποφασιστικά και αν ο Χίτλερ τολμήσει να κτυπήσει εκεί τριακόσιοι Ευέλπιδες πέρασαν από την Ελλάδα στην Κρήτη με την απόφαση να θυσιαστούν αλλά να μην αφήσουν να περάσει ο εχθρός στη στερνή ελεύθερη γη».

Πηγές
http://greekworldhistory.blogspot.gr/
http://www.geetha.mil.gr
http://www.sa-snd.gr
http://www.kairatos.com.gr
http://historyreport.gr
http://www.kar.org.gr
http://www.krassanakis.gr
http://stratistoria.wordpress.com
http://www.pi.ac.cy

ΠΗΓΗ:

James De Mole Carstairs: Απόδραση από την Κρήτη - Ημέρες Πολέμου 1941

Η νέα έκδοση της ΕΚΙΜ του 7ου τόμου της σειράς των Μαρτυριών, James De Mole Carstairs, "Απόδραση από την Κρήτη. Ημέρες Πολέμου 1941".

H Eταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών τιμά την 75η Επέτειο της Μάχης της Κρήτης με τη νέα δίγλωσση έκδοση της Σειράς Μαρτυρίες υπό τον τίτλο "Απόδραση από την Κρήτη. Ημέρες Πολέμου 1941" / Escape from Crete, War Diary 1941 του James De Mole Carstairs [επιμέλεια Mike Sweet, Ian Frazer, Κωστής Μαμαλάκης, μετάφραση Ρ. Τζανάκη] που θα παρουσιαστεί στο αμφιθέατρο Γιάννη Περτσελάκη του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης τη Δευτέρα 23 Μαΐου 2016, ώρα 19.00'.

Η νέα έκδοση της ΕΚΙΜ του 7ου τόμου της σειράς των Μαρτυριών, James De Mole Carstairs, "Απόδραση από την Κρήτη. Ημέρες Πολέμου 1941" βασίζεται στο Ημερολόγιο του Αυστραλού ανθυπολοχαγού James De Mole Carstairs στο οποίο αφηγείται ώρα με την ώρα τη συμμετοχή του στην Μάχη της Κρήτης στην περιοχή των Χανίων, τον εγκλωβισμό του στο νησί, την περιπλάνησή του και το κρύψιμό του επί εξάμηνο περίπου κάτω από συχνά ακραίες συνθήκες στα βουνά και, τέλος, την απόδρασή μαζί με άλλους στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων στα τέλη του Νοέμβρη του 1941.

O James De Mole Carstairs (1914-2007), σκωτσέζικης απώτερης καταγωγής, γεννήθηκε στη Μελβούρνη στις 12 Οκτωβρίου του 1914. Το 1939 κατατάχθηκε εθελοντικά στο στρατό και έπειτα από 1.655 μέρες θητείας, αποστρατεύθηκε με το βαθμό του Αντισυνταγματάρχη το 1945. Πίσω στην Αυστραλία ασχολήθηκε με την κτηνοτροφία κοντά στο Geelong. Το 1991 παρευρέθηκε στις επετειακές εκδηλώσεις των 50 χρόνων από τη Μάχη της Κρήτης. Στις 15 Οκτωβρίου του 2007 άφησε την τελευταία του πνοή στο Geelong.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι επιμελητές της έκδοσης:
Michael Sweet, Αυστραλός δημοσιογράφος, συγγραφέας και παραγωγός ντοκιμαντέρ με ιδιαίτερο πεδίο ενδιαφέροντός του την Μάχη της Κρήτης και τα επακόλουθά της. Γνωστός από δημοσιεύσεις του σχετικά με τους Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς στρατιώτες στη Μάχη και την Αντίσταση.
O Dr. Ian Leonard Frazer, κοινωνικός ανθρωπολόγος και Επίτιμο Μέλος του Τμήματος Ανθρωπολογίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Otago, του οποίου το έργο εστιάζεται κυρίως στον Ειρηνικό. Πιο πρόσφατο πεδίο ενδιαφέροντός του είναι η ιστορία της απόδρασης στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων στην Κρήτη κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Ο Κωστής Μαμαλάκης, Ειδικός Σύμβουλος Νεότερης Ιστορίας του ΙΜΚ και η Κλαίρη Μιτσοτάκη, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΙΜ, συγγραφέας.
Aποσπάσματα από το βιβλίο θα διαβάσει ο ηθοποιός Μιχάλης Βιρβιδάκης.
Στην εκδήλωση θα παρευρεθεί τιμητικά και ο γιος του James De Mole Carstais, κύριος Robert Carstairs, ο οποίος θα αναφερθεί σε γνωστές και άγνωστες πτυχές της ζωής του πατέρα του.
Παράλληλα, οι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να επισκεφθούν την νέα μικρή περιοδική έκθεση του ΙΜΚ, στο φουαγιέ του β΄ ορόφου, αφιερωμένη στα Αυστραλιανά στρατεύματα που συμμετείχαν στη Μάχη της Κρήτης (επιμέλεια Κωστή Μαμαλάκη)

ΠΗΓΗ:

Απόδραση από την Κρήτη - Ημέρες Πολέμου 1941

Ρεπορτάζ - Φωτογραφίες: Γιώργος Λαμπράκης
H Eταιρία Κρητικών Ιστορικών Μελετών τιμά την 75η Επέτειο της Μάχης της Κρήτης με τη νέα δίγλωσση έκδοση της Σειράς Μαρτυρίες υπό τον τίτλο "Απόδραση από την Κρήτη. Ημέρες Πολέμου 1941" / Escape from Crete, War Diary 1941 του James De Mole Carstairs [επιμέλεια Mike Sweet, Ian Frazer, Κωστής Μαμαλάκης, μετάφραση Ρ. Τζανάκη].
Η επίσημη παρουσίαση έγινε το απόγευμα της Δευτέρας (23/5/2016) στο αμφιθέατρο Γιάννη Περτσελάκη του Ιστορικού Μουσείου Κρήτης μέσα σε κλίμα συγκίνησης καθώς παρέστησαν ο γιος και μέλη της οικογένειας του James De Mole Carstairs, κάνοντας το μακρύ ταξίδι από την Αυστραλία στην Κρήτη γι αυτήν τη μοναδική στιγμή!




Η νέα έκδοση της ΕΚΙΜ του 7ου τόμου της σειράς των Μαρτυριών, James De Mole Carstairs, "Απόδραση από την Κρήτη. Ημέρες Πολέμου 1941" βασίζεται στο Ημερολόγιο του Αυστραλού ανθυπολοχαγού James De Mole Carstairs στο οποίο αφηγείται ώρα με την ώρα τη συμμετοχή του στην Μάχη της Κρήτης στην περιοχή των Χανίων, τον εγκλωβισμό του στο νησί, την περιπλάνησή του και το κρύψιμό του επί εξάμηνο περίπου κάτω από συχνά ακραίες συνθήκες στα βουνά και, τέλος, την απόδρασή μαζί με άλλους στρατιώτες των συμμαχικών δυνάμεων στα τέλη του Νοέμβρη του 1941.

Η επίσημη παρουσίαση έγινε μέσα σε κλίμα συγκίνησης καθώς παρέστησαν ο γιος και μέλη της οικογένειας του James De Mole Carstairs, κάνοντας το μακρύ ταξίδι από την Αυστραλία στην Κρήτη γι αυτήν τη μοναδική στιγμή
Η εκδήλωση

Την εκδήλωση άνοιξε η Κλαίρη Μιτσοτάκη, Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΙΜ, συγγραφέας, η οποία μετέφερε και τον χαιρετισμό του Προέδρου του ΔΣ της Eταιρίας Κρητικών Ιστορικών Μελετών Αλέξη Καλοκαιρινού.

Πρώτος ομιλητής ήταν ο Michael Sweet, Αυστραλός δημοσιογράφος, συγγραφέας και παραγωγός ντοκιμαντέρ με ιδιαίτερο πεδίο ενδιαφέροντός του την Μάχη της Κρήτης και τα επακόλουθά της. Γνωστός από δημοσιεύσεις του σχετικά με τους Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς στρατιώτες στη Μάχη και την Αντίσταση.

Στη συνέχεια μίλησε ο Dr. Ian Leonard Frazer, κοινωνικός ανθρωπολόγος και Επίτιμο Μέλος του Τμήματος Ανθρωπολογίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου του Otago, του οποίου το έργο εστιάζεται κυρίως στον Ειρηνικό. Πιο πρόσφατο πεδίο ενδιαφέροντός του είναι η ιστορία της απόδρασης στρατιωτών των συμμαχικών δυνάμεων στην Κρήτη κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Συγκινητική ήταν η παρουσία του γιου του James De Mole Carstais, του Robert Carstairs, ο οποίος αναφέρθηκε σε γνωστές και άγνωστες πτυχές της ζωής του πατέρα του και κυρίως για το πως όλα τα μέλη της οικογένειας έμαθαν και αγάπησαν τόσο την Κρήτη όσο και τους ανθρώπους της.

Τα αποσπάσματα από το βιβλίο που διάβασε με εξαίρετο τρόπο ο ηθοποιός Μιχάλης Βιρβιδάκης, μετέφεραν τους παρευρισκόμενους στα βουνά της Κρήτης και στην προσπάθεια φυγάδευσης των ανδρών των συμμαχικών στρατευμάτων προς την Μέση Ανατολή, με πολλά -συχνά χιουμοριστικά- περιστατικά που περιγράφει ο πρωταγωνιστής του βιβλίου.

Ο Κωστής Μαμαλάκης, Ειδικός Σύμβουλος Νεότερης Ιστορίας του ΙΜΚ με μια εξαιρετική παρουσίαση και με τη συνοδεία ανεκτίμητης αξίας φωτογραφικού υλικού, παρουσίασε τα στάδια των ερευνών και της πολύχρονης προσπάθειας μέχρι να φτάσουμε στην έκδοση του βιβλίου.

Παράλληλα, οι επισκέπτες είχαν τη δυνατότητα να επισκεφθούν την νέα μικρή περιοδική έκθεση του ΙΜΚ, στο φουαγιέ του β΄ ορόφου, αφιερωμένη στα Αυστραλιανά στρατεύματα που συμμετείχαν στη Μάχη της Κρήτης, την επιμέλεια της οποίας έχει επίσης ο Κωστής Μαμαλάκης.



Βιογραφικό
O James De Mole Carstairs (1914-2007), σκωτσέζικης απώτερης καταγωγής, γεννήθηκε στη Μελβούρνη στις 12 Οκτωβρίου του 1914. Το 1939 κατατάχθηκε εθελοντικά στο στρατό και έπειτα από 1.655 μέρες θητείας, αποστρατεύθηκε με το βαθμό του Αντισυνταγματάρχη το 1945. Πίσω στην Αυστραλία ασχολήθηκε με την κτηνοτροφία κοντά στο Geelong. Το 1991 παρευρέθηκε στις επετειακές εκδηλώσεις των 50 χρόνων από τη Μάχη της Κρήτης. Στις 15 Οκτωβρίου του 2007 άφησε την τελευταία του πνοή στο Geelong.

ΠΗΓΗ:

Συμπλήρωση 75 χρόνων από τη Μάχη της Κρήτης

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από εφημερίδα  ΝΕΑ ΚΡΗΤΗ

Μια εποποιία, στην οποία υποκλίθηκε και συνεχίζει να υποκλίνεται ολόκληρος ο κόσμος, καταγράφηκε με το ανεξίτηλο αιματοβαμμένο μελάνι της ιστορίας πριν από 75 χρόνια στην Κρήτη. Ένα γεγονός κομβικής σημασίας για την εξέλιξη και έκβαση του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, καθώς κατέδειξε τον ηρωισμό των Κρητικών, που χωρίς κανένα ουσιαστικό αμυντικό μέσο κατάφεραν να αναμετρηθούν με την ισχυρότερη πολεμική μηχανή της εποχής, εκείνη της ναζιστικής Γερμανίας, να κατατροπώσουν τη στρατιωτική ελίτ των αλεξιπτωτιστών και σύμφωνα με πολλούς ιστορικούς να αναγκάσουν τον Χίτλερ να αλλάξει τα σχέδιά του απέναντι στο βασικό στόχο του, που ήταν η Ρωσία. Ρεπορτάζ: Σταύρος Μουντουφάρης Η Μάχη της Κρήτης δεν ήταν ένα απλό περιστατικό στην ιστορία του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, αλλά εκείνο που κατέδειξε τη δύναμη της κρητικής ψυχής, το μεγαλείο της και έδωσε ορισμό στην αντίσταση με βαρύ τίμημα για ολόκληρο το νησί μας. Η Μάχη της Κρήτης συγκλόνισε, συγκίνησε, αναθάρρησε τον κόσμο που μάχονταν τις δυνάμεις του Άξονα και έκανε τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της εποχής να υμνήσουν την αντίσταση των Κρητικών και τη σημασία εκείνης της γιγαντομαχίας. Από τα πιο χαρακτηριστικά είναι τα λόγια του τότε Βρετανού ηγέτη, του «πρωθυπουργού της Νίκης», όπως έμεινε στην Ιστορία ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, ο οποίος στην αυτοβιογραφία του αναφέρθηκε στον αρχηγό της Λουντβάφε Χέρμαν Γκέρινγκ, σημειώνοντας ότι «ήταν ηλίθιος», καθώς για μια «πύρρειο νίκη» θυσίασε «αναντικατάστατες δυνάμεις», με τις οποίες θα μπορούσε να είχε καταλάβει «την Κύπρο, το Ιράκ, τη Συρία, ίσως ακόμη και την Περσία». Ο ίδιος ο Γερμανός διοικητής του σώματος αλεξιπτωτιστών στη Μάχη της Κρήτης Κουρτ Φον Στουντέντ δήλωσε μετά τον πόλεμο ότι η Κρήτη έγινε «ο τάφος» των Γερμανών αλεξιπτωτιστών. Το ανυπέρβλητο θάρρος των Κρητικών Στη φιλία που συνδέει τους λαούς της Ελλάδας και της Αυστραλίας και στην ισχυρή παρουσία Ελλήνων στη χώρα του αναφέρεται στο μήνυμά του για την 75η επέτειο της Μάχης της Κρήτης ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Μάικλ Τέρνμπουλ. Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, «η αποφασιστική αντίσταση του κρητικού λαού και το ανυπέρβλητο θάρρος του κατά την προφύλαξη στρατιωτών των Συμμάχων από τις δυνάμεις των κατακτητών, μέχρι την ασφαλή εκκένωσή τους από την Κρήτη, σήμαναν την αρχή άρρηκτων δεσμών μεταξύ των λαών μας. Μήνυμα για την επέτειο απέστειλε και ο Βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον, ο οποίος σημειώνει ότι η εποποιία έχει μείνει στην ιστορία για το απαράμιλλο θάρρος και την αποφασιστικότητα των Ελλήνων και Συμμάχων. Στο μήνυμά του ο Κάμερον αναφέρει μεταξύ άλλων ότι, «πριν από 75 χρόνια, άντρες των ενόπλων δυνάμεων του Ηνωμένου Βασιλείου, της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας βρέθηκαν στο πλευρό των συμμάχων τους στην Ελλάδα σε μια ύστατη μάχη κατά των δυνάμεων της τυραννίας και της επιβουλής, που, έχοντας περάσει από την ηπειρωτική χώρα, απειλούσαν πια την Κρήτη. Σήμερα αποτίνουμε φόρο τιμής σε όλους εκείνους που άφησαν την τελευταία τους πνοή κατά τη διάρκεια της σκληρής αυτής μάχης στο νησί. Η Μάχη της Κρήτης ήταν σημαντική για πολλούς λόγους: Ήταν η πρώτη εισβολή νησιού από αέρος, η πρώτη φορά που αξιοποιήθηκε πληροφοριακό υλικό το οποίο είχε συγκεντρωθεί μέσω της συσκευής Enigma ("Αίνιγμα"), και η πρώτη φορά που οι γερμανικές δυνάμεις συνάντησαν μαζική αντίσταση των κατοίκων. Η εμπειρία της Κρήτης οδήγησε τον Χίτλερ στην απόφασή του να μην επαναλάβει μεγάλης κλίμακας επιχειρήσεις από αέρος, παρά ταύτα, ήταν καταλυτικής σημασίας για τους Συμμάχους, ώστε να αναπτύξουν οι ίδιοι αυτού του είδους την πολεμική τακτική. Η Μάχη της Κρήτης έχει, βεβαίως, μείνει στην ιστορία και για το απαράμιλλο θάρρος και την αποφασιστικότητα των ανδρών των Συμμαχικών Δυνάμεων και των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων αλλά και των κατοίκων της Κρήτης - θάρρος το οποίο πλήρωσαν πολύ ακριβά στη συνέχεια. Τις δώδεκα ημέρες σθεναρής αντίστασης διαδέχθηκαν τέσσερα σχεδόν χρόνια γερμανικής κατοχής, κατά την οποία ο λαός της Κρήτης επέδειξε το απαράμιλλο ανεξάρτητο και ατρόμητο πνεύμα του, καθώς οι Κρητικοί συνέχισαν να στηρίζουν τις συμμαχικές δυνάμεις».ΠΑΤΗΣΤΕ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΓΡΑΦΙΚΟ ΣΕ ΥΨΗΛΗ ΑΝΑΛΥΣΗ ΠΗΓΗ: .............. ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΣΕ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ ΑΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΕΔΩ: 2Ο MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2013_05_20_archive.html 21 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_21_archive.html 22 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_22_archive.html 23 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_23_archive.html 24 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_24_archive.html 25 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_25_archive.html#8701759768521781848 26 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_25_archive.html#8701759768521781848

30 - 31 Μαίου 1941 : '' Εντολή εξετελέσθη " ! Η Μεγάλη Μάχη της Κρήτης έληξε και άρχισε η κατοχή ...αλλά και η αιματοβαμμένη Αντίσταση όλων εκείνων γνωστών και άγνωστων ηρώων , μόλις ' Αρχιζε ...

30 -31 Μαίου Χανιά : 
Οι Γερμανοί καταδιώκουν τα συμμαχικά στρατεύματα και προσβάλλουν βόρεια από την ΄Ιμβρο τη μηχανοκίνητη 1η Ταξιαρχία . 

Δεν πραγματοποιήθηκαν όμως αεροπορικές επιθέσεις , γεγονός που διευκόλυνε τις υποχωρήσεις τους .

Ο Φράυμπεργκ με τους επιτελείς του και το ελληνικό κλιμάκιο αναχώρησαν με δύο αεράκατους . 

Τη Διοίκηση των δυνάμεων που παρέμεναν στην Κρήτη ανέθεσε ο Φράυμπεργκ στον Υποστράτηγο Ουέστον . Οι δυνάμεις της Κρήτης που ήταν προς αναχώρηση από τα Σφακιά , περιελάμβαναν μερικές εκατοντάδες ΄Ελληνες από τα τάγματα που είχαν διαλυθεί , καθώς και ένοπλους πολίτες . Περίπου 4.000 μάχιμα τμήματα από Βρετανούς , Αυστραλούς και Νεοζηλανδούς , καθώς και 5.000 άνδρες των σωμάτων και υπηρεσιών , παρέλαβαν τα βρετανικά πλοία . Οι υπόλοιπες δυνάμεις που δεν μπόρεσαν να διαφύγουν , παραδόθηκαν στους αλπινιστές ή κατέφυγαν στα βουνά της Κρήτης όπου παρέμειναν πολλούς μήνες .
30 - 31 Μαίου Ρέθυμνο : Στην περιοχή του αεροδρομίου οι στρατιώτες που έχουν απομείνει συνεχίζουν την πολεμική τους δράση . Κυκλώνονται όμως και αναγκάζονται να παραδοθούν στους Γερμανούς με το Διοικητή Κάμπελ και την υπόλοιπη αυστραλιανή δύναμη της περιοχής . 

Ο Αντισυνταγματάρχης Κάμπελ είχε ενημερώσει προηγουμένως τους αξιωματικούς του και είχαν συμφωνήσει να παραδοθούν . Αυτή ήταν λύση ανάγκης , αφού η άμυνα που μπορούσαν να προτάξουν με την έλλειψη πυρομαχικών , θα μπορούσε να κρατήσει μόλις μία ώρα και μάλιστα με μεγάλες θυσίες . Μικρός αριθμός αξιωματικών και οπλιτών καταφεύγουν στα γειτονικά βουνά .

Οι αιχμάλωτοι κάτω από άθλιες συνθήκες μεταφέρθηκαν στην Γερμανία . Οι ΄Ελληνες χωροφύλακες με ανάλογη μεταχείριση μεταφέρθηκαν στην Αθήνα απ ΄ όπου τους άφησαν ελεύθερους .
30 - 31 Μαίου Ηράκλειο : Στις 30 Μαίου ο Υποστράτηγος Λιναρδάκης υπέγραψε την ανακωχή με το Γερμανό Διοικητή και ζητήθηκε η κατάπαυση των Βομβαρδισμών . Το απόγευμα της ίδιας μέρας το απόσπασμα του Αντισυνταγματάρχη Βίττμαν που κινούνταν από το Ρέθυμνο , συνάντησε τα τμήματα του Συνταγματάρχη Μπρόγιερ . Συνεχίζοντας την κίνησή του έφτασε κατά τις νυχτερινές ώρες στην Ιεράπετρα και συναντήθηκε με τα ιταλικά τμήματα που είχαν καταλάβει το νομό Λασιθίου . Από τον Ιούνιο ως τα τέλη Νοεμβρίου του ίδιου χρόνου άρχισε η τμηματική απόλυση των αξιωματικών και οπλιτών που είχαν μεταφερθεί στο μεταξύ στην ηπειρωτική Ελλάδα . Από τους αξιωματικούς και τους οπλίτες που διέθεταν οπλισμό , καθώς και τις ντόπιες ομάδες πολιτών , σχηματίστηκαν καθ ΄όλη την Κρήτη οι δυνάμεις αντίστασης , που πρόσφεραν πολλά στο συμμαχικό αγώνα . Την επομένη ο Γερμανός Υποστράτηγος Ζερ ανέφερε στον Χίτλερ " εντολή εξετελέσθη " . 

΄Εληξε έτσι μια από τις πιό παράδοξες μάχες του Β ΄ παγκοσμίου πολέμου , με πλήρη επικράτηση των γερμανικών δυνάμεων . Οι απώλειες βέβαια του σώματος των Γερμανών αλεξιπτωτιστών υπήρξαν οδυνηρές και οι μονάδες τους μετατράπηκαν σε μονάδες τακτικού στρατού .΄Οταν μάλιστα ο Χίτλερ παρασημοφορούσε τον τον Πτέραρχο Στουντέντ , του είπε με έμφαση : '' H Kρήτη απέδειξε ότι οι αλεξιπτωτιστές ανήκουν πιά στο παρελθόν '' .
Το γερμανικό ανακοινωθέν της ίδιας μέρας αναφέρει : '' Η μάχη της Κρήτης έληξε . Ολόκληρη η νήσος είναι απαλλαγμένη εχθρού . Γερμανικά στρατεύματα κατέλαβαν το τελευταίο στήριγμα των ηττηθέντων Βρετανών , τον λιμένα Σφακιά ''. Στις 2 Ιουνίου επίσης το βρετανικό Υπουργείο Πολέμου έκανε γνωστά στον κόσμο τα ακόλoυθα : 

" ' Επειτα από 12 ημέρας του αναμφιβόλως σκληρότερου αγώνα του πολέμου , αποφασίστηκε να αποσύρωμεν τα στρατεύματά μας από την Κρήτη '' .
Πηγή : Γεωργίου Ι . Παναγιωτάκη “ Ντοκουμέντα από τη Μάχη και την Αντίσταση της Κρήτης 1941 – 45 “

Η Μεγάλη Μάχη της Κρήτης έληξε και άρχισε η κατοχή ...αλλά μαζί η αιματοβαμμένη Αντίσταση όλων εκείνων γνωστών και άγνωστων ηρώων , που μόλις ' Αρχιζε ...mariarosa

20 Mαίου 1941 - Επιχείρηση Ερμής - Αρχίζει η Μάχη της Κρήτης, με την κατά κύματα ρίψη γερμανών αλεξιπτωτιστών, για την κατάληψη της Μεγαλονήσου.

Επιχείρηση Ερμής - Με την ονομασία αυτή έμεινε στην ιστορία η αεραποβατική επιχείρηση, που επιχείρησε η Ναζιστική Γερμανία κατά της Κρήτης στις 20 Μαΐου 1941 και η οποία έληξε δώδεκα μέρες μετά, την 1η Ιουνίου, με την κατάληψη της Μεγαλονήσου. 

Ήταν μία από τις σημαντικότερες μάχες του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, με πολλές πρωτιές σε επιχειρησιακό επίπεδο .

Η απόφαση για την επίθεση στην Κρήτη ελήφθη από το Χίτλερ στις 25 Απριλίου 1941, λίγες μέρες μετά την παράδοση της ηπειρωτικής Ελλάδας στις δυνάμεις του Άξονα, και έλαβε την κωδική ονομασία «Επιχείρηση Ερμής» («Unternehmen Merkur»). Ήταν αμυντική και όχι επιθετική επιχείρηση, όπως αποδείχθηκε αργότερα. Οι Γερμανοί είχαν ως στόχο να εξασφαλίσουν τα νοτιοανατολικά τους νώτα, ενόψει της«Επιχείρησης Μπαρμπαρόσα» (Εκστρατεία στη Ρωσία) και να εξορμήσουν στη Βόρεια Αφρική, με εφαλτήριο την Κρήτη, όπως πίστευαν οι Σύμμαχοι.

Τις παραμονές της επίθεσης, οι Σύμμαχοι είχαν τακτικό πλεονέκτημα σε ξηρά και θάλασσα, ενώ οι Γερμανοί στον αέρα. 

Έτσι, το γερμανικό επιτελείο αποφάσισε να διεξαγάγει την επιχείρηση από αέρος με τη χρησιμοποίηση δυνάμεων αλεξιπτωτιστών σε ευρεία κλίμακα, για πρώτη φορά στην παγκόσμια στρατιωτική ιστορία.

Επικεφαλής των γερμανικών δυνάμεων τέθηκε ο πτέραρχος Κουρτ Στούντεντ, 51 ετών, βετεράνος πιλότος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Είχε στη διάθεσή του 1190 αεροπλάνα (πολεμικά και μεταγωγικά) και 29.000 άνδρες (αλεξιπτωτιστές και πεζικάριους), ενώ οι Ιταλοί θα συνεισέφεραν 3.000 στρατιώτες.
Την Κρήτη υπερασπίζονταν όσοι έλληνες στρατιώτες είχαν παραμείνει στο νησί και δυνάμεις της Βρετανικής Κοινοπολιτείας (Βρετανοί, Αυστραλοί και Νεοζηλανδοί στρατιωτικοί), που είχαν διεκπεραιωθεί από την κατεχόμενη Ελλάδα. Το γενικό πρόσταγμα είχε ο νεοζηλανδός στρατηγός Μπέρναρντ Φράιμπεργκ, 52 ετών, βετεράνος και αυτός του Α' Παγκοσμίου Πολέμου. Οι υπερασπιστές της Μεγαλονήσου ανήρχοντο σε περίπου 40.000, αλλά είχαν ανεπαρκή και απαρχαιωμένο οπλισμό, ιδίως οι Έλληνες.
Στην περιοχή των Χανίων είχε εγκατασταθεί ο Βασιλιάς Γεώργιος Β' και η εξόριστη Ελληνική Κυβέρνηση υπό τον Εμμανουήλ Τσουδερό. Οι Σύμμαχοι γνώριζαν με μεγάλες λεπτομέρειες το γερμανικό σχέδιο επίθεσης, αφού είχαν κατορθώσει για πρώτη φορά να σπάσουν του γερμανικό κώδικα επικοινωνιών («Επιχείρηση Αίνιγμα»). 

Όμως, το πλεονέκτημα αυτό δεν το εκμεταλλεύτηκαν, εξαιτίας των διαφωνιών του Φράιμπεργκ με τους ανωτέρους του στο Λονδίνο. Οι Αμερικανοί δεν είχαν εισέλθει ακόμη στον Πόλεμο.

Η γερμανική επίθεση εκδηλώθηκε στις 8 το πρωί της 20ης Μαΐου 1941, με τη ρίψη αλεξιπτωτιστών σε δύο μέτωπα: στο αεροδρόμιο του Μάλεμε και στην ευρύτερη περιοχή των Χανίων. 

Τα πρώτα κύματα των αλεξιπτωτιστών ήταν εύκολη λεία για τους Νεοζηλανδούς και τους Έλληνες που υπεράσπιζαν το Μάλεμε. Στις μάχες έλαβε μέρος και μεγάλος αριθμός αμάχων με ό,τι όπλο είχε στη διάθεσή του, από μαχαίρια ως όπλα από την εποχή της Κρητικής Επανάστασης.

Η συμμετοχή χιλιάδων αμάχων στις επιχειρήσεις ήταν ένας παράγων που δεν είχαν υπολογίσει οι γερμανοί σχεδιαστές της επιχείρησης. Πίστευαν ότι οι Κρητικοί, γνωστοί για τα αντιμοναρχικά τους αισθήματα, θα υποδέχονταν τους Γερμανούς ως ελευθερωτές. Μία ακόμη λανθασμένη εκτίμηση της γερμανικής αντικατασκοπείας υπό τον ναύαρχο Βίλχελμ φον Κανάρις ήταν ο αριθμός των μαχητών στην Κρήτη, τους οποίους υπολόγιζαν σε μόνο 5.000 άνδρες

Μάχη της Κρήτης - Κώστας Μουντάκης

Στις 4 το απόγευμα της 20ης Μαΐου ένα νέο κύμα αλεξιπτωτιστών έπεσε στο Ρέθυμνο και μία ώρα αργότερα στο Ηράκλειο. Τώρα, οι μάχες διεξάγονταν σε τέσσερα μέτωπα: Χανιά, Μάλεμε, Ρέθυμνο και Ηράκλειο.

Η πρώτη μέρα της Μάχης της Κρήτης έληξε με μεγάλες απώλειες για τους Γερμανούς και αβέβαια έκβαση. Ο διοικητής των γερμανικών δυνάμεων, πτέραρχος Κουρτ Στούτεντ, απογοητευμένος από την εξέλιξη των επιχειρήσεων, σκέφθηκε ακόμη και την αυτοκτονία, αναλογιζόμενος την υπόσχεση που είχε δώσει στον Φύρερ για μια εύκολη νίκη.

Το βράδυ της ίδιας μέρας, μετά από μεγάλες περιπέτειες, ο βασιλιάς Γεώργιος Β' και η εξόριστη ελληνική κυβέρνηση μεταφέρθηκαν με βρετανικό πολεμικό στην Αίγυπτο.Από τα ξημερώματα της 21ης Μαΐου οι μάχες συνεχίσθηκαν με ιδιαίτερη σφοδρότητα και στα τέσσερα μέτωπα.

Οι Γερμανοί επικεντρώθηκαν στην κατάληψη του αεροδρομίου του Μάλεμε, όπως ήταν ο πρωταρχικός τους στόχος και τα κατάφεραν προς το τέλος της ημέρας.

Επωφελήθηκαν από την ασυνεννοησία στις τάξεις των Συμμάχων, αλλά υπέστησαν και πάλι μεγάλες απώλειες. Ανάμεσα στους γερμανούς αλεξιπτωτιστές που κατέλαβαν το Μάλεμε ήταν μια μεγάλη προσωπικότητα του αθλητισμού και της πυγμαχίας, ο πρώην παγκόσμιος πρωταθλητής βαρέων βαρών Μαξ Σμέλινγκ, 36 ετών, που έφερε το βαθμό του δεκανέα.

Η κατάληψη του αεροδρομίου ήταν στρατηγικής σημασίας για την εξέλιξη των επιχειρήσεων. Οι Γερμανοί άρχισαν να μεταφέρουν μεγάλες δυνάμεις από την Ελλάδα και με τον σύγχρονο οπλισμό που διέθεταν ήταν θέμα χρόνου η κυριαρχία τους στη Μεγαλόνησο. Στις 28 Μαΐου οι Γερμανοί είχαν απωθήσει τις συμμαχικές δυνάμεις προς τα νότια, καθιστώντας τον αγώνα τους μάταιο.

Έτσι, το Λονδίνο αποφάσισε την απόσυρση των δυνάμεων της Κοινοπολιτείας από την Κρήτη και τη μεταφορά τους στην Αίγυπτο.

Όσες μονάδες δεν τα κατάφεραν, παραδόθηκαν στους Γερμανούς.

Πολλοί Έλληνες μαχητές και μαζί τους 500 Βρετανοί ανέβηκαν στα απρόσιτα βουνά της Κρήτης για να συνεχίσουν τον αγώνα. Την 1η Ιουνίου, με την παράδοση 5.000 μαχητών στα Σφακιά, έπεσε η αυλαία της Μάχης της Κρήτης.
Οι απώλειες για τους Συμμάχους ήταν: 3.500 νεκροί, 1.900 τραυματίες και 17.500 αιχμάλωτοι. Οι Γερμανοί, σύμφωνα με δικά τους στοιχεία, είχαν 3.986 νεκρούς και αγνοούμενους, 2.594 τραυματίες, ενώ έχασαν 370 αεροπλάνα. Σύμφωνα, όμως, με συμμαχικούς υπολογισμούς, οι γερμανικές απώλειες ξεπέρασαν τις 16.000.
Η Μάχη στην Κρήτη ονομάστηκε και «Νεκροταφείο των γερμανών αλεξιπτωτιστών», εξαιτίας των μεγάλων απωλειών τους, γεγονός που ανάγκασε τον Χίτλερ να διατάξει τον τερματισμό κάθε αεραποβατικής επιχείρησης στο μέλλον. Από την πλευρά τους, οι Σύμμαχοι εντυπωσιάστηκαν από τις μεγάλες δυνατότητες των αλεξιπτωτιστών στη μάχη και δημιούργησαν τις δικές τους αεραποβατικές δυνάμεις .

ΠΗΓΗ: http://www.sansimera.gr/articles/267
ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΗΣ ΜΑΧΗΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ ΕΔΩ:
21 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_21_archive.html
22 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_22_archive.html
23 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_23_archive.html
24 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_24_archive.html
25 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_25_archive.html#8701759768521781848
26 MAIOY 1941 http://voiceofthelambs.blogspot.gr/2011_05_25_archive.html#8701759768521781848